Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat E. N. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w sprawie ze skargi S. T. działającej w imieniu własnym oraz jako opiekun prawny P. S. na decyzję Wojewody z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [....] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego postanawia: oddalić wniosek.

Ustanowiony dla skarżącej adwokat (k. 104) wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w osobie mecenas E. N. (vide: zarządzenie Dziekana ORA k. 114) w złożonym dnia 24 września 2013 r. (data wpływu) do tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego piśmie z dnia 19 września 2013 r. zatytułowanym "Zawiadomienie o sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia" poinformowała, iż sporządziła na piśmie opinię o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego przez tut. Sąd orzeczenia podając, że przedmiotową opinię przesłała skarżącej jak również Dziekanowi ORA. Jednocześnie wniosła o zasądzenie na swoją rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w żadnej części.

Zarządzeniem z dnia 18 października 2013 r. wezwano adwokat E. N. o wyjaśnienie za jaką konkretnie czynność domaga się wynagrodzenia od Skarbu Państwa i przedstawienie Sądowi odpisu sporządzonej "opinii o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego przez tut. Sąd orzeczenia", którą wedle oświadczenia przesłała skarżącej jak również Dziekanowi ORA.

W odpowiedzi na to wezwanie adwokat E. N. w piśmie datowanym i złożonym w dniu 18 listopada 2013 r. podała jedynie, że zgodnie z uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr [....] z dnia [....] 2007 r. w sprawie trybu postepowania adwokatów wyznaczonych z urzędu do oceny zasadności sporządzenia i wniesienia kasacji, skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i skargi kasacyjnej NRA zarządziła zawiadomienie Sądu o sporządzeniu takiej opinii oraz przesłanie opinii klientowi oraz dziekanowi ORA. Z tego adwokat wywodzi, że przedłożenie opinii do akt sprawy godziłoby w szeroko pojęte prawa strony, którą reprezentuje i w konsekwencji adwokat nie jest w stanie wykonać wezwania w tym zakresie.

Z urzędu stwierdza się, że w sprawach prowadzonych do sygn. akt III SA/Kr 1098/12 i III SA/Kr 1400/12 reakcją adwokat E. N. na tak samo zredagowane wezwanie było złożenie w dniu 18 listopada 2013 r. pism o cofnięciu złożonych przez nią wniosków o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Zgodzić należy się z adwokat E. N. co do tego, ze zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Słusznie też wskazuje wyznaczona adwokat, iż zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielnej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.).

Wyznaczona adwokat traci jednak z pola widzenia, że w złożonym wniosku nie określiła czynności za którą domaga się od Skarbu Państwa wynagrodzenia. Jej wyjaśnienia, że "sporządziła na piśmie opinię o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego przez tut. Sąd orzeczenia" są zaś na tyle enigmatyczne, że nie pozwalają na poczynienie jednoznacznych ustaleń co do tego jaka to była opinia i od jakiego orzeczenia. Na marginesie dodać można, że identycznie sformułowany wniosek adwokat złożyła w sprawach prowadzonych do sygn. akt III SA/Kr 1098/12 i III SA/Kr 1400/12. Biorąc zaś pod uwagę, że wniosek pochodzi od profesjonalisty trudniącego się zawodowo tego rodzaju czynnościami nie istniała możliwość nadania z urzędu złożonemu pismu treści, których był pozbawiony.

Rzeczona zapomina też że w przypadku gdy pomoc prawna udzielona przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinien on wykazać, że opinia ta została sporządzona i przekazana stronie. Jeśli więc w okolicznościach rozstrzyganego przypadku adwokat nie sprecyzowała jaką to opinię od jakiego orzeczenia sporządziła i przekazała stronie, to zachodziły podstawy do wezwania rzeczonej o przedłożenie odpisu tej opinii do akt. Wskazując na powyższe przypomnieć też należy, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia podlega ocenie także pod kątem jakości usług świadczonych w ramach przyznanej pomocy prawnej. Pamiętać bowiem trzeba, że przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za "zasadność i legalność ich wydatkowania". (por. B. Dauter w: S. Babiarz i inni, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych", Wyd. LexisNexis 2007, s. 317). W związku z tym wynagrodzenie może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy pomoc prawna świadczona jest przez pełnomocnika w sposób profesjonalny. Orzekający podziela w tym względzie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniach: z 16 marca 2000 r. (I PZ 86/99) i z 10 grudnia 2001 r. (I PKN 248/01, OSNAP z 2002 r. Nr 9, poz. 5) w myśl którego pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi podstawy do przyznania wynagrodzenia a także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2010 r. sygn. akt. II FZ 143/10 zgodnie z którym art. 250 ppsa nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Dotychczasowa praktyka orzecznicza dostarcza bowiem przykładów, gdy wyznaczeni adwokaci np. mylili rozstrzygnięcia sądu, sygnatury spraw co do których wyrażają opinie albo też swoje stanowiska zawierali w lakonicznych, kilkuzdaniowych wzmiankach, które trudno było uznawać za opinie odpowiadające wymogom profesjonalizmu i należytej staranności. Przez opinię prawną należy bowiem rozumieć tylko rozwinięte stanowisko, zawierające ocenę prawną danego stanu faktycznego, wydane osobie uprawnionej (tak: W. Sarnowski, artykuł pn.:"Opinie prawne", "Radca Prawny" z 1998 r., nr 5, poz. 37, teza zamieszczona w systemie komputerowym LEX pod nr 40567/3) z odniesieniem się do argumentacji sądu zawartej w uzasadnieniu zapadłego w sprawie orzeczenia (tak w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 936/07).

W konsekwencji jeśli adwokat E. N. nie chciała wyjaśnić w sposób jednoznaczny za jaką to konkretnie czynność domagała się wynagrodzenia od Skarbu Państwa i nie przedstawiła Sądowi odpisu sporządzonej "opinii o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia od wydanego przez tut. Sąd orzeczenia" celem poczynienia ustaleń, czy opinia ta odpowiada zasadom profesjonalizmu – które to ustalenia mają na celu ochronę szeroko pojętych praw strony - to należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 250 ppsa oraz art. 258 § 2 pkt 8 ppsa.