Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 9 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej ul. G. w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2191/21 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. G. w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2021 r. nr 1100/21 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2191/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej ul. G. ... (oficyna) w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 września 2021 r. nr 1100/21 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Wspólnota Mieszkaniowa ul. G. ... (oficyna) w W. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów:

1) art. 1 § 1 i 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działalności Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie, co skutkowało oddaleniem skargi,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 78 § 2 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. w każdym przypadku w zw. z art. 7 k.p.a., przez oddalenie skargi, w sytuacji gdy organy administracji nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zaniechały przeprowadzenia postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącą w zakresie, w jakim dowody te i wnioski zmierzały do wykazania braku podstaw do stwierdzenia nielegalności wykonanych prac polegających na wybiciu okien w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. G. ... (oficyna) w W., ustalenia w zakresie właścicieli działki na której posadowiony jest budynek którego dotyczy decyzja oraz sąsiedniej nieruchomości, co również zmierzało do wykazania legalności inwestycji,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 151 p.p.s.a. i w zw. z przepisem art. 80 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organy administracji nie dokonały oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, zaniechały kierowania się w ocenie dowodów wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego oraz zasadami logiki, a w rezultacie poczyniły nietrafne ustalenia w oparciu o już przeprowadzony materiał dowodowy, w sytuacji gdy skarżąca udowodniła w oparciu o przedłożone dokumenty, że prace polegające na wymurowaniu okien przeprowadzono legalnie, a nieruchomość na której posadowiony jest budynek którego dotyczy przedmiotowe postępowanie oraz sąsiednia nieruchomość w okresie kiedy powstały rzeczone okna należały do tego samego podmiotu którym był Skarb Państwa,

4. art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z przepisami art. 6 i art. 8 k.p.a., ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał orzeczenie sprzeczne z prawem, mimo powinności wyeliminowania rozstrzygnięć organów I i II instancji, uznał je za prawidłowe, przez co naruszył zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w ww. przepisach,

5. art. 151 p.p.s.a. przez jego niezasadne zastosowanie w sprawie i oddalenie skargi, w przypadku gdy z przeprowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postępowania nie wynika, iż zaskarżony akt nie narusza prawa albo, że narusza prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi

jako naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze kasacyjnej Sąd Wojewódzki, dokonując właściwej kontroli zaskarżonej decyzji, zasadnie przyjął, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom proceduralnym, bowiem organy w sposób wyczerpujący zebrały dostępny materiał dowodowy.

Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, że analiza akt oraz uzasadnień wydanych w sprawie decyzji pozwalała stwierdzić, iż organy obu instancji dokonały ustaleń faktycznych na podstawie prawidłowo rozpatrzonego i ocenionego materiału dowodowego.

Uprawnione było w efekcie wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające pozwoliło na ustalenie okoliczności istotnych dla oceny legalności wykonanych w przedmiotowym budynku (oficynie) dwóch otworów okiennych na poddaszu w zachodniej ścianie szczytowej, zlokalizowanej w granicy z działką ew. nr ...

Przede wszystkim Sąd Wojewódzki w sposób logiczny i przekonujący wykazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z jakich względów nie mogły organy nadzoru budowlanego uznać, że sporne otwory okienne w budynku oficyny przy ul. G. ... wykonano na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego z 16 grudnia 1968 r., jak też decyzji o pozwoleniu na roboty remontowe z 5 listopada 1970 r.

W skardze kasacyjnej nie przedstawiono argumentacji mogącej podważyć ocenę Sądu Wojewódzkiego w tym zakresie. Całkowicie zaś chybione jest podnoszenie okoliczności, że dokument pozwolenia z 1970 r. nie był jeszcze znany w czasie rozpatrywania sprawy zakończonej wyrokiem z 31 sierpnia 2017 r. sygn. II SA/Wa 2276/16, który zapadł w innej sprawie.

Wprawdzie przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy organy obu instancji oraz Sąd Wojewódzki nawiązały do stanowiska wyrażonego w wymienionym wyroku, ale dotyczyło ono wyłącznie znaczenia dokumentu projektu remontu oficyny budynku przy ul. G. ..., zatwierdzonego 16 grudnia 1968 r. Nie zmienia to jednak faktu, że całość materiału zgromadzonego w toku niniejszego postępowania, oceniona została przy rozstrzyganiu tej sprawy samodzielnie przez organy nadzoru budowlanego, o czym świadczy treść ustaleń zawartych w uzasadnieniach kontrolowanych decyzji.

Również Sąd Wojewódzki, przy weryfikacji ustalonego w decyzjach stanu faktycznego, uwzględnił całokształt materiału aktowego, w tym zgromadzonego po 2017 r., konkludując trafnie, że brak jest w sprawie dowodów na legalne wykonanie spornych otworów okiennych.

Ponadto bezzasadnie zarzucono w skardze kasacyjnej wadliwość ustaleń odnoszących się do stanu prawnego nieruchomości przy ul. G. ... (dz.ew. nr ...) oraz przy ul. G. ...(dz.ew. nr ...), podczas gdy organy obu instancji – opierając się na dokumentach urzędowych uzyskanych od właściwych organów administracji publicznej – wskazały prawidłowo, że w badanym okresie (w latach 1946-1968) właścicielem działki nr ... był Skarb Państwa, a użytkownikiem wieczystym M.G., natomiast właścicielem i władającym działki nr ... było Prezydium Dzielnicy Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. W konsekwencji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu wydanej decyzji słusznie stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła sytuacja polegająca na tym, iż mogło dojść do wykonania otworu w ścianie granicznej przez podmiot władający obiema działkami. Zaakcentować należy, że tylko wówczas, gdyby obie sąsiadujące nieruchomości jednego właściciela były w zarządzie tego samego podmiotu, to można by w określonych okolicznościach domniemywać, że zgoda na sporne roboty budowlane była udzielona.

Z uwagi na argumenty przedstawione w skardze kasacyjnej, trzeba jednocześnie dostrzec, że nawet gdyby obie wymienione działki stanowiły własność Skarbu Państwa, to znaczenie miałoby to, w czyim zarządzie (użytkowaniu, władaniu) one pozostawały. Jeżeli więc bezsporne jest, że wymienione nieruchomości nie pozostawały w zarządzie tej samej państwowej jednostki organizacyjnej, to należało wykluczyć możliwość ewentualnej zgody właściciela na wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku, usytuowanej w granicy przedmiotowych działek.

Nie zachodziła więc potrzeba dalszego wyjaśniania, czy takiej zgody udzieliła osoba będąca użytkownikiem wieczystym jednej z nieruchomości, gdyż nie warunkowałoby to legalności spornych robót budowlanych.

Po pierwsze dlatego, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie pozwoliło na ustalenie wydania pozwolenia na wykonanie przedmiotowych otworów okiennych.

Po drugie, wykonanie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w granicy działki było niezgodne z warunkami technicznymi w każdym z reżimów prawnych, obowiązujących w analizowanym okresie.

Okoliczność uwarunkowań prawnych przywołanych w kontrolowanych decyzjach, a następnie w zaskarżonym wyroku, nie została w żaden sposób podważona w skardze kasacyjnej. Z tych względów niezrozumiałe jest przedstawiane w skardze kasacyjnej przekonanie strony skarżącej o legalności otworów okiennych, które wykonane zostały sprzecznie z obowiązującymi przepisami aktów prawnych przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Jeszcze raz wskazać należy, że dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, opartych na zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, nie mogły podważyć gołosłowne twierdzenia zawarte w skardze kasacyjnej. Jako chybione należało uznać zarzuty wskazujące na braki postępowania wyjaśniającego, gdyż organy obu instancji wyczerpały możliwości dowodowe w sprawie, a strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie legalności przedmiotowych otworów okiennych. Co istotne, zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane zostały z pominięciem stanu prawnego obowiązującego w czasie wykonania robót budowlanych, na podstawie którego wykazano w zaskarżonym wyroku, że ich realizacja była niedopuszczalna.

Ponadto w skardze kasacyjnej nie zanegowano oceny Sądu Wojewódzkiego co do braku możliwości legalizacji spornych otworów okiennych.

Z tych wszystkich względów należało stwierdzić, ze w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione zostały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co pozwalało Sądowi na zaakceptowanie stanu faktycznego ustalonego w kontrolowanych decyzjach.

Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, daje podstawę do uznania, że organy obu instancji dochowały wymogów odnoszących się do postępowania wyjaśniającego oraz oceny dowodów istotnych dla ustaleń faktycznych.

W konsekwencji nietrafne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1,art. 78 § 1 i § 2, art. 75 § 1 oraz art. 7 k.p.a. (pkt 2 skargi kasacyjnej), jak też art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 80 k.p.a. (pkt 3 i 4 skargi kasacyjnej). Sąd Wojewódzki nie naruszył również art. 1 § 1 i § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., bowiem dokonał właściwej kontroli zaskarżonej decyzji, stosując ustawowe kryteria weryfikacji podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięć podjętych przez organy obu instancji w przedmiotowej sprawie.

Potwierdzeniem trafności stanowiska Sądu Wojewódzkiego wyrażonego w zaskarżonym wyroku jest ocena Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarta w wyroku z 27 marca 2024 r. sygn. II OSK 1712/21, dotyczącym sprawy o podobnym stanie faktycznym i prawnym.

Mianowicie Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że ta sama dokumentacja, która była podstawą rozpoznania niniejszej sprawy, nie wskazywała na legalne wykonanie otworów okiennych (w lokalu nr [...]) w tej samej ścianie szczytowej przedmiotowego budynku.

Wobec powyższego orzeczono o oddaleniu skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.

-----------------------

4