I SA/Gl 483/18 - Wyrok

Data orzeczenia	2018-11-15	
Data wpływu	2018-04-25	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Machcińska /przewodniczący/
Eugeniusz Christ
Krzysztof Kandut /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	III FSK 951/21	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2017 nr 0 poz 1201;  art. 115; Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości oddala skargę.	
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 4 października 2017 r. sygn. I SA/Gl 388/17, po rozpatrzeniu zażalenia K. G. (dalej zwany: strona, skarżący, wierzyciel) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] r. nr [...] w sprawie: 1) ustalenia sumy podlegającej podziałowi na kwotę [...] zł, 2) ustalenia wierzytelności i praw osób uczestniczących w podziale, 3) ustalenia planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży, jaka przypada każdemu z uczestników podziału – uchylił postanowienie organu I instancji w części obejmującej punkty 2 i 3 i w tym zakresie orzekł:

1. ustalić wierzytelności i prawa osób uczestniczących:

- Naczelnik Urzędu Skarbowego w L.;

- Wójt Gminy H.;

- K. H.;

- "A" sp. jawna;

- S. B., właściciel P. W. "B";

- J. B., właściciel P H-U "C";

- "D" sp. z o.o.;

- K. G. reprezentowany przez adwokata J. C.;

- I. C.

2. ustalić plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży przypadającej każdemu z uczestników, w tym należności zabezpieczone hipotecznie (art.115 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) dla wierzyciela K. G., kategoria 3, należność [...] zł, kwota przyznana: [...] zł.

W pozostałym zakresie utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec "E" spółka z o.o. w likwidacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zastosował środek egzekucyjny w postaci egzekucji z nieruchomości, dla której urządzono księgę wieczystą nr KW [...], dokonując jej zajęcia w dniu [...] r.

Wskutek niedojścia do skutku żadnej z trzech wyznaczonych licytacji nieruchomości, przejął ją wierzyciel - Wójta Gminy H., w wyniku czego do podziału przypadła kwota [...] zł. O sposobie rozdysponowania tej kwoty orzekł Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. w postanowieniu z [...] r., gdzie na 9. ostatniej pozycji wpisał skarżącego, jako wierzyciela spółki, przypisując mu zaspakajaną w kategorii 3. należność w kwocie [...] zł, jednak nie przyznając na jego rzecz żadnej kwoty z podziału (0 zł). Organy egzekucyjny wskazał, że podziału dokonano zgodnie z art. 115 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm. – dalej zwana: u.p.e.a.). Ponieważ uzyskana kwota nie wystarczyła na zaspokojenie wszystkich zabezpieczonych hipotecznie wierzytelności, wierzycieli zaspokojono zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 12 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 790 ze zm. – dalej zwana: u.k.w.), tj. nas podstawie kolejności wpisu.

W zażaleniu wierzyciel zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.- dalej zwany: k.p.a.), art. 115 § 1 u.p.e.a., art. 1025 i art. 1026 Kodeksu postępowania cywilnego oraz art. 12 u.k.w. - poprzez nieprawidłowe ustalenie zakresu zaspokajania kwot w odniesieniu do poszczególnych wierzycieli, co doprowadziło do błędnego pominięcia skarżącego w planie podziału.

Zdaniem strony plan podziału dokonany został w sposób nieprawidłowy, bowiem jako jego podstawę prawną przywołano przepis art. 12 u.k.w., podczas gdy konkurencję ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej, przy egzekucji z nieruchomości, regulują przepisy szczególne w stosunku do art 12, a mianowicie art. 1025 i art. 1026 Kodeksu postępowania cywilnego i to te przepisy powinny zostać w sprawie zastosowane. Na potwierdzenie tej tezy skarżący powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 28 maja 1993 r. sygn. III CZP stwierdzającą, że zabezpieczone hipotecznie wierzytelności banków są zaspakajane przy podziale sumy uzyskanej z egzekucji stosunkowo do każdej należności. Niezależnie od tego skarżący wskazał na wątpliwości co do sposobu określenia należności przysługujących poszczególnym wierzycielom, których wysokość została określona na kwoty zdecydowanie wyższe, niż wynikające z sum hipotecznych.

Postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, na podstawie m.in. art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że egzekucję z nieruchomości spółki prowadził organ I instancji prawidłowo na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie na podstawie art. 1025 i art. 1026 Kodeksu postępowania cywilnego. Kolejność zaspokajania należności z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej określa art. 115 § 1 u.p.e.a. W myśl § 6 art. 115 u.p.e.a., jeżeli kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie w całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich. Przysługujące pierwszeństwo, o którym mowa wyżej, ocenia się według zasady przyjętej w art. 12 ust. 1 u.k.w., zgodnie z którym o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu. W tej sytuacji organ II instancji zauważył, że w pozycjach 1-3 tabeli prezentującej sposób podziału kwoty, organ egzekucyjny ujął jako należności mieszczące się w pierwszej kolejności zaspokajania koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i należności z tytułu wynagrodzenia za pracę, a w pozycji 4 - należności zaliczane do trzeciej kategorii zaspokajania, przy czym jako ostatnie wpisał należności przysługujące skarżącemu, nie przyznając jednak na jego rzecz żadnej kwoty. Tymczasem, jeśli weźmie się pod uwagę przepisy normujące tryb podziału kwoty uzyskanej w egzekucji z nieruchomości w kontekście adnotacji poczynionych w dziale IV Księgi wieczystej, wierzytelności skarżącego ujęte w punkcie 4. zostały zabezpieczone wpisem hipoteki do księgi wieczystej urządzonej dla zbytej nieruchomości, a zatem o pierwszeństwie ich zaspokajania przesądza kolejność wpisu, co organ I instancji pominął, nie dostrzegając wpisu hipoteki w kwocie [...] zł przysługującej stronie. W ocenie organu odwoławczego, w świetle tych okoliczności organ I instancji powinien dokonać ponownej analizy danych wynikających z zapisów księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości i przyjąć właściwą kolejność zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, a w konsekwencji opracować poprawnie plan podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości.

Wskutek skargi na tę decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 4 października 2017 r. sygn. I SA/Gl 388/17 uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że przyczyną uchylenia postanowienia organu I instancji nie była konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co stanowi przesłankę zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ale potrzeba "ponownej analizy danych wynikających z zapisów księgi wieczystej urządzonej dla tej nieruchomości i przyjęcie właściwej kolejności zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych wpisem hipoteki (...)". Tymczasem powyższe, w świetle treści art. 138 § 2 k.p.a., nie daje podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia. Przesłanki zastosowania powołanego przepisu nie może bowiem stanowić sama analiza zapisów księgi wieczystej w sytuacji, gdy wszystkie dowody zostały w sprawie zebrane.

Rozpatrując sprawę ponownie organ II instancji zaskarżonym postanowieniem orzekł jak na wstępie, lokując wierzytelności skarżącego na 8. przedostatniej pozycji, jako wierzyciela spółki, przypisując mu zaspakajaną w kategorii 3. należność w kwocie ogółem [...] zł i przyznając na jego rzecz kwotę z podziału w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że egzekucja z nieruchomości stanowiącej własność "E" sp. z o.o. w likwidacji prowadzona była w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, a więc jej przebieg i skutki normują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie Kodeksu postępowania cywilnego, w tym art. 1025 i art. 1026. Podział kwoty uzyskanej z egzekucji odbywa się na podstawie art. 115 § 1 i 2 u.p.e.a., tj. według następującej kolejności:

1. koszty egzekucyjne i koszty upomnienia,

2. należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim,

3. należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem, rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu,

4. należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności,

5. inna należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 2a i 3.

Z kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości w pierwszej kolejności zaspakaja się koszty egzekucyjne i koszty upomnienia, po nich należności alimentacyjne, następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy oraz renty i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, w dalszej kolejności należności zabezpieczone hipoteką morską, przywilejem na statku morskim, hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed wpisaniem w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji, a na końcu - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej.

Należności wymienione w art. 115 § 1 pkt 2 i 3 u.p.e.a. zaspokaja się według wytycznych § 5 tego artykułu, do wysokości kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy albo z realizacji prawa zbywalnego obciążonego, a jeżeli kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, to stosownie do § 6 - należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie w całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich.

Pierwszeństwo, o którym mowa w powołanym wyżej art. 115 § 6 ustawy, ocenia się według zasady przyjętej w art. 12 ust. 1 u.k.w., zgodnie z którym o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu.

Z tego organ wywiódł, że uwzględniając zapisy w dziale IV Księgi wieczystej nr [...], wierzytelności skarżącego w kwocie [...] zł powinny zostać ujęte pod poz. 25 (wpis hipoteki dokonany na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w C. z [...] r., sygn. akt [...]). Oznacza to, że wpis skarżącego wyprzedza wpisanego pod poz. 26 innego wierzyciela, któremu przyznano wierzytelność ([...] zł) w planie podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. W konsekwencji z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości kwota przyznana dla tego wierzyciela, tj. [...] zł, powinna zostać przyznana na rzecz skarżącego, o czym orzekł organ w zaskarżonym postanowieniu.

W skardze wierzyciel, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to: art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 k.p.a., art. 115 § 1 - 6 u.p.e.a., art. 1025 k.p.c. i art. 1026 k.p.c., art. 12 i art. 69 u.k.w. - poprzez nieprawidłowe ustalenie zakresu zaspakajania oraz wysokości zaspakajanych kwot w odniesieniu do poszczególnych wierzycieli, co doprowadziło do błędnego pominięcia skarżącego w planie podziału, a nadto nieuwzględnienie kolejności dokonywania hipotek.

W uzasadnieniu podniósł, że jako podstawę prawną planu podziału, w zakresie kolejności zaspokojenia wierzycieli, organ odwoławczy przyjął art. 12 u.k.w., gdy tymczasem kwestię tę, przy egzekucji z nieruchomości, regulują przepisy art. 1025 i art. 1026 k.p.c., które są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 12 u.k.w. i to one powinny zostać zastosowane przez organ. Powołał w tym zakresie uchwałę Sądu Najwyższego z 28 maja 1993 r., sygn. III CZP 67/93. Zwrócił uwagę, że stosowalności tych przepisów nie zaprzecza art. 115 § 6 u.p.e.a.

Nawet przyjmując (co skarżący kwestionuje) przyjętą przez organ kolejność zaspakajania wierzytelności, postanowienie jest błędne, bowiem uwzględnione w podziale roszczenia o zapłatę odsetek mieszczącą się w sumach hipotek, co stanowi o naruszeniu art. 69 u.k.w. w zw. z art. 115 § 2a u.p.e.a. Ponadto brak jest w uzasadnieniu postanowienia wskazania czy doszło do weryfikacji rzeczywistego zadłużenia na rzecz poszczególnych wierzycieli. Co więcej, wobec niewskazania w uzasadnieniu postanowienia sposobu wyliczenia poszczególnych wierzytelności, brak jest możliwości weryfikacji: 1) w jaki sposób naliczone zostały odsetki od poszczególnych kwot i 2) jakie znaczenie ma wpis wierzytelności skarżącego przed ostatnim wpisem dotyczącym należności Gminy H.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie zaś do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. - zwana dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że organ nie naruszył przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Stosownie do art. 115 § 1 u.p.e.a. z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokaja się w następującej kolejności:

1) koszty egzekucyjne i koszty upomnienia;

2) należności zabezpieczone hipoteką morską lub przywilejem na statku morskim;

3) należności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystające z ustawowego pierwszeństwa oraz prawa, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu;

4) należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej, oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności;

5) (uchylony);

6) inne należności i odsetki, z zastrzeżeniem § 2a i 3.

W myśl art. 115 § 2 i 2a u.p.e.a., przy podziale kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipoteką morską, przywilejem na statku morskim, hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystających z ustawowego pierwszeństwa oraz prawach, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej.

Wraz z należnościami wymienionymi w § 1 pkt 2 i 3 są zaspokajane roszczenia o świadczenia uboczne objęte zabezpieczeniem na mocy odrębnych przepisów.

Na podstawie art. 115 § 5 i 5a u.p.e.a., należności wymienione w § 1 pkt 2 i 3 zaspokaja się do wysokości kwoty uzyskanej ze sprzedaży rzeczy albo z realizacji prawa zbywalnego obciążonego. Jeżeli uzyskana kwota nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich zabezpieczonych należności, należności te zaspokaja się w kolejności odpowiadającej przysługującemu im pierwszeństwu, a jeżeli mają równe pierwszeństwo albo nie stosuje się do nich zasady pierwszeństwa - proporcjonalnie w stosunku, w jakim pozostają do siebie.

Jeżeli z kwoty uzyskanej z egzekucji zaspokojeniu podlegają zarówno wierzytelności zabezpieczone hipoteką, jak i prawa lub roszczenia ciążące na nieruchomości, o pierwszeństwie między hipoteką a tymi prawami lub roszczeniami rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki wpisu hipoteki, prawa lub roszczenia do księgi wieczystej.

Z kolei w myśl art. 115 § 6 ustawy, jeżeli kwota przeznaczona do podziału nie wystarcza na zaspokojenie w całości wszystkich należności, należności dalszej kolejności zaspokaja się dopiero po zupełnym zaspokojeniu należności wcześniejszej kolejności, a gdy kwota nie wystarcza na pokrycie w całości wszystkich należności tej samej kolejności, należności te zaspokaja się proporcjonalnie do wysokości każdej z nich.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że prawidłowo przyjął organ, że w podziale sumy uzyskanej z nieruchomości uczestniczyło dziewięciu wierzycieli, tj. 1) Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., 2) Wójt Gminy H., 3) K. H., 4) "A" sp.j., 5) S. B. P.W. "B", 6) J. B. P H-U "C",

7) "D" sp. z o.o., 8) K. G., 9) I. C.

Nie budzi wątpliwości, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. jest wierzycielem spółki "E" i jednocześnie organem egzekucyjnym prowadzącym egzekucję z nieruchomości, z której suma podlega podziałowi. Bez wątpienia w stosunku do wskazanych pod numerami 1-9 wierzycieli o kolejności zaspakajania decydowała, poza kosztami egzekucyjnymi i kosztami upomnienia (art. 115 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), kolejność wpisania w księdze wieczystej przez danego wierzyciela hipoteki obciążającej przedmiot egzekucji.

W rozpoznawanej sprawie dla skarżącego sporna jest kwestia podstawy prawnej planu podziału, w zakresie kolejności zaspokojenia wierzycieli. Mianowice organ przyjął za podstawę orzekania w tym zakresie art. 12 u.k.w., podczas gdy według skarżącego kwestię egzekucji z nieruchomości regulują przepisy art. 1025 i art. 1026 k.p.c., które są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 12 u.k.w. i to one powinny zostać zastosowane w sprawie.

Sąd poglądu tego nie podziela. W tym zakresie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że konkretny organ egzekucyjny, w tym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., ustala m.in. to, czy jest właściwy do egzekucji obowiązku określonego w tytule (tytułach) wykonawczym. Stwierdzenie swojej właściwości, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, oznacza, że organ egzekucyjny stosuje ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i środki egzekucyjne przewidziane w tej ustawie (art. 7 u.p.e.a.). Ustawa ta nie zawiera generalnego odesłania do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Zawiera odesłania do tej ustawy jedynie w ograniczonych przypadkach, przy czym nie odsyła do przepisów art. 1025 i art. 1026 k.p.c. W tej sytuacji przepisy k.p.c., wbrew oczekiwaniom skarżącego, nie mogły mieć w sprawie zastosowania ani poprzez ich proste zastosowanie, ani odpowiednie. Nie stanowią one bowiem, w realiach rozpoznawanej sprawy, przepisów szczególnych wyłączających stosowanie art. 115 u.p.e.a. Nadmienić można, że przepisy art. 115 i następne u.p.e.a. stanowią samodzielną regulację, odpowiadającą swym zakresem przepisom art. 1025 i art. 1026 k.p.c. Nie można w tym miejscu pominąć i tego, że w myśl art. 75 u.k.w. zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny. Także ten przepis rozdziela oba reżimy prawne. W ocenie Sądu organ nie naruszył w w/w zakresie przepisów art. 7 i art. 8 k.p.a.

Co do zarzutu nieprawidłowego ustalenie zakresu zaspakajania oraz wysokości zaspakajanych kwot w odniesieniu do poszczególnych wierzycieli, co doprowadziło do błędnego pominięcia skarżącego w planie podziału, a nadto nieuwzględnienie kolejności wpisu hipotek, wskazać trzeba, że kwestię kolejności zaspakajania reguluje art. 115 § 1 u.p.e.a., który został w tej sprawie prawidłowo zastosowany. Z dołączonego do akt administracyjnych (tom I) odpisu z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości wynika, że wpisano określone tam hipoteki, w tym [...] r. na rzecz skarżącego na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w C. sygn. [...]. Dalsza analiza akt wskazuje, że wcześniejszy wpis uzyskała "D" sp. z o.o. W ocenie Sądu skarżący nie został pominięty w planie podziału, a jego pozycja ustalona została na podstawie art. 12 u.k.w. Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy nie pozostawiają wątpliwości, że skarżący, jako wierzyciel, zasadnie uczestniczy w podziale kwoty uzyskanej w egzekucji z nieruchomości i jego należności kwalifikowały się do kategorii 3. W związku z powyższym przyjęta przez organ kolejność zaspokojenia wierzycieli hipotecznych była prawidłowa. Co do kwoty przyznanej skarżącemu, to stanowi ona wynik matematycznego rozliczenia polegającego na odjęciu od kwoty do podziału ([...] zł) wierzytelności osób o wcześniejszej kolejności zaspokajania. Uwzględniając wierzytelności wcześniejszej kategorii oraz te zabezpieczone wpisem hipoteki dokonanym przed skarżącym (spółka z o.o. "D"), pozostała jedynie kwota [...] zł, którą przyznano skarżącemu.

Kolejność zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie regulują przepisy ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Zgodnie z treścią art. 12 u.k.w. o pierwszeństwie ograniczonych praw rzeczowych wpisanych do księgi wieczystej rozstrzyga chwila, od której liczy się skutki dokonanego wpisu. W myśl zaś art. 29 u.k.w. wpis w księdze wieczystej ma moc wsteczną od chwili złożenia wniosku o dokonanie wpisu, a w wypadku wszczęcia postępowania z urzędu - od chwili wszczęcia tego postępowania. Z wymienionych przepisów wynika, że o kolejności zaspokojenia wierzytelności zabezpieczonych hipotecznie decyduje kolejność złożenia przez wierzycieli hipotecznych wniosku o dokonanie wpisu. Wierzyciel, który jako pierwszy złożył wniosek o dokonanie wpisu ma pierwszeństwo przed wierzycielem, który taki wniosek złożył później.

W przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęto, że w pierwszej kolejności zaspokojeniu podlegają koszty egzekucyjne i koszty upomnienia na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. (kat. 1), następnie należności z tytułu wynagrodzenia za pracę (kat. 1) i w dalszej kolejności wierzytelności z kategorii 3, zaspakajane zgodnie z kolejnością ubiegania się o wpis hipoteki. W odniesieniu do należności skarżącego również uzyskał on zabezpieczenie hipoteczne (co zostało odnotowane w księdze wieczystej), przy czym wniosek o wpis hipoteki (orzeczenie sądu) wpłynął [...] r., tj. później niż sześciu innych wierzycieli. Zadecydowało to o kolejności zaspokojenia. Powyższe działanie organu było zgodne – wbrew zarzutom skargi – z przepisami art. 115 § 1 – 6 u.p.e.a. oraz art. 12 u.k.w. w powiązaniu z art. 77 k.p.a. Nie naruszało także art. 69 u.k.w., według którego hipoteka zabezpiecza mieszczące się w sumie hipoteki roszczenia o odsetki oraz o przyznane koszty postępowania, jak również inne roszczenia o świadczenia uboczne, jeżeli zostały wymienione w dokumencie stanowiącym podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej. Ujęcie roszczeń ubocznych potwierdzają zapisy w dziale IV księgi wieczystej ustanowionej dla przedmiotowej nieruchomości.

Odnosząc się do wpis wierzytelności skarżącego przed ostatnim wpisem dotyczącym należności Gminy H., a pomimo tego przyznanie tej Gminie kwoty wierzytelności przed skarżącym, wskazać trzeba, że Gmina H. posiadała wierzytelności zabezpieczone hipoteką na kwotę [...] zł, w tym zarówno zgłoszone wcześniej niż wierzytelności skarżącego, jak i później. W związku z tym uzyskała kwotę [...] zł na podstawie wpisów wcześniejszych niż skarżącego.

Co do argumentów skargi opartych na uchwale Sądu Najwyższego 28 maja 1993 r. sygn. III CZP 67/93 wskazać trzeba, że dotyczyła ona stosowalności art. 12 u.k.w. w powiązaniu z art. 1026 k.p.c. i prymatu proporcjonalności nad zasadą kolejności zaspokajania w przypadku wierzytelności banków. Rozważania Sądu Najwyższego czynione były w związku ze stosowaniem przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, w tym w kontekście art. 75 u.k.w. Przepis ten stanowi, że zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z nieruchomości następuje według przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym, chyba że z nieruchomości dłużnika jest prowadzona egzekucja przez administracyjny organ egzekucyjny. W rozpoznawanej sprawie egzekucja był prowadzona przez administracyjny organ egzekucyjny, a zatem nie znajdowały w nim zastosowania przepisy o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Tym samym tezy Sądu Najwyższego zawarte w w/w uchwale nie mogą mieć znaczenia w sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że żaden ze sformułowanych w skardze zarzutów nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że przedstawiony plan podziału sumy uzyskanej z egzekucji poszczególnym wierzycielom jest poprawny a obliczenia w tym zakresie nie zawierają błędów skutkujących uchyleniem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

W tych okolicznościach sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.