Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. D. i J. S. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 436/15 oddala skargę.

I. D. i J. S., reprezentowani przez adwokata, pismem z [...] maja 2022 r. złożyli skargę w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2015 r. uwzględniającego skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość (sygn. akt I SAB/Wa 436/15).

Uzasadniając skargę pełnomocnik wywodził, że wyrokiem z 25 czerwca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 436/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. jako "[...]" w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Organ wydał dwie decyzje, dzieląc postępowanie na dwie części. Pierwsza uwzględniająca wniosek decyzja nr [...] została wydana [...] kwietnia 2017 r., druga zaś odmowna o nr [...] została wydana w dniu [...] maja 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1604/19 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. i udzielił jednoznacznych wytycznych dla rozpoznania sprawy.

Od tego zdarzenia postępowanie w zakresie części nieruchomości trwa 2 lata i organ dokonuje ustaleń wskazując w odpowiedziach na kolejne wezwania ogólniki odnoszące się do każdego postępowania, nie wskazując konkretnie, jakie kwestie wymagają ustalenia. Zdaniem skarżących, wydając decyzję w 2017 r. organ ustalił wszelkie kwestie faktyczne i rzeczywiście pozostała jedynie wycena nieruchomości. Po pierwszym zaś wezwaniu z [...] kwietnia 2021 r. organ zamilkł na długi okres. W piśmie z [...] lutego 2022 r. skarżący ponownie wezwali organ do wydania decyzji, uprzedzając o skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W piśmie z [...]kwietnia 2022 r. wzywającym do wydania decyzji skarżący powołali się na sprawę, której przedmiotem jest nieruchomość przy tej samej ulicy [...], która została oszacowana i ma potwierdzenie w decyzji z [...] listopada 2021 r. W piśmie tym wezwali organ do wskazania listy brakującej dokumentacji. W odpowiedzi z [...] marca 2022 r. organ przesłał standardowe pismo nie przywołując konkretów. Wskazał przy tym na brak opracowania geodezyjnego, podczas gdy dokument taki z datą [...] października 2021 r. znajduje się w aktach. Organ zaś, mimo braku świadomości braków, wyznaczył termin za pół roku. Organ przez kilka lat dokonał niezbędnych ustaleń i trudno ustalić, skąd rzeczywista kolejna zwłoka w rozpoznaniu sprawy.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w maksymalnej wysokości, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Wnieśli przy tym o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 436/15 zobowiązał Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. jako "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. ustalił odszkodowanie za część nieruchomości o pow. [...] m2 położonej w [...] przy ulicy [...]., hip. jako "[...]" dz. [...] rej. hip. [...], która obecnie wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] stanowiących własność [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Prezydent [...] odmówił zaś przyznania odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2 położoną w [...] przy ulicy [...]., ozn. hip. jako "[...]" dz. [...], rej. hip. [...], która obecnie wchodzi w skład części działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] stanowiących własność [...]. Zatem należy stwierdzić, iż po wyroku z 25 czerwca 2015 r. zostały wydane decyzje przez Prezydenta [...] rozstrzygające postępowanie dotyczące nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...]., ozn. hip. jako "[...]" dz. [...], rej. hip. [...].

Wskazując na powyższe organ wniósł o oddalenie skargi, gdyż organ wykonał prawomocny wyrok z dnia 25 czerwca 2015 r. wydając powyższe decyzje.

Pismem procesowym z [...] sierpnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do wypowiedzi organu wskazując, że z uwagi na nieodpowiadającą prawu decyzję z [...] maja 2019 r. nie można uznać, że zrealizowany został wyrok z 25 czerwca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z niewykonaniem zaś wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność mamy do czynienia wówczas, gdy organ na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, obligującego go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie wywiązał się z tego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1679/10, CBOSA).

W myśl art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi.

W doktrynie wskazuje się, że z treści art. 154 § 3 p.p.s.a. wynika, iż grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane. Materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20–22 października 2003, Warszawa 2003, s. 95). W razie spełnienia warunków określonych w art. 154 § 1 p.p.s.a. sąd obowiązany jest wymierzyć organowi grzywnę, chyba że wniesienie skargi nastąpiło po wykonaniu wyroku lub załatwieniu sprawy. Wymierzenie grzywny jest zatem możliwe wyłącznie w przypadku, gdy organ administracji publicznej, dysponując pełnymi aktami sprawy umożliwiającymi mu rozstrzygnięcie sprawy, sprawy nie załatwia. W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy zatem przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu, oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też ta bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Powyższe ustalenia winny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny (wyrok WSA w Poznaniu z 17.10. 2019 r., II SA/Po 405/19, LEX nr 2734988, Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021).

W okolicznościach niniejszej sprawy istotnym pozostaje zauważenie, że skarżący złożyli skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tut. Sądu z 25 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 436/15, w dniu [...] maja 2022 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym). Zgodnie z treścią pkt 1 sentencji tego wyroku, wobec rażącej bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. jako "[...]", organ ten został zobowiązany do wydania orzeczenia w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sprawy i co jest w sprawie bezsporne, decyzjami częściowymi z [...] kwietnia 2017 r. i [...] maja 2019 r. Prezydent [...] rozpoznał ww. wniosek o ustalenie odszkodowania.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że organ już przed datą złożenia skargi w niniejszej sprawie rozpoznał wniosek, o którym mowa w ww. wyroku. Tym samym skarga w przedmiocie niewykonania wyroku w dacie jej składania była niezasadna i jako taka podlegała na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddaleniu. Na powyższą konstatację pozostaje bez wpływu prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, istotną jest tylko okoliczność jego wydania. A zatem sam fakt, iż decyzja Prezydenta [...] z [...] maja 2019 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] z [...] czerwca 2019 r. zostały później uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1604/19, nie ma znaczenia z punktu widzenia oceny wystąpienia przesłanki niewykonania wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Ocena bezczynności organu w wykonaniu wyroku zobowiązującego do rozpatrzenia wniosku nie obejmuje bowiem aspektu prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, lecz tylko to, czy faktycznie zostało ono wydane. Wypada przy tym zaznaczyć, że po uchyleniu aktu i zwrocie sprawy do rozpatrzenia organowi - bezczynność lub przewlekłość podlega zaskarżeniu na ogólnych zasadach skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania.

W świetle powyższego skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych.