Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.DW. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r. wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.

P.DW., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z 12 grudnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 621/19. Jednocześnie złożył formularz PPF wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada żadnych dochodów oraz majątku, który mógłby spieniężyć i przeznaczyć na uregulowanie wpisu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (rubryki od 6 do 11 formularza PPF) zostały wypełnione poprzez wpisanie słów "nie dotyczy" lub "brak".

Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji:

-oświadczenia czy skarżący pozostaje w związku małżeńskim,

-dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów skarżącego, a w przypadku gdyby skarżący pozostawał w związku małżeńskim także jego małżonki,

-wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego za ostatnie trzy miesiące, a w przypadku gdyby skarżący pozostawał w związku małżeńskim także rachunków bankowych i lokat jego małżonki,

-oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele oraz o źródłach ich finansowania,

-informacji o tytule prawnym skarżącego do miejsca jego zamieszkania, ze wskazaniem źródeł finansowania wydatków z nim związanych.

W odpowiedzi skarżący poinformował, że nie posiada statusu osoby bezrobotnej. Pozostaje w związku małżeńskim z E.M., z tym że posiada rozdzielność majątkową i pozostaje w faktycznej separacji. Nie posiada rachunku bankowego. Nie składał rocznego zeznania podatkowego. Utrzymuje się z prac dorywczych i sezonowych na terenie Belgii i otrzymuje miesięczny dochód w granicach 350-700 Euro. Mieszka na stałe u przyjaciela, któremu odwdzięcza się pomocą. Na utrzymanie wydaje miesięcznie 400-600 Euro. Posiada udziały w spółce L. sp. z o.o., jednakże udziały te nie są nic warte. Jego żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Opiekuje się ona swoimi rodzicami i w zamian za opiekę ma pełne utrzymanie. Jego żona nie ma żadnych obrotów na koncie, albo są to obroty minimalne. Wnioskodawca nadesłał również dokumenty potwierdzające rozdzielność majątkową oraz stan kont jego żony w [...] na dzień [...] lutego 2020 r. wraz z wyciągiem transakcji na koncie [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2020 r.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podkreślić przy tym należy, że to po stronie osoby ubiegającej się o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania leży obowiązek udowodnienia, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Sąd czy referendarz sądowy rozpoznający wniosek w tym przedmiocie, nie może w sposób nieograniczony próbować ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy.

W niniejszej sprawie zatem to skarżący powinien starać się wykazać, że jego sytuacja majątkowa jest rzeczywiście trudna, uniemożliwiająca poniesienie pełnych kosztów postępowania. Obowiązek ten powinien być dla skarżącego zrozumiały tym bardziej, że korzysta on z usług profesjonalnego pełnomocnika. Co więcej, skarżący już wcześniej składał wnioski o przyznanie prawa pomocy w sprawach o sygn. akt I SA/Go 349/17, I SA/Go 348/18 czy I SPP/Go 96/19.

Tymczasem, podobnie jak w wypadku tych postępowań, także w niniejszej sprawie, działania strony i jej pełnomocnika ograniczają się jedynie do minimum czynności, dzięki którym można uznać, że odpowiadają na kierowane do nich wezwania. Nadesłany do tut. Sądu w dniu 6 lutego 2020 r. formularz PPF w żaden sposób nie obrazuje sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego. O ile zrozumiałym jest wpisanie słów "brak" w rubrykach dotyczących posiadanego majątku, to takie samo wypełnienie rubryki 11 - "Zobowiązania i stałe wydatki (np. [...] koszty ponoszone na mieszkanie, opłaty za media, koszty leczenia, rehabilitacji [...]" świadczy o niechęci do przedstawienia swoich rzeczywistych możliwości płatniczych.

Ponadto, treść formularza stoi w sprzeczności z późniejszym oświadczeniem skarżącego. Zgodnie z formularzem PPF skarżący, ani żadna z osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie osiąga dochodów, natomiast z oświadczenia skarżącego z [...] lutego 2020 r. wynika, że skarżący uzyskuje wynagrodzenie z prac sezonowych i dorywczych. Podobnie jest z wydatkami. Jak już wskazano, w formularzu skarżący nie wykazał żadnych zobowiązań, z kolei w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. oświadczył, że na utrzymanie wydaje miesięcznie ok. 400-600 Euro. Pomimo wezwania, skarżący nie sprecyzował jednak, jakie kwoty przeznacza na konkretne cele związane ze swoim utrzymaniem. Ponadto, w rubryce 7.2.2. ("Papiery wartościowe i inne prawa majątkowe, np. udziały, [...]") formularza PPF skarżący wpisał "Brak", zaś z oświadczenia wynika, że posiada on udziały w spółce L. sp. z o.o.

Skarżący nie poinformował również, że posiada w P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (KRS nr: [...]) 100 udziałów o łącznej wartości 50.000 zł.

W treści prawomocnych postanowień tutejszego Sądu z 12 października 2017r. i 6 marca 2018r. w sprawach o sygn. akt I SA/Go 348/17 i 349/17 oraz z 8 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 96/19 zawarto nadto uwagę, że sytuacja finansowa osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim nie może być oceniana w oderwaniu od możliwości płatniczych małżonka. Wynika to bowiem z prawnego obowiązku udzielania wzajemnej pomocy przez małżonków i przyczynienia się do zaspokojenia stworzonej przez nich rodziny znajdującego umocowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w art. 13 i 27). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, nie stanowi okoliczności, w której to małżonek nie może pomóc w uiszczeniu kosztów postępowania fakt istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej małżeńskiej, a nawet nieprowadzenie przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego i pozostawania w separacji faktycznej. Pomimo jednak tej wiedzy i precyzyjnego wezwania w niniejszej sprawie, skarżący nadal w sposób niezwykle oszczędny i niepełny informuje o sytuacji finansowej żony, pozbawiając tym samym Sąd rzetelnej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na tę ocenę wpłynęła również okoliczność, że nie jest to pierwsze postępowanie skarżącego w tym przedmiocie, a nadto korzysta on z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zatem nie mógł mieć trudności ze zrozumieniem treści formularza PPF czy wezwania z 12 lutego 2020 r.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.