Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1662/13 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. R. i R. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z 2 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1662/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. R. i R. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że U. R. i R. R. (dalej skarżący) wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej organ bądź GINB) z dnia [...] 2013 r. znak [...] (dalej decyzja z [...] 2013 r.) wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Decyzją z [...] 2013 r. GINB uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z 29 czerwca 2007 r. nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] 1998 r. nr [...] (dalej decyzja z [...] 1998 r.) wyrażającej zgodę U. R. na zmianę sposobu użytkowania części budynku na działce nr ewid. [...], położonej w [...] na cele przedszkola prywatnego i stwierdził nieważność decyzji z [...] 1998 r.

Skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazali, że w lokalu, któremu odebrano przymiot lokalu uprawniającego do prowadzenia przedszkola przez stwierdzenie nieważności decyzji z [...] 1998 r. zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania budynku, prowadzą działalność gospodarczą, tj. niepubliczne przedszkole dla dzieci. Zaznaczyli, że działalność ta stanowi źródło utrzymania ich rodziny, a także spełnia doniosłą społecznie rolę, bowiem umożliwia aktywność zawodową rodzicom dzieci pozostającym pod opieką przedszkola. Skarżący podnieśli, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci zamknięcia przedszkola, co narazi ich na utratę źródła utrzymania, a także spowoduje konieczność zapewnienia przez rodziców natychmiastowej opieki nad dziećmi, które dotychczas pozostawały pod opieką skarżących. Dodali, że korzystają z dotacji Gminy, a wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować odmowę przyznania dotacji i zamknięcie przedszkola. Wskazali, że w przypadku konieczności zamknięcia przedszkola, oczywistym jest, że postawieni przed taką niedogodnością rodzice dzieci, do prowadzonej przez nich placówki już nie powrócą (k. 7-8 akt VII SA/Wa 1662/13).

Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa). Skarżący przedstawili argumenty uzasadniające wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji, w szczególności wskazali, na czym polegałaby ewentualna znaczna szkoda lub nieodwracalne skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa.

Skutkiem wydania zaskarżonej decyzji jest stwierdzenie nieważność decyzji z [...] 1998 r., którą organ wyraził skarżącym zgodę na zmianę sposobu użytkowania części budynku na działce nr ewid. [...] położonej w [...] na cele przedszkola prywatnego. Wskutek tego brak jest możliwości prowadzenia przez skarżących działalności gospodarczej, tj. niepublicznego przedszkola dla dzieci, które stanowi ich jedyne źródło utrzymania. Zamknięcie prowadzonego obecnie przez skarżących przedszkola spowoduje także konieczność zapewnienia przez rodziców natychmiastowej opieki nad dziećmi, które dotychczas pozostawały i pozostają pod ich opieką. W przypadku konieczności zamknięcia przedszkola postawieni przed taką niedogodnością rodzice do prowadzonej przez skarżących placówki mogą już nie powrócić.

Sąd I instancji zaznaczył, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą jedynego źródła utrzymania strony skarżącej, stanowi spełnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa (postanowienie NSA z: 22.4.2008 r., II OZ 342/08; 18.6.2004 r., FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 167; k. 54-57 akt VII SA/Wa 1662/13).

Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła A. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Żaląca się podniosła w szczególności, że: WSA winien działać ściśle w granicach sprawy; postanowienie było bezprzedmiotowe, bowiem skarżący dopuścili się samowoli; prowadzili przedszkole czynnie od 1 września 2013 r. do momentu otrzymania ww postanowienia; WSA nie wydał wcześniej skarżącym promesy wydania takiego postanowienia. Żaląca się wskazała na inne postępowania sądowoadministracyjne, w których występuje jako strona (k. 88-90 akt VII SA/Wa 1662/13).

Skarżący wnieśli o oddalenie zażalenia (k. 132 akt VII SA/Wa 1662/13).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się niezasadne.

Wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 1 ppsa). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, na wyraźny wniosek skarżącego, sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, która w wyniku późniejszego uwzględnienia skargi zostanie uchylona lub zostanie stwierdzona jej nieważność. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji, celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd. Z powyższego wynika, że od oceny sądu należy uznanie, czy w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, tj. czy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji słusznie ocenił, że zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, co prawidłowo zostało wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w świetle bowiem stanu faktycznego sprawy zasadne było zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej.

Zaskarżone postanowienie zapadło w granicach sprawy (art. 134 § 1 ppsa) i nie było bezprzedmiotowe.

W zażaleniu nie przedstawiono okoliczności, które zdołałyby ocenę Sądu I instancji skutecznie zakwestionować. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, brak możliwości prowadzenia przez skarżących działalności gospodarczej (niepublicznego przedszkola dla dzieci), spowodować może konieczność zapewnienia przez rodziców natychmiastowej opieki na dziećmi, które uczęszczają do niniejszego przedszkola.

Okoliczności podniesione w zażaleniu, odnośnie samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, mogą mieć znaczenie przy ocenie zasadności wydanej decyzji, która będzie przedmiotem oceny dopiero w toku rozpoznawania wniesionej skargi. Zaskarżone postanowienie nie musiało być poprzedzone "promesą wydania takiego postanowienia" - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zna instytucji "promesy".

Zagadnienia dotyczące innych postępowań sądowoadministracyjnych, których przedmiotem była: kontrola decyzji podjętej w odrębnym postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem było uchylenie decyzji o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...] (postanowienie NSA z 24.10.2013 r., II OSK 2668/12; wyrok WSA w Warszawie z 9.3.2012 r., VII SA/Wa 2288/11), bądź odmowa przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (wyrok WSA w Warszawie z: 24.7.2012 r., VII SA/Wa 2465/11; 4.2.2014 r., VII SA/Wa 1066/13), nie mają żadnego znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia, jako dotyczące innych przesłanek.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.