Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1045/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 5 lipca 2022 r., nr SKO.OŚ/4170/231/2022 w przedmiocie opinii w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z 6 października 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 1045/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę K.N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 5 lipca 2022 r., nr SKO.OŚ/4170/231/2022 w przedmiocie opinii w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów.

W uzasadnieniu postanowienia z 6 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, że pełnomocniczka skarżącego została wezwana zarządzeniem z dnia 9 września 2022 r. do usunięcia braków formalnych skargi m.in. poprzez przedłożenie pełnomocnictwa procesowego (lub jego uwierzytelnionego odpisu) do działania imieniem skarżącego przed sądem administracyjnym - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone w dniu 22 września 2022 r. Zdaniem Sądu, w zakreślonym terminie brak nie został uzupełniony, ponieważ pełnomocniczka skarżącego nie przedłożyła pełnomocnictwa procesowego (lub jego uwierzytelnionego odpisu), lecz kopię pełnomocnictwa.

Oznaczonym datą 18 października 2022 r., a złożonym osobiście na biurze podawczym WSA w Krakowie w dniu 20 października 2022 r., pismem skarżący wywiódł zażalenie na postanowienie z 6 października 2022 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że wobec nieskutecznego uzupełnienia braków formalnych skargi w zakresie pełnomocnictwa, Sąd winien wezwać bezpośrednio stronę do podpisania wniesionej skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 34 p.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w tym składzie, interpretacja przedstawiona w zaskarżonym postanowieniu WSA w Krakowie jest nadmiernie rygorystyczna. Nie można uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadzić do jego odrzucenia, może to być jedynie brak istotny, tzn. taki którego usunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Przyjęcie tak rygorystycznego stanowiska zamykałoby stronie prawo do sądu. To zaś stanowiłoby naruszenie zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP, które gwarantują rozpoznanie sprawy przez niezawisły sąd.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego występują dwa przeciwstawne poglądy odnośnie nieprzedłożenia pełnomocnictwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela stanowisko, zgodnie z którym w sytuacji gdy po wezwaniu do przesłania pełnomocnictwa procesowego dla osoby, która w imieniu strony podpisała skargę, okaże się, że osoba ta nie ma legitymacji do zastępowania strony, Sąd zanim odrzuci skargę, powinien wezwać bezpośrednio stronę do samodzielnego podpisania skargi i dopiero po bezskutecznym upływie terminu do dokonania tej czynności, skargę odrzucić. Pogląd taki wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I FSK 20/05 (niepubl.), gdzie wprost stwierdzono: "Skargę podpisaną w imieniu Skarżącego przez osobę, która nie może go reprezentować, można odrzucić dopiero wówczas, gdy nie zatwierdził tej czynności swoim podpisem Skarżący, po prawidłowym wezwaniu go do takiego działania." W tym samym tonie Naczelny Sąd Administracyjny wypowiedział się w postanowieniu z 27 października 2005 r., sygn. akt I FSK 378/05 (niepubl.). Dopiero brak dokonania tejże czynności mógłby legitymować Sąd do zastosowania sankcji, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zobacz postanowienia NSA: z 18.04.2019 r. II FZ 198/19; z 17.10.2018 r. II OZ 977/18; z 13.04.2016 r. II OZ 358/16, LEX nr 203673).

Odmienne stanowisko koncentruje się na okoliczności, że prawo do sądu nie jest prawem absolutnym, które musi zostać w każdym jednostkowym przypadku bezwzględnie zrealizowane. Zgodnie z niepodzielonym przez Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie niniejszej sprawy stanowiskiem, skoro skarga została sporządzona i wniesiona przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, który wskazał w skardze, że zastępuje skarżącego, to Sąd winien wezwać pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa i nieusunięcie przez niego w wyznaczonym terminie braku formalnego skargi, uniemożliwiało nadanie jej dalszego biegu, a Sąd nie był zobligowany do wzywania samego skarżącego do podpisania środka zaskarżenia (por. postanowienia NSA: z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II GZ 367/17 i z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt II OZ 422/21).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak formalny skargi polegający na złożeniu w odpowiedzi na wezwanie niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii udzielonego pełnomocnictwa nie stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy, braku formalnego uniemożliwiającego nadanie skardze dalszego biegu. Możliwe było bowiem ustalenie, czy osobą uprawnioną do reprezentowania skarżącego była osoba podpisana na skardze. W aktach administracyjnych rozpoznawanej sprawy znajdował się bowiem uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dnia 3 czerwca 2022 r., uprawniającego do reprezentowania w "instancjach właściwych w sprawie". Fakt, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych nie zwalnia wprawdzie pełnomocniczki z obowiązku doręczenia na wezwanie Sądu pełnomocnictwa. Sąd mógł jednak bez nadmiernego wysiłku dokonać w niniejszej sprawie weryfikacji udzielonego pełnomocnictwa i stwierdzić czy pełnomocniczka podpisana na skardze została prawidłowo umocowana do działania w imieniu skarżącego.

Skarżący nadesłał przy tym podpisany własnoręcznie egzemplarz skargi oraz uwierzytelnione odpisy pełnomocnictwa. Jeśli nie występują w niniejszej sprawie inne braki formalne lub fiskalne skargi, bądź po ich ewentualnym uzupełnieniu, należy nadać skardze dalszy bieg.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.