Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 14 maja 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (del.) po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 28/13 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Elblągu w przedmiocie wydania decyzji w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie

Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie, powołując na § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 28/13, wezwał E. S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji w kwocie 100 zł.

Na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego E. S. wniosła zażalenie powołując przepis art. 239 ust. 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) i wskazując, że sprawa dotyczy zasiłku chorobowego, który na mocy powołanego przepisu zwolniony jest od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i 212 § 1 powołanej ustawy). W świetle art. 230 § 1 i 2 omawianej ustawy od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, w tym skargi, pobiera się wpis stosunkowy lub stały.

Natomiast zwolnienia od kosztów sądowych zostały przewidziane w rozdziale 3 działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a w szczególności w jej art. 239. Zgodnie z tym przepisem wyróżnia się dwie kategorie zwolnień od kosztów sądowych:

- zwolnienia przedmiotowe (zawarte w pkt 1 od lit. "a" do "f") oraz

- zwolnienia podmiotowe (zawarte w pkt 2-4).

Zwolnienia przedmiotowe obejmują sprawy, które dotyczą szeroko pojmowanej pomocy społecznej, bezrobocia, zasiłków chorobowych, świadczeń leczniczych, rehabilitacyjnych, spraw ze stosunku pracy, ubezpieczeń społecznych oraz powszechnego obowiązku obrony. Jest to katalog zamknięty, przeznaczony dla spraw szczególnie istotnych. Brak jakichkolwiek wyróżników ustawowego wyrażenia: "z zakresu ubezpieczeń społecznych" (art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy) wskazuje na to, że zwolnieniem objęto wszystkie sprawy mieszczące się w tej kategorii. Wobec tego należy przyjąć, że każda sprawa sądowoadministracyjna, mająca źródło roszczenia w instytucji ubezpieczeń społecznych, kwalifikuje się do ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych po stronie skarżącej. W związku z tym, że skarżąca wniosła skargę w sprawie dotyczącej zasiłku chorobowego, która ustawowo jest zwolniona z opłaty, nie ma ona obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.

Wobec powyższego należy uznać, że Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt IV SAB/Wa 28/13 nieprawidłowo wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.