II SA/Wa 427/11 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-04-27	
Data wpływu	2011-02-21	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Walawski
Przemysław Szustakiewicz	
Symbol z opisem	6197 Służba Celna	
Hasła tematyczne	Służba celna	
Sygn. powiązane	I OSK 1402/11	
Skarżony organ	Szef Służby Celnej	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641; art. 223 ust. 2-6; Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz Janusz Walawski Protokolant asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej oddala skargę	
Uzasadnienie
Szef Służby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. o mianowaniu A. L. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 23 listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O. działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował A. L. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Pismem z dnia 11 grudnia 2009 r. A. L. odwołał się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej zarzucając organowi I instancji naruszenie:

prawa materialnego, poprzez nieuwzględnienie przepisu art. 223 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej określającego, którzy funkcjonariusze celni wchodzą do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej,

prawa procesowego, poprzez niedopełnienie procedur i obowiązków spoczywających na Dyrektorze Izby Celnej w O., tj. wydanie aktu mianowania w formie pisma bez zachowania formy obowiązującej, tj. decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w O. i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez mianowanie go na stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w okresie od dnia 2 października 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. pełnił obowiązki kierownika oddziału w Oddziale Celnym w E. W związku z powyższym spełniał warunki określone w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej. Zdaniem odwołującego pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", użyte w tym przepisie, powinno być rozumiane jako dowolny okres poprzedzający wejście w życie ustawy, tj. dowolny okres trwający co najmniej do dnia wejścia w życie ustawy. Zatem z mocy prawa winien być zakwalifikowany do korpusu oficerów młodszych Służby Celnej.

Szef Służby Celnej, w odpowiedzi na powyższe odwołanie, w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. poinformował skarżącego, że mianowanie na stopień służbowy nie ma charakteru decyzji administracyjnej, a zatem nie przysługuje od niego odwołanie w trybie administracyjnym.

W dniu 1 lutego 2010 r. A. L. złożył do Dyrektora Izby Celnej w O. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o wydanie decyzji administracyjnej, na podstawie art. 104 § 1 w zw. z art. 138 k.p.a. w przedmiocie wniesionego odwołania od aktu mianowania i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej co do istoty oraz na podstawie art. 136 k.p.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Z. [...], sygn. akt [...], ewentualnie zwrócenie się do Sądu o przesłanie uwierzytelnionych odpisów przedmiotowych akt na okoliczność niedopuszczalności drogi sądowej przed sądem powszechnym w sprawach dotyczących aktów mianowania funkcjonariuszy Służby Celnej oraz wyłączności w tych sprawach drogi postępowania administracyjnego przed organami Służby Celnej.

Dyrektor Izby Celnej w O. w piśmie z dnia [...] marca 2010 r. poinformował odwołującego, że zakres jego żądania nie podlega rozpatrzeniu w trybie k.p.a., gdyż w art. 188 ust. 1 i 2 ustawy o Służbie Celnej zawarty został zamknięty katalog spraw ze stosunku służbowego, w których wydaje się decyzje administracyjne. Mianowanie na stopień nie zostało objęte katalogiem z art. 188 ustawy, a zatem nie ma ono charakteru decyzji administracyjnej.

W piśmie z dnia 8 lipca 2010 r., skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w O., A. L. zwrócił się ponownie o wydanie decyzji rozpatrującej jego odwołanie od aktu mianowania na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Powołał się przy tym na uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego w E. [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., w którym Sąd stwierdził, że akt mianowania jest decyzją administracyjną.

Dyrektor Izby Celnej w O. w odpowiedzi na powyższe pismo poinformował A. L., że w sprawie jego odwołania z dnia 11 grudnia 2009 r. Szef Służby Celnej udzielił mu odpowiedzi w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r., natomiast pismem z dnia [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w O. udzielił odpowiedzi na pismo z dnia 1 lutego 2010 r. zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy".

Pismem z dnia 20 października 2010 r. A. L. złożył zażalenie do Ministra Finansów na bezczynność Szefa Służby Celnej w zakresie rozpoznania jego odwołania z dnia 11 grudnia 2009 r. od aktu mianowania.

W odpowiedzi, na powyższe zażalenie Minister Finansów w piśmie z dnia [...] listopada 2010 r. poinformował skarżącego, że z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych wynikało, iż mianowanie na stopień służbowy stanowi wyraz podległości służbowej funkcjonariuszy celnych w zakresie wewnętrznej sfery działań Służby Celnej i nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Jednocześnie wskazał, że odmienne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny, który w ustnym uzasadnieniu postanowienia ogłoszonego w dniu 3 listopada 2010 r. stwierdził, że mianowanie na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej powinno być dokonane w formie decyzji administracyjnej. Wobec powyższego Szef Służby Celnej rozpozna odwołanie od aktu mianowania w trybie administracyjnym w terminie do 31 grudnia 2010 r.

Niezależnie od odwołania z dnia 11 grudnia 2009 r. A. L. skierował do Sądu Rejonowego w E. [...] pozew z dnia 26 marca 2010 r. o zmianę aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2009 r. domagając się nadania z dniem 30 listopada 2009 r. stopnia podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2010 r. Sąd Rejonowy w E. [...] przedmiotowy pozew odrzucił.

W wyniku wniesionej przez powoda apelacji, Sąd Okręgowy w O. [...] postanowieniem z dnia [...].10.2010 r. przekazał sprawę do rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w O.

Następnie zaś Dyrektor Izby Celnej w O. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., działając na podstawie art. 65 k.p.a., przekazał sprawę o zmianę aktu mianowania według właściwości Szefowi Służby Celnej.

Szef Służby Celnej, rozpoznając odwołanie A. L. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. o mianowaniu A. L. na stopień służbowy młodszego aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach, uregulowany został w ust. 2-6 art. 223. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków.

Badając zasadność mianowania A. L. na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej Szef Służby Celnej stwierdził, że w przypadku skarżącego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Powołany przepis dotyczy bowiem funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. dzień 31 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika natomiast jednoznacznie, że w dacie tej A. L. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego. Stanowisko inspektora celnego nie zostało zaś zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Również posiadany przez skarżącego stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wobec powyższego obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w O. było mianowanie skarżącego na stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej - zgodnie z dyspozycją art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

Organ podkreślił jednocześnie, że nie kwestionuje faktu zajmowania w przeszłości przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników. Z akt osobowych A. L. wynika bowiem, iż w okresie od 2 listopada 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. pełnił on obowiązki kierownika oddziału. Przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia jednak od zajmowania, bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy, stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników bądź pełnienia obowiązków na tym stanowisku.

Organ zaznaczył, że przepis art. 223 ustawy umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Umiejscowienie ww. przepisu w tym, a nie innym rozdziale oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Powyższe znajduje zaś potwierdzenie w zasadach techniki prawodawczej. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych, a w szczególności rozstrzyga się w nich:

czy i w jakim zakresie utrzymuje się czasowo w mocy instytucje prawne zniesione przez nowe przepisy;

czy zachowuje się uprawnienia i obowiązki oraz kompetencje powstałe w czasie obowiązywania uchylanych albo wcześniej uchylonych przepisów oraz czy skuteczne są czynności dokonane w czasie obowiązywania tych przepisów; sprawy te reguluje się tylko w przypadku, gdy nie chce się zachować powstałych uprawnień, obowiązków lub kompetencji albo chce się je zmienić albo też gdy chce się uznać dokonane czynności za bezskuteczne;

czy i w jakim zakresie stosuje się nowe przepisy do uprawnień i obowiązków oraz do czynności, o których mowa w pkt 2.

Powyższe wskazuje zatem w sposób jednoznaczny, że skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze i ich gradację, oznacza to, iż ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą o Służbie Celnej. Mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 generalnie miało na celu mianowanie na stopień odpowiadający dotychczasowej pozycji w hierarchii katalogu stopni służbowych, a tylko w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy stanowiło awans.

Odmienna interpretacja zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy", prowadziłaby zaś do skutków niedających się pogodzić z zasadami logiki. Na takie rozumienie tego wyrażenia wskazuje również jego wykładnia językowa. Należy bowiem zwrócić uwagę, że gdyby uznać, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, a nie wyłącznie do stanu bezpośrednio poprzedzającego ten dzień, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań, które nie dają się pogodzić z zasadami logiki, zważywszy, że jedną z zasad wykładni prawa jest założenie racjonalności prawodawcy. Organ podkreślił jednocześnie, że przywołane przez skarżącego orzeczenia dotyczące interpretacji użytego w ustawie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy" wydane zostały w odniesieniu do spraw, w których występowały zupełnie inne okoliczności faktyczne i prawne niż w niniejszej sprawie, z tych względów brak jest uzasadnienia do przyjęcia analogicznej interpretacji tego określenia w odniesieniu do ustawy o Służbie Celnej.

Odnosząc się z kolei do zarzutu odwołania dotyczącego wydania aktu mianowania w formie pisma bez zachowania formy decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. organ odwoławczy podniósł, iż o tym, że mianowanie na stopień służbowy na podstawie art. 223 ustawy Służbie Celnej ma charakter decyzji administracyjnej, przesądził dopiero Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu ogłoszonym w dniu 3 listopada 2010 r. Wcześniej natomiast ugruntowany był pogląd, że mianowanie na stopień służbowy, jako niemieszczące się w katalogu spraw objętych art. 188 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, nie ma charakteru decyzji administracyjnej, stanowiąc wyraz podległości służbowej funkcjonariuszy celnych względem przełożonych i będąc aktem z zakresu wewnętrznej sfery działań Służby Celnej. Wobec powyższego, wbrew zarzutom odwołania, brak było podstaw prawnych do nadania aktom mianowania na stopnie służbowe na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej formy decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów art. 104 k.p.a.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący A. L. zarzucił organowi naruszenie przepisu prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, na skutek jego błędnej wykładni w zakresie pojęcia "...przed dniem wejścia w życie ustawy: zajmował stanowisko ..." oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie jest wykładnia użytego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pojęcia " ...przed dniem wejścia w życie ustawy: zajmował stanowisko ....". Skarżący zaznaczył, że w działaniach organów administracji publicznej wykładnia językowa powinna odgrywać rolę podstawową. Dokonując zaś wykładni językowej tekstu prawa administracyjnego, należy przypisać mu takie znaczenie, jakie ma on w języku potocznym, chyba że ważne względy przemawiają za odstąpieniem od tego znaczenia.

W ocenie skarżącego treść przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, w świetle jego wykładni gramatycznej, nie może tworzyć przesłanki warunkującej istnienie podstawy do mianowania na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej poprzez wskazanie konieczności zaistnienia wskazanej przesłanki tylko w dniu wejścia w życie ww. ustawy, to jest na dzień 31 października 2009 r. Także treść innych przepisów ww. ustawy nie daje podstaw do twierdzenia, że ustawodawca nadał wyrażeniu " ... przed dniem wejścia w życie ustawy..." użytemu w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 inne znaczenie prawne, niż jego znaczenie wynikające z powszechnego rozumienia.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego skarżący podkreślił, iż zakreślenie kryteriów czasowych w przepisach prawa, powinno być jednoznacznie wskazane w treści danego aktu, zatem jeżeli przepis mówi jedynie o okresie "przed dniem wejścia w życie ustawy", to chodzi w nim o każdy przedział czasowy poprzedzający tę datę.

Wykładnia pojęcia .,przed dniem wejścia w życie ustawy", dokonana przez organ oznacza natomiast stworzenie pozaustawowego kryterium nakazującego okres przed wejściem w życie ustawy traktować wyłącznie, jako okres trwający w dniu jej wejścia w życie lub też, jak określa to w sposób niedookreślony organ II instancji, jako okres trwający w czasie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy.

Skarżący zarzucił, że organ nie przeprowadził wykładni językowej spornego przepisu, lecz podjął jedynie próbę jego wykładni celowościowej. Przytoczone argumenty wykładni celowościowej, w ocenie skarżącego, nie stanowią jednak podstawy do przyjęcia wskazanego przez organ II instancji znaczenia tego przepisu. Powołane przez organ II instancji argumenty nie przedstawiają bowiem okoliczności, które uzasadniałyby odstąpienie od zasady interpretowania znaczenia wskazanego przepisu zgodnie ze znaczeniem nadanym mu w języku potocznym.

W konkluzji skarżący podniósł, iż skoro ustawodawca nie ograniczył zakresu czasowego przesłanki zajmowania stanowiska, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnienia obowiązków na tym stanowisku, jedynie do dnia 31 października 2009 r., to znaczy, że spełniał przesłanki z art. 223 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy. W związku z tym decyzja Szefa Służby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Izby Celnej w O. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na niezastosowaniu w sprawie powołanego przepisu ustawy o Służbie Celnej, które to naruszenie w oczywisty sposób miało wpływ na wynik przedmiotowej sprawy.

Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, iż nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej winien być interpretowany wyłącznie w oparciu o wykładnię językową. Nawet bowiem potoczne, powszechnie przyjęte znaczenie przyimka "przed" w nawiązaniu do określonego zdarzenia lub daty może być rozumiane jako wskazujące na czas bezpośrednio poprzedzający to zdarzenie, czy datę. Wykładnia językowa, na którą wskazuje skarżący, nie jest zatem wystarczająca do jednoznacznego ustalenia znaczenia normy prawnej zawartej w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Stąd też, konieczne jest w tym przypadku oparcie się również na wykładni systemowej i funkcjonalnej. Z kolei wykładnia systemowa i celowościowa prowadzi do wniosku, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy celnych, którzy w momencie utraty mocy obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na tym stanowisku oraz pełnili służbę w służbie stałej w stopniu innym, niż wymieniony w art. 223 ust. 2 i ust. 3 pkt 1.

Przeciwny pogląd w rozumieniu spornego przepisu ustawy spowodowałby, że podobną wykładnię należałoby także zastosować do pozostałych jednostek redakcyjnych zawartych w art. 223, tj. ust. 2, ust. 4 i ust. 5, które również zawierają zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy", a dotyczą funkcjonariuszy celnych pełniących służbę w służbie stałej w stopniach innych niż wymienionych w ust. 3 przepisu. W kontekście powyższego należałoby przyjąć, iż również funkcjonariuszy celnych, którzy pełnili kiedykolwiek służbę w stopniu aspiranta celnego, starszego aspiranta celnego, podkomisarza celnego, natomiast w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej pełnili służbę w stopniu niższym, Dyrektor Izby Celnej powinien mianować na odpowiedni stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Ponadto, gdyby założyć, że ustawodawca posługując się na gruncie art. 223 ustawy pojęciem "przed dniem wejścia w życie ustawy" dążył do uregulowania stanu, który zaistniał kiedykolwiek w przeszłości, ale niekoniecznie trwał do chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, to niniejszy przepis byłby wewnętrznie sprzeczny i niewykonalny. Trzeba bowiem zauważyć, że za wyjątkiem ust. 3 pkt 2 ustawodawca uzależnia w art. 223 mianowanie do określonego korpusu od stopnia, w którym funkcjonariusz celny pełnił służbę "przed dniem wejścia w życie ustawy". W takim przypadku należałoby przyjąć, że funkcjonariusz celny pełniący służbę, np. w stopniu komisarza celnego w chwili utraty mocy obowiązującej przez ustawę dotychczasową zaś wcześniej w niższych stopniach służbowych, winien być mianowany do kilku różnych korpusów, o których mowa w tym przepisie. Art. 223 nie kreuje bowiem reguły, na mocy której funkcjonariusza celnego należy mianować do korpusu najwyższego, tj. oficerów starszych Służby Celnej.

Wobec powyższego, w ocenie Szefa Służby Celnej interpretacja art. 223 ustawy przy uwzględnieniu zarówno wykładni językowej, jak i wykładni systemowej oraz wykładni celowościowej prowadzi do odmiennego stanowiska, niż to, które zaprezentował skarżący. Tym samym zarzut naruszenia przez organ art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy poprzez błędną jego wykładnię należy uznać za nieuzasadniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A. L. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

W sprawie niniejszej stan faktyczny jest niesporny. Kwestią sporną jest natomiast wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168 poz. 1323).

Przepis ten stanowi, że funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wykładnia językowa użytego w tym przepisie zwrotu "przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko", nie prowadzi do jasnego i jednoznacznego rezultatu. Może bowiem oznaczać zarówno moment bezpośrednio poprzedzający wejście w życie ustawy, jak też dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy.

W sytuacji zatem niejednoznaczności wykładni językowej przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, nie można na niej poprzestać, lecz trzeba odwołać się do wykładni systemowej oraz celowościowej, które służą właśnie do rozstrzygania wątpliwości, które nasuwa wykładnia językowa, a w szczególności pozwalają uzasadnić wybór między różnymi możliwościami interpretacji językowej danego zwrotu, czy przepisu.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, jak wynika z uzasadnienia jej projektu, miała na celu m. in. uporządkowanie obszaru w zakresie stanowisk i stopni służbowych funkcjonariuszy celnych, w tym stworzenie korpusów stopni służbowych na wzór innych służb mundurowych. Przepisy przejściowe tej ustawy miały natomiast zapewnić płynną i transparentną zmianę dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą.

Artykuł 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zawarty został w jej Rozdziale 14 "Przepisy przejściowe".

W przepisach art. 223 ust. 2-6 określone zostały szczegółowo zasady przyporządkowania funkcjonariuszy celnych, z uwzględnieniem posiadanych przez nich "przed dniem wejścia w życie ustawy" stopni służbowych, do określonych korpusów, bez pozostawienia tych kwestii uznaniu administracyjnemu. Dotychczasowe stopnie służbowe funkcjonariuszy celnych określone w art. 8 ust. 1 poprzedniej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. Nr 156. Poz. 1641) zostały w tych przepisach przyporządkowane do określonych korpusów.

Zgodnie z zasadami wykładni systemowej przepisów prawa nie można interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego.

Zawarty w przepisach przejściowych art. 223 ust. 2- 6 zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" musi być zatem interpretowany w taki sam sposób w odniesieniu do wszystkich przepisów, w których został użyty w tym artykule.

Skoro zaś celem regulacji zawartej w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z 27 sierpnia 2009 r. było zapewnienie płynnej i transparentnej zmiany dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki kreowane tą ustawą to zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy" nie może być, zdaniem Sądu, odczytywany inaczej, niż jako odnoszący się do momentu bezpośrednio poprzedzającego wejście w życie ustawy. Inna interpretacja tego zwrotu, że chodzi w nim o dowolny okres przed wejściem w życie tej ustawy, prowadziłaby bowiem w efekcie do uznaniowości w zakresie przyporządkowania funkcjonariuszy do określonych korpusów, w zależności od tego jaki okres służby danego funkcjonariusza, poprzedzający wejście w życie ustawy, kierownik urzędu wziąłby pod uwagę.

Dokonaną przez organ interpretację przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, że chodzi w nim jedynie o funkcjonariuszy celnych, którzy bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy zajmowali stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnili obowiązki na takim stanowisku, należy zatem uznać za prawidłową.

Skarżący, który w okresie od 2 listopada 2004 r. do 31 grudnia 2004 r., a więc w okresie znacznie poprzedzającym wejście w życie ustawy 27 sierpnia 2009 r., pełnił obowiązki na stanowisku związanym z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy, nie spełniał tym samym wymogów z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy do mianowania go na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.

Skarżący, w dacie wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy starszego dyspozytora celnego, a więc w oparciu o przepis przejściowy art. 223 ust. 4 tej ustawy został prawidłowo mianowany na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Szefa Służby Celnej oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Celnej w O., odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.