II SAB/Wa 711/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-12-03	
Data wpływu	2025-08-04	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Iwona Maciejuk	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Minister Sprawiedliwości	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. D. - prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej; 2. stwierdza, że bezczynność Ministra Sprawiedliwości nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej A. D. - prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
A. D. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...](dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości (dalej, jako: organ lub Minister) w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej.

Skarżąca wskazała, że w dniu [...] marca 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej skierowała do organu wniosek dostępowy, żądając udostępnienia informacji publicznej dotyczącej oferty złożonej przez podmiot [...] Fundację [...] w ramach CXXIX Otwartego Konkursu Ofert na lata 2022-2025 Pomoc Pokrzywdzonym i Świadkom Ośrodek – S.. W szczególności skarżąca wniosła o udostępnienie następujących informacji:

• Treści oferty złożonej przez ww. Fundację wraz z załącznikami,

• Dokumentacji oceny oferty, w tym protokołów komisji konkursowej, kart ocen oraz ewentualnych uzasadnień decyzji,

• Informacji o wysokości przyznanych środków oraz warunkach finansowania w ramach konkursu.

Zdaniem skarżącej bezspornym jest, że żądana informacja jest informacją publiczną, a organ podmiotem zobowiązanym. Pomimo jednak upływu ustawowych terminów organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku skarżącej, nie poinformował o przyczynach opóźnienia, jak również nie wskazał terminu załatwienia sprawy.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,

2. zobowiązanie organu do odpowiedzi na wniosek niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku,

3. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym,

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Minister wyjaśnił, że skarżąca wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r. wystąpiła do organu o udostępnienie informacji publicznej.

Następnie w dniu [...] lipca 2025 r. do organu wpłynęła skarga datowana na [...] lipca 2025 r. na bezczynność organu sporządzona przez r. pr. A. D..

W dniu 18 lipca 2025 r. organ udzielił wyczerpującej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] marca 2025 r.

W dniu 21 lipca 2025 r. skarżąca poinformowała o problemie z wypakowaniem plików i poprosiła o przesłanie dokumentów w innej formie. W dniu 23 lipca 2025 r. przesłano wnioskodawczyni dokumenty w wersji .pdf.

Organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem judykatury, przy ocenie stanu bezczynności należy uwzględnić skomplikowany stan faktyczny sprawy, w tym obszerność i wielowątkowość żądanych informacji publicznych. Mając na uwadze powyższe, organ nie zanegował zasadności skargi wniesionej przez skarżącą. Organ wskazał jednak, że wykonał już zobowiązanie nałożone na niego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej, jako: u.d.i.p.), i wskazał na przyczyny niedochowania terminu na udzielenie odpowiedzi.

Otóż organ podkreślił, że obecnie prowadzone są szeroko zakrojone czynności zmierzające do weryfikacji prawidłowości przyznawania dotacji z Funduszu Sprawiedliwości. Konieczna jest zatem rzetelna i dogłębna analiza całości dokumentacji dotyczącej wszystkich podmiotów, które otrzymały środki z Funduszu Sprawiedliwości. Nadto, Departament Funduszy i Nieodpłatnej Pomocy Prawnej (dawniej: DFS) mierzy się z nieustannymi kontrolami prowadzonymi przez różne instytucje, które generują konieczność zaangażowania wszystkich pracowników Departamentu, aby sprostać narzuconym wymaganiom w zakresie udostępnienia danych oraz dokumentów koniecznych do przeprowadzenia szczegółowej kontroli. Powyższe działania wymagają czasu oraz zaangażowania znacznych zasobów ludzkich, nie tylko po stronie kierownictwa, ale także po stronie pracowników Departamentu. Co jednak najistotniejsze, wskazane działania mają doprowadzić do rozwiania wszelkich wątpliwości co do prawidłowości dysponowania środkami Funduszu Sprawiedliwości oraz do przywrócenia bieżącej obsługi wszystkich zawartych umów. Przywołane wyżej okoliczności mają istotny wpływ na realizację innych, bieżących zadań Departamentu.

Mając powyższe na uwadze, w związku z udzieleniem odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej organ stwierdził, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw i powinna zostać oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku informacyjnego ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, iż żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.).

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji lub dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1, sąd może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 149 § 2 P.p.s.a.).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana przez nią informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność (vide P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego z 2012 r. nr 6, s. 75 i nast. wraz z powołanym orzecznictwem).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

W rozpoznawanej sprawie kwestia podmiotowa nie budziła wątpliwości, bowiem Minister jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.).

Rozstrzygnięcie sporu między stronami uzależnione było zatem od zbadania przede wszystkim przedmiotu żądania skarżącego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje bowiem kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter żądnej informacji (por. wyrok NSA z dnia 9 lipca 2019 r. o sygn. akt I OSK 2419/17). Należało zatem ustalić, czy żądanie skarżącego zawarte we wniosku dostępowym, mieści się w definicji pojęcia informacji publicznej, o której mowa w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji. Ustawodawca w art. 6 u.d.i.p. zamieścił przykładowy wykaz (katalog) informacji i dokumentów, które stanowią informację publiczną, przy czym wyszczególnienie to nie jest wyliczeniem wyczerpującym (zamkniętym), lecz ma charakter przykładowy. O zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter. Przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest więc spełnienie przez nią kryterium przedmiotowego i stąd też decydującymi są treść i charakter konkretnej informacji, nie zaś podmiot, który jest w jej posiadaniu. Udostępnieniu podlega informacja publiczna, czyli każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 u.d.i.p).

W tej sprawie nie było sporne między stronami, że wnioskowana informacja ma charakter informacji publicznej. Niewątpliwie bowiem kwestie związane z ofertą złożoną przez [...] Fundację [...] w ramach CXXIX Otwartego Konkursu Ofert na lata 2022-2025 Pomoc Pokrzywdzonym i Świadkom Ośrodek – S., w zakresie wnioskowanym przez skarżącą, mieszczą się w zakresie informacji publicznej, bowiem dotyczą informacji o gospodarowaniu mieniem publicznym i działaniu władz. Jak wynika z akt sprawy Dysponent Funduszu Sprawiedliwości udzielił ww. Fundacji dotacji na poszczególne lata, a organ udostępnił skarżącej informację publiczną w intersującym skarżącą zakresie.

Minister udostępnił jednak żądaną we wniosku z dnia [...] marca 2025 r. informację publiczną dopiero w dniu 18 lipca 2025 r., a zatem po upływie 14-dniowego terminu wynikającego z u.d.i.p. Zauważyć również należy, iż organ nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że Minister dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności (pkt 1 sentencji wyroku). Jednocześnie należy wyjaśnić, że rozpoznanie przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność nie prowadzi niejako "automatycznie" do bezprzedmiotowości postępowania sądowego. Fakt udostępnienia żądanej informacji nie wyłącza zasadności stawianego organowi zarzutu bezczynności i możliwości dokonania merytorycznej oceny tego zarzutu przez Sąd administracyjny (zob. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19). Brak jest podstaw do umorzenia postępowania sądowego wywołanego skargą na bezczynność organu, jako bezprzedmiotowego.

Jednocześnie Sąd uznał, że stwierdzona bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Z okoliczności sprawy nie wynika, aby zaistniała zwłoka wynikała z celowego zaniechania, czy też z lekceważącego traktowania przez organ obowiązków informacyjnych. W ocenie Sądu bezczynność w załatwieniu niniejszej sprawy we wskazanym zakresie nie jest efektem zaniechań podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia (udostępnienia informacji publicznej). Ta okoliczność w ocenie Sądu nie pozwala uznać, że stwierdzona bezczynność miała postać kwalifikowaną.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej od organu zwrot kosztów postępowania sądowego, które objęły uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 złotych (pkt 3 sentencji wyroku).