Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 6 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi w sprawie wniosku o zmianę organizacji ruchu postanawia; 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego P. S. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu 10 czerwca 2026 r. pod pozycją 2423.

P.S. (dalej również: "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta Łodzi (dalej również" organ") w sprawie jego wniosku z 20 lutego 2026 r. o zmianę organizacji ruchu.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

20 lutego 2026 r. skarżący wystąpił do Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Ł. o zmianę organizacji ruchu na drodze dojazdowej do jego nieruchomości przy ul. A. 11A w Ł., tj. na działkach nr 405/48 i 405/49, w obrębie [...], należących do Gminy Ł., będących w zarządzie Wydziału Gospodarki Komunalnej. Skarżący wniósł o ustawienie znaku D-40 (strefa zamieszkania). W uzasadnieniu wniosku wskazał, że droga dojazdowa do posesji, w której zamieszkuje, jest sukcesywnie zastawiana przez samochody mieszkańców sąsiednich wspólnot mieszkaniowych, pojazdy te parkują w sposób uniemożliwiający swobodny przejazd, np. dla przejazdu pojazdów Państwowej Straży Pożarnej, co stwarza realne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców kamienicy.

24 marca 2026 r. skarżący skierował ponaglenie w sprawie, kierując je do Wydziału Gospodarki Komunalnej, za pośrednictwem Prezydenta Miasta Łodzi.

Pismem z 27 marca 2026 r. organ poinformował skarżącego o wystąpieniu do Zarządu Lokali Miejskich oraz okolicznych Wspólnot Mieszkaniowych o wyrażenie opinii w przedmiocie zgłoszenia wskazując, że dalsze czynności będą podejmowane po uzyskaniu w sprawie ww. opinii. 9 kwietnia 2026 r. do organu wpłynęła opinia od Wspólnot Mieszkaniowych negatywnie odnosząca się do wprowadzenia "strefy zamieszkania".

10 kwietnia 2026 r. do organu wpłynęło wezwanie skarżącego do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy.

22 kwietnia 2026 r. P.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie jego wniosku z 20 lutego 2026 r. o zmianę organizacji ruchu.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do dnia wniesienia skargi sprawa dotycząca jego wniosku z 20 lutego 2026 r. nie została rozstrzygnięta, co stanowi naruszenie art. 12 § 1 oraz art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), nakazujących organowi prowadzenie postępowania w sposób sprawny i bez zbędnej zwłoki. Podkreślił, że działania organu ograniczają się do pozornych czynności polegających na zbieraniu opinii, w szczególności od sąsiednich wspólnot mieszkaniowych, które nie posiadają żadnego tytułu prawnego do przedmiotowych działek. Do dnia wniesienia skargi złożone przez niego ponaglenie nie zostało rozpatrzone, organ nie udzielił też żadnej odpowiedzi na wezwanie do niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy z 10 kwietnia 2026 r. ani nie podjął czynności mających na celu zakończenie postępowania. Zdaniem skarżącego działania organu nie zmierzają do załatwienia sprawy, lecz stanowią próbę jej odwlekania w czasie poprzez czynności niemające znaczenia dla jej rozstrzygnięcia. Brak jakiejkolwiek reakcji na ponaglenie oraz wezwanie stanowi poważne naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz potwierdza, że organ w sposób świadomy ignoruje obowiązki wynikające z przepisów prawa.

Wnoszący skargę zaznaczył, że sprawa dotyczy organizacji ruchu oraz zapewnienia dostępu do nieruchomości, w tym możliwości prowadzenia działań ratowniczych. Okoliczność utrudnionego dostępu do nieruchomości została potwierdzona przez Komendę Miejską Państwowej Straży Pożarnej w Ł. w piśmie z 23 września 2025 r., w którym wskazano na blokowanie drogi dojazdowej przez parkujące pojazdy oraz obowiązek zapewnienia możliwości prowadzenia działań ratowniczych.

W ocenie skarżącego powyższe okoliczności jednoznacznie wskazują, że postępowanie prowadzone jest nie tylko przewlekle, ale również z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na całkowitym braku rozstrzygnięcia sprawy, ignorowaniu wniesionego ponaglenia oraz wezwania do niezwłocznego rozstrzygnięcia sprawy, podejmowaniu czynności pozornych zamiast merytorycznego działania, uzależnianiu rozstrzygnięcia od podmiotów nieposiadających żadnych praw do nieruchomości oraz lekceważeniu kwestii bezpieczeństwa użytkowników drogi. Takie działanie organu podważa zaufanie obywatela do organów administracji publicznej i stanowi zaprzeczenie zasad praworządności.

W związku z powyższym skarżący wniósł o stwierdzenie, że postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły; stwierdzenie, że przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w odpowiedniej wysokości.

W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej oddalenie w całości jako niezasadnej. Organ wskazał na złożoność procesu zmiany organizacji ruchu, który wymaga uzyskania opinii, dokonania konsultacji z innymi zainteresowanymi podmiotami w sprawie oraz uzgodnień międzywydziałowych Miasta Ł., a następnie skoordynowanie wszystkich tych działań i dopiero ostatecznie podjęcie decyzji oraz przekazania do wykonania technicznego. W przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte i było prowadzone o czym skarżący był informowany. Dodatkowo organ wskazał, że na terminowość udzielania odpowiedzi miały wpływ duże braki kadrowe w urzędzie spowodowane odejściem trzech pracowników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu.

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi przez sąd wymaga uprzedniego zbadania dopuszczalności jej wniesienia, zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a."), skarga podlega odrzuceniu m.in., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Z powyżej wskazanych przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą tzw. klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych.

Z analizy art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. wynika, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na akty wskazane w punktach 1-3 art. 3 § 2 p.p.s.a., to jest wymienione tam decyzje i postanowienia oraz w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego (stosownie do treści punktów 4 i 9 art. 3 § 2 p.p.s.a.).

W skardze z 22 kwietnia 2026 r. P.S. zarzucił Prezydentowi Miasta Łodzi przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o zmianę organizacji ruchu na drodze dojazdowej do jego nieruchomości przy ul. A. 11A w Ł., tj. na działkach nr 405/48 i 405/49, w obrębie [...], należących do Gminy Ł., będących w zarządzie Wydziału Gospodarki Komunalnej.

Przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (por. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie to obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogłaby być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3494/18).

Dla stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania konieczne jest ustalenie, czy na organie administracji publicznej, któremu zarzucono zwłokę w załatwieniu sprawy, spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania określonej czynności oraz czy organ podjął działania i czy pozostaje w sprawie w zwłoce.

W orzecznictwie sądowym w zakresie spraw związanych z ruchem drogowym w świetle uchwały NSA z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 14/13 wypracowane zostało jednolite stanowisko, że zatwierdzenie lub zmiana organizacji ruchu przez organ jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: "p.r.d.") na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3, § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. Nr 177, poz. 1729, dalej: "rozporządzenie w sprawie zarządzania ruchem") nie jest dokonywane w drodze decyzji administracyjnej, nie stanowi bowiem załatwienia sprawy indywidualnej, nie jest też aktem skierowanym do indywidualnie oznaczonego adresata oraz nie dotyczy zindywidualizowanych praw i obowiązków. Jest ono aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. tj. aktem organów jednostki samorządu terytorialnego i ich związków, innym niż określone w pkt 5 (akty prawa miejscowego), podejmowanym w sprawach z zakresu administracji publicznej.

Jak już wskazano bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, o których to stanach mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., nie dotyczy wszystkich działań podmiotów wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej (organów administracji w znaczeniu funkcjonalnym), a jedynie te akty i te czynności, które zostały wymienione przez ustawodawcę w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Oznacza to, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania może być skutecznie wniesiona jedynie w sytuacji, w której dotyczy organu (podmiotu) właściwego do wydania lub podjęcia aktów lub czynności w opisanych wyżej formach procesowych. W konsekwencji, gdy warunek powyższy nie jest spełniony, skarga podlega odrzuceniu (por. wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. OSK 547/04 – to i wszystkie inne orzeczenia podane w uzasadnieniu dostępne są w CBOSA).

Z art. 10 ust. 6 p.r.d. wynika, że prezydent miasta zarządza ruchem na drogach publicznych położonych w miastach na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Rozporządzenie w spr. zarządzania ruchem w § 3 ust. 1 stanowi, że organ zarządzający ruchem w szczególności m.in: rozpatruje projekty organizacji ruchu oraz wnioski dotyczące zmian organizacji ruchu (pkt 1).

Orzecznictwo sądowoadministracyjne dopuszcza możliwość wniesienia skargi na zatwierdzenie projektu zmiany organizacji ruchu (w razie wykazania naruszenia interesu prawnego), jako na akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż akt prawa miejscowego, podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.). Skoro procedowanie w sprawie zmiany organizacji ruchu nie jest aktem wymienionym w art. 3 § 2 pkt 8 lub pkt 9 p.p.s.a., to nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenia postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I OSK 2524/15, postanowienie WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/38/16).

Skarga na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta Łodzi postępowania w sprawie wniosku P.S. o zmianę organizacji ruchu była zatem niedopuszczalna, gdyż nie dotyczyła takiego działania, które mogłoby być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.

Wobec powyższego, w sprawie zaistniała podstawa do uznania, że skoro wniesienie skargi jest niedopuszczalne, to podlega ona odrzuceniu bez merytorycznego rozpoznania.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia.

W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu od skargi (pkt 2 sentencji) Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.

d.cz.