Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2005 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz R. W. kwotę 440 zł. /czterysta czterdzieści zł./ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Decyzją z dnia [...] lipca 1996r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku T. W. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. i 158 §1 k.p.a. stwierdził nieważności:

- decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., którą orzeczono o przejęciu na własność Państwa nieruchomości rolnej o obszarze 0,23 ha oznaczonej jako działka nr [...] położonej we wsi B. oraz

- decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] kwietnia 1972r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki gruntu o obszarze 0,23 ha oznaczonej nr [...] położonej we wsi B. na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że ww. działka o pow. 023 ha została przejęta na rzecz Państwa na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71). Następnie nieruchomość ta została przekazana nieodpłatnie na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Organ wojewódzki podał, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka została w 1927 r. nabyta nieformalną umową od rolników A. i A. małż. O. przez Komitet Szkolny Szkoły Podstawowej w B. i była użytkowana przez szkołę. Stan prawny tej nieruchomości nie został jednak uregulowany i własność nieruchomości nie została przeniesiona na nabywcę.

W 1971r. organ administracji korzystając z przepisu art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz.U. nr 17, poz. 71) przejął nieruchomość na rzecz Państwa a następnie decyzją z 1972r. przekazał ją władzom oświatowym.

Gospodarstwo małżonków O., z którego pochodziła przedmiotowa działka zostało w 1989r. nabyte przez T. W., który zażądał stwierdzenia nieważności obu ww. decyzji wskazując, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa.

W tym stanie faktycznym Wojewoda [...] stwierdził, że skoro nieruchomość została nabyta przez Komitet Szkolny w 1927r. na podstawie nieformalnej umowy to uregulowanie stanu prawnego spornej nieruchomości powinno nastąpić w drodze cywilno-prawnej zaś zastosowanie do tego rodzaju sprawy przepisu art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego było rażącym naruszeniem prawa.

Wobec powyższego Wojewoda [...] uznał, że zasadne jest stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., o przejęciu na własność Państwa działki nr [...] położonej we wsi B. oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 1972r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki nr [...] położonej we wsi B. na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Od powyższej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996r. odwołał się Wójt Gminy P. wskazując, że decyzja ta jest niezasadna, ponieważ brak było podstaw do stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., o przejęciu na własność Państwa działki nr [...] położonej we wsi B. oraz decyzji z dnia [...] kwietnia 1972r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki nr [...] położonej we wsi B. na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Zdaniem odwołującego się przejęcie w 1971r. na własność Państwa działki nr [...] położonej we wsi B. prawidłowo dokonane zostało art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego. Konsekwencją tego było następnie wydanie w 1972r. prawidłowej decyzji o przekazania działki nr [...] na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Odwołujący się zwrócił się do organu naczelnego o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996r. stwierdzającej (jak to określono w decyzji) nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości o obszarze 0,23 ha oznaczonej jako działka nr [...] położonej we wsi B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Minister podał, że skoro działka nr [...] położona we wsi B. pozostawała w użytkowaniu szkoły od 1927r. to przejęcie tej działki na rzecz Państwa nastąpiło w zgodzie z obowiązującymi przepisami tj. z art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego

Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosła R. W. następczyni prawna T. W.

W skardze podniesiono, że decyzja organu naczelnego jest sprzeczna z prawem ponieważ w rażący sposób narusza art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów, niż określone w jej uzasadnieniu.

Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi i niezależnie od podniesionych w niej zarzutów dokonuje kontroli legalności zaskarżonych aktów.

W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art.. 138 k.p.a., jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził jednak, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji.

Z takiego brzmienia przepisu wynika, że jeżeli organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości a następnie rozpoznaje sprawę merytorycznie musi swoje rozstrzygnięcie odnieść do całego rozstrzygnięcia organu I instancji.

W sprawie niniejszej organ I instancji (Wojewoda [...]) swoją decyzją z dnia [...] lipca 1996r. stwierdził nieważność obu kwestionowanych przez stronę postępowania decyzji administracyjnych tj. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., o przejęciu na własność Państwa działki nr [...] położonej we wsi B. oraz decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] kwietnia 1972r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki nr [...] położonej we wsi B. na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Działając w trybie odwoławczym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ naczelny powinien więc odnieść swoje reformatoryjne rozstrzygnięcie do obu kwestionowanych przez stronę decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.

Tymczasem z zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2004r. wynika, że organ ten rozstrzygnął sprawę merytorycznie tylko w zakresie dotyczącym decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., o przejęciu na własność Państwa działki nr [...] położonej we wsi B.

W petitum zaskarżonej decyzji organu naczelnego podano bowiem, że wydana została po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1996r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r., dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości o obszarze 0,23 ha oznaczonej jako działka nr [...] położonej we wsi B.

Odmowa stwierdzenia nieważności orzeczona zaskarżoną decyzją dotyczy zatem tylko decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1971r. Organ naczelny pominął więc w swoim rozstrzygnięciu decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] kwietnia 1972r., w części dotyczącej nieodpłatnego przekazania działki nr [...] położonej we wsi B. na rzecz Wydziału Oświaty i Kultury Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L., która to decyzja była również przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm) orzekł jak w sentencji.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).