IV SA/Wr 591/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-04-30	
Data wpływu	2025-11-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu	
Sędziowie	Anetta Makowska-Hrycyk
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Marta Pająkiewicz-Kremis /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	*Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902;  art. 1 ust. 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2025 nr 0 poz 1691;  art. 156; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Protokolant: Referent Małgorzata Balowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. R. na decyzję Prezesa Zarządu Miejskiego Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Wałbrzychu z dnia 1 września 2025 r. nr L. dz. 2595/2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 28 lipca 2025 r. nr L. dz. 2307/2025; II. zasądza od Prezesa Zarządu Miejskiego Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Wałbrzychu na rzecz skarżącego D. R. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D. R. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca) jest decyzja z dnia 1 września 2025 r. (L.Dz. 2595/2025) wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na wniosek.

Wnioskiem z dnia 21 maja 2025 r., skierowanym do M. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: podmiot zobowiązany, spółka, adresat wniosku), strona wystąpiła o udzielenie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii całości dokumentów związanych z zamówieniem nr [...]/[...]/[...]/[...], a to z:

1) przeprowadzonej kontroli przez Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego;

2) przeprowadzonej kontroli przez inny podmiot uprawniony do przeprowadzenia kontroli, w tym:

a. Instytucje Zarządzające;

b. Instytucje Pośredniczące;

c. Instytucje Certyfikujące;

d. Instytucje Audytowe, takie jak: Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, Najwyższa Izba Kontroli, Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej;

e. Komisję Europejską;

f. Europejski Trybunał Obrachunkowy;

g. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych;

h. Organy podatkowe, skarbowe lub celno-skarbowe;

i. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska;

j. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska;

k. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej;

l. lub inne uprawnione podmioty;

3) audytu z wykonania Ernst & Young;

4) zamówienia nr [...]/[...]/[...]/[...];

5) umowy o dofinansowanie nr [...]/[...] w ramach Osi Priorytetowej nr 4 "Środowisko i Zasoby" Działania nr 4.1. "Gospodarka Odpadami" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020;

6) umowy nr [...]/[...] z 8 czerwca 2018 roku zawartą w ramach zamówienia publicznego nr [...]/[...]/[...]/[...];

7) kontroli Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

8) kontroli Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej;

9) oraz wszelkich innych dokumentów związanych z ww. zamówieniem.

Adresat wniosku opisane żądanie informacyjne uznał za informację publiczną przetworzoną i pismem z dnia 6 czerwca 2025 r. wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji, pod rygorem dokonania oceny tego interesu na podstawie dotychczas zebranego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na to wezwanie strona powołując się na art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) w piśmie z dnia 13 czerwca 2025 r. podniosła, że każdemu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej. Kwestionując zasadność wykazania przesłanki do której została wezwana, strona w piśmie tym jednocześnie wskazała, że zapoznanie się z żądanymi dokumentami jest niezbędne w związku ze sprawą prowadzoną przez Prokuraturę Okręgową w Świdnicy o sygn. akt PO 1.Ds110.2020.

Decyzją z dnia 28 lipca 2025 r. Prezes Zarządu M. sp. z o.o. w W. odmówił stronie udostępnienia informacji objętych żądaniem wniosku za wyjątkiem umów - umowy o dofinansowanie nr [...]/[...] w ramach Osi Priorytetowej nr 4 "Środowisko i Zasoby" Działania nr 4.1. "Gospodarka Odpadami" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 oraz umowy nr [...]/[...] z 8 czerwca 2018 roku zawartą w ramach zamówienia publicznego nr [...]/[...]/[...]/[...]; które udostępnił.

W treści tej decyzji organ przybliżył pojęcie informacji publicznej przetworzonej akcentując, że udostępnienie informacji publicznej nawet o prostym charakterze wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią informacje proste informacją przetworzoną, których udzielenie skorelowane jest z potrzebą wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego.

W nawiązaniu do treści wniosku strony podmiot zobowiązany podniósł, że do udzielenia wnioskowanych informacji trzeba zaangażować kilkoro pracowników zajmujących się w spółce zamówieniami publicznymi - tak aby rzetelnie zweryfikować wszystkie posiadane przez spółkę dokumenty dotyczące informacji o udostępnienie których zwrócił się wnioskujący oraz wyodrębnić spośród tych dokumentów informacje i okoliczności wskazane we wniosku. W ten sposób dopiero można byłoby stworzyć (przetworzyć informacje, stworzyć zupełnie nowy katalog informacji, zupełnie nową bazę danych) bazę dokumentów odpowiadającą treści zapytania. Dalej spółka podniosła, że każdorazowo baza dokumentów wytworzonych przez organ kontrolujący w trakcie przeprowadzania kontroli/audytu - obejmuje szereg dokumentów, analiz, protokołów, wniosków i wezwań. W przypadku kontroli każdego z wymienionych przez wnioskodawcę organów mowa więc o całych segregatorach dokumentów, z których to wnioskodawca nie wyodrębnił konkretnych plików / pism - dostępu do których się domaga (oczekując od spółki przewertowania i przeanalizowania tysięcy stron dokumentów). W decyzji spółka wskazała na szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, przekształcenia i sporządzenia wielu kserokopii określonych dokumentów, sporządzenia zestawień, podkreślając, że w stanie faktycznym sprawy wymagałoby to takich działań organizacyjnych i zaangażowania tak wielu pracowników, że zakłóciłoby to normalny tok działania i pracy adresata wniosku, utrudniając prawidłowe wykonywanie przypisanych mu zadań.

Na tle tej argumentacji spółka podniosła, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., domaganie się udostępnienia informacji o charakterze przetworzonym jest zasadne jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Podkreśliła, że z uwagi na treść art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., organ wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego. Wnioskodawca wymaganej przesłanki nie wykazał wskazując jedynie, że domaga się udostępnienia wymienionych we wniosku informacji ze względu na sprawę prowadzoną przez Prokuraturę Okręgową w Świdnicy (sygn. akt PO1.Ds.110.2020). Zdaniem spółki, argumentacja wnioskodawcy przedstawiona w piśmie z dnia 13 czerwca 2025 r. wskazuje, że dostęp do wymienionych we wniosku dokumentów jest istotny dla strony z uwagi na jej interes prywatny, tj. w związku z postępowaniem karnym, którego wnioskodawca najwyraźniej pozostaje stroną. Na tym tle spółka powzięła wątpliwość, czy informacje objęte treścią wniosku z uwagi na interes prywatny wnioskodawcy – można w ogóle zakwalifikować jako informację publiczną.

Jednocześnie w decyzji wyjaśniono, że podmiot zobowiązany nie dopatrzył się przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. analizując treść i przedmiot wniosku.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona wyraziła pogląd, że informacje objęte treścią żądania wniosku stanowią informację prostą, będącą w posiadaniu spółki. Tym samym, w sprawie nie ma konieczności ich wytworzenia, ponieważ dokumenty te już istnieją. Należy je jedynie wyodrębnić, co nie jest równoznaczne z przyjęciem ich przetworzonego charakteru.

Strona podkreśliła, że przetworzenie informacji polega na dodaniu zmian w jej treści, a nie na odjęciu z jakiegoś dokumentu elementów związanych z jego treścią.

Nadto również wyraziła pogląd, że przetworzeniem informacji nie jest sporządzenie kserokopii informacji znajdujących się w aktach sprawy.

W wydanej decyzji z dnia 1 września 2025 r. podmiot zobowiązany utrzymał w mocy decyzję z dnia 28 lipca 2025 r. wraz z przedstawioną w tej decyzji argumentacją.

Na decyzję z dnia 1 września 2025 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzuciła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

1) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że żądane informacje stanowią informację przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, podczas gdy w rzeczywistości mają one charakter informacji prostych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niezgodnej z prawem decyzji o odmowie ich udostępnienia;

2) art. 2 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wnioskodawca zobowiązany jest wykazać interes prawny lub faktyczny w uzyskaniu informacji publicznej, podczas gdy przepis ten wprost wyklucza taki obowiązek, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niezgodnej z prawem decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji;

3) art. 107 § 1 k.p.a. w z w. z art. 17 i art. 16 u.d.i.p. poprzez sporządzenie decyzji z naruszeniem wymogów formalnych i materialnych, w szczególności poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

Wskazując na powyższe strona wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego;

- ewentualnie, o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia;

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymując dotychczasowy pogląd w sprawie dodatkowo odnotował, że z informacji pozyskanych przez spółkę (pokrzywdzoną w postępowaniu karnym) od Prokuratora Prokuratury w Świdnicy wynika, że komplet dokumentów postępowania przetargowego o nr [...]/[...]/[...]/[...] znajduje się w aktach sprawy o sygn. akt PO 1.Ds110.2020., dostępu do których Prokurator odmówił skarżącemu uznając to za konieczne dla prawidłowego toku postępowania karnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z powodów innych aniżeli podniesione w jej treści. Trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Podstawy wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny określa z kolei art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którym - sąd uwzględniając skargę na decyzję, uchyla tę decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sądowej kontroli w sprawie jest decyzja Prezesa Zarządu M. sp. z o.o. w W. z dnia 1 września 2025 r., wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, o którą skarżący wystąpił we wniosku z dnia 21 maja 2025 r. (z wyłączeniem - umowy o dofinansowanie nr [...]/[...] w ramach Osi Priorytetowej nr 4 "Środowisko i Zasoby" Działania nr 4.1. "Gospodarka Odpadami" Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Dolnośląskiego 2014-2020 oraz umowy nr [...]/[...] z 8 czerwca 2018 roku zawartą w ramach zamówienia publicznego nr [...]/[...]/[...]/[...], które zostały skarżącemu udostępnione).

Zgodnie z powołaną w tej decyzji podstawą prawną, została ona wydana na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. i art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Analiza akt sprawy doprowadziła Sąd do wniosku o wadliwym zastosowaniu przez organ trybu administracyjnego w sprawie, czego konsekwencją było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Szczegółowe rozważania w sprawie należy poprzedzić przypomnieniem specyfiki postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz zróżnicowanych form zakończenia tego postępowania.

Co do zasady, rozpoznanie wniosku złożonego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wszczyna postępowania administracyjnego w klasycznym tego słowa rozumieniu.

Sprawa dostępu do informacji publicznej finalizowana udostępnieniem tej informacji kończy się czynnością materialno-techniczną polegającą na udostępnieniu wnioskodawcy danej informacji w określony przez niego sposób i formie.

Rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może zakończyć się również poprzez poinformowanie wnioskodawcy zwykłym pismem, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, względnie, że organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną bądź też, że obowiązuje inny (niż ustawa dostępowa) tryb udzielania wnioskowanej informacji.

Ustawodawca przewidział tu także tryb wydawania decyzji administracyjnej, choć postępowanie to nie ma charakteru jurysdykcyjnego.

Forma decyzji zastrzeżona jest dla przypadku odmowy udzielenia informacji publicznej lub umorzenia postępowania stosownie do art. 14 ust. 2 u.d.i.p.

Oznacza to, że podmiot zobowiązany, będący adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, każdorazowo zobowiązany jest wydać decyzję administracyjną gdy odmawia udostępnienia informacji publicznej z uwagi na brak wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. lub gdy istnieją podstawy do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2.

Zastrzeżenie przez ustawodawcę w art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. formy decyzji administracyjnej dla odmowy udostępnienia informacji publicznej ma walor gwarancyjny, pozwalający w założeniu adresatowi takiej decyzji składać środki prawne od decyzji i skargi do sądu administracyjnego, nie ma jednak wpływu na ocenę charakteru prawnego tego rodzaju decyzji, która będąc negatywną odpowiedzią na wniosek nie stanowi takiego materialnego aktu administracyjnego, który rozstrzygałby indywidualną sprawę administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 1040/22).

Co ważne, z treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p. należy wnosić, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się wyłącznie do decyzji, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., to jest decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz decyzji o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Przepisy k.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych na podstawie przepisów u.d.i.p. Przy czym samo wydanie decyzji, o których mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odnosić się może jedynie do takich informacji publicznych, których dostęp regulowany jest przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. A zatem tego rodzaju informacji publicznej które podlegają udostepnieniu w reżimie ustawy dostępowej. Wskazać w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Powołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej.

Co zostało już zasygnalizowane, w przypadku, gdy w danej sprawie obowiązuje inny (niż ustawa dostępowa) tryb udzielania wnioskowanej informacji, obowiązek informacyjny podmiotu zobowiązanego wyczerpuje się w pisemnym poinformowaniu wnioskodawcy, że żądana informacja publiczna udostępniana jest w tym innym trybie.

Przedstawione dotąd uwagi Sąd uznał za niezbędne w kontekście wyłaniającej się z akt sprawy informacji o istotnym znaczeniu w sprawie, a mianowicie, że komplet dokumentów dotyczącego postępowania przetargowego nr [...]/[...]/[...]/[...] znajduje się w aktach postępowania karnego o sygn. PO1.Ds.110.2020, prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Świdnicy. Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zagadnienie związane z zasadnością żądania udostępnienia – w trybie ustawy dostępowej - informacji publicznej znajdującej się w aktach postępowania przygotowawczego stanowiło przedmiot analizy sądów administracyjnych na tle regulacji z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i art. 156 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 490; dalej: k.p.k.)

Obecnie w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się (por. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego – z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn.. akt III OSK 2806/24 i z dnia 8 kwietnia 2026 r. sygn.. akt III OSK 1721/25, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), że przepisy ustawy kodeks postępowania karnego w sposób pełny regulują kwestię dostępu do dokumentów z trwającego postępowania przygotowawczego (czy szerzej, postępowania karnego), a pośrednio do informacji zawartych w tych dokumentach i wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko to bazuje na przyjęciu, że przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. jest norma z art. 156 § 5 k.p.k. Ten kierunek linii orzeczniczej został zapoczątkowany uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13. W uzasadnieniu tej uchwały, w zakresie możliwości dostępu do akt trwającego postępowania karnego Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym: "Przepis art. 156 § 5 i 5a k.p.k. oraz art. 525 k.p.c. i § 94 Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art.1 ust. 2 omawianej ustawy, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania

W okolicznościach faktycznych kontrolowanej sprawy, fakt znajdowania się całości akt postępowania przetargowego o nr [...]/[...]/[...]/[...] w aktach postępowania karnego do którego dostęp uwarunkowany jest uprzednią zgodą prokuratora Sąd uznał za okoliczność niesporną. Wynika ona bowiem zarówno z argumentacji strony skarżącej podniesionej w piśmie z dnia 13 czerwca 2025 r. (w reakcji na wezwanie organu do wykazania przesłanki z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), jaki i ze stanowiska organu przedstawionego na stronie 4 odpowiedzi na skargę. W piśmie tym organ wskazuje, że z informacji uzyskanych przez M. sp. z o.o. (pokrzywdzoną w postepowaniu karnym) wynika, że komplet dokumentów dotyczących postępowania przetargowego o nr [...]/[...]/[...]/[...] znajduje się w aktach sprawy o sygn. akt PO1.Ds.110.2020, do których dostępu prokurator odmówił skarżącemu. Swoją decyzję uzasadnił tym, że odmowa dostępu do akt jest konieczna dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania karnego.

Kontynuując ten wątek należy wyjaśnić, że zasady, tryb i formę udostępnienia akt postępowania przygotowawczego reguluje przepis 156 § 5 k.p.k., art. 156 § 5a k.p.k. i art. 156 § 6 k.p.k.

Na potrzeby kontrolowanej sprawy szczególną uwagę należy zwrócić na art. 156 § 5 i § 6 k.p.k. (art. 156 § 5a k.p.k. dotyczy udostępniania akt sprawy - podejrzanemu i jego obrońcy- w części zawierającej treść dowodów dołączonych do wniosku o zastosowanie lub przedłużenie tymczasowego aresztowania, złożonego w toku postępowania przygotowawczego).

Przepis art. 156 § 5 k.p.k stanowi: "Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej."

Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 156 § 5b k.p.k: "Przepis § 5 stosuje się odpowiednio do udostępniania akt zakończonego postępowania przygotowawczego."

Zawarte w treści art. 156 § 5 k.p.k. sformułowanie, że za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępniane innym osobom oznacza nie tylko wgląd do akt sprawy jako zbioru materiałów toczącego się postępowania przygotowawczego i możliwość otrzymywania z akt odpisów, czy kopii, ale również możliwość uzyskiwania informacji z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Inny pogląd prowadziłby do wniosku, że osoby postronne mogłyby na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej otrzymywać informacje o treści dokumentów toczącego się postępowania przygotowawczego z pominięciem stanowiska organu procesowego, o którym mowa w art. 156 § 5 k.p.k. i w ten sposób uzyskać wiedzę na temat każdego toczącego się postępowania. Przyjęcie zatem, że strony postępowania, których sprawa bezpośrednio dotyczy, uzyskują dostęp do informacji z toczącego się postępowania na bardziej sformalizowanych zasadach niż osoby działające na podstawie u.d.i.p. byłoby nie tylko obejściem przepisu art. 156 § 5 k.p.k., lecz również konstytucyjnej zasady równości.

Podsumowując , przepisy k.p.k. w sposób pełny regulują kwestie dostępu do dokumentów z akt postępowania przygotowawczego (zarówno tego trwającego, jak i zakończonego), a w związku z tym, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach takiego postępowania, przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., jest norma z art. 156 § 5 k.p.k., co oznacza, że nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej.

W sprawie, podmiot zobowiązany skoncentrował się na kwalifikacji wniosku z jakim wystąpił skarżący jako dotyczącym informacji publicznej o przetworzonym charakterze. Z tych powodów wezwał wnioskodawcę do wykazania, że udostępnienie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uznając, że w sprawie nie zostało wykazane, że wniosek strony spełnia kryterium z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany odmówił stronie udostepnienia informacji publicznej (poza wspomnianymi już umowa, które udostępnił), co uczynił w formie decyzji administracyjnej. Umknęło uwadze adresatowi wniosku, że podane przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 13 czerwca 2025 r. okoliczności (o których wiedzę posiadała także spółka) wykluczały realizacje tego wniosku w trybie ustawy dostępowej z uwagi na regulację art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k. (ewentualnie również w związku z art. 156 § 6 k.p.k., jeżeli postępowanie przygotowawcze zostało zakończone).

W takim przypadku, prawidłową reakcją organu na wniosek strony powinno być poinformowanie wnioskodawcy, że żądana informacja publiczna nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, albowiem tryb udostępnienia informacji (także tych o charakterze informacji publicznej) lub dokumentów znajdujących się aktach postępowania karnego reguluje kodeks postępowania karnego (art. 156 § 5 i k.p.k.).

Wydając w sprawie decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej organ naruszył istotnie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie. Z tych przyczyn, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 28 lipca 2025 r. (punkt I wyroku).

Należy końcowo dodać, że z kolei kwestie dostępu do akta sprawy sądowej oraz możność sporządzenia z nich odpisów lub kopii reguluje przepis art. 156 § 1 k.p.k.

O kosztach postępowania (punkt II wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Rozpatrując wniosek skarżącego ponownie należy uwzględnić sformułowane wyżej oceny i wskazania na zasadzie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie z wyrażonym w sprawie poglądem Sądu, w toku ponownego rozpoznania sprawy organ powinien zwykłym pismem poinformować wnioskodawcę, że w sprawie nie znajdzie zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej z uwagi na regulację art. 1 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 156 § 5 k.p.k.