I SA/Sz 618/11 - Wyrok

Data orzeczenia	2011-12-21	
Data wpływu	2011-07-18	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie	
Sędziowie	Marian Jaździński /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne	
Hasła tematyczne	Podatek od nieruchomości	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2010 nr 95 poz 613;  art. 2 ust. 1 art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e; Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. oddala skargę	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta S. S. z dnia[...] . określającej H. i K. m. D. na kwotę [...] zł wysokość podatku od nieruchomości na rok[...] .

Z uzasadnienia wymienionej na wstępie decyzji wynika, iż H. i K. m. D. złożyli w dniu [...] r. na druku [...] informację w spra-wie podatku od nieruchomości, wykazując w niej do opodatkowania garaż o pow. [...] oraz grunty pozostałe o pow.[...]Prezydent Miasta S. S. wydał w dniu [...] r. decyzję, w której ustalił podatnikom zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok [...] w kwocie [...] zł na nieruchomość położoną w S.S. w budynku przy ul. [...] W decyzji tej jako podstawę opodatkowania przyjęto garaż o powierzchni [...] do którego zastosowano stawkę podatkową w wysokości [...] oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] , do których zastosowano stawkę w wysokości[....] , podając w jej uzasadnieniu, że wymiaru podatku dokonano na podstawie złożonej informacji [....] oraz danych z ewidencji gruntów i budynków.

Od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji H. i K. m. D. wnieśli odwołanie, domagając się jej uchylenia i zastosowania do garażu stawki podatku przewidzianej dla budynku mieszkalnego. W odwołaniu tym podatnicy podali, iż nabyty przez nich garaż jest garażem wielostanowiskowym położonym w budynku mieszkalno-usługowym, a nie garażem położonym na wyodrębnionym gruncie.

Z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Samorządowego Kolegium Od-woławczego w S. wynika dalej, na rozpatrując sprawę ponownie na skutek wniesionego przez podatników odwołania, organ ten w pełni podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii wysokości stawki podatku od nieruchomości na-leżnego od spornego garażu.

Uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, iż z ustaleń organu podatkowego wynika, że aktem notarialnym Rep. [...] z dnia [...] r. odwołujący się podatnicy nabyli udział w wysokości [...] części w prawie współwłasności lokalu niemieszkalnego (garażu wielostanowiskowego), objętego księgą wieczystą nr[...] , stanowiącego odrębną nieruchomość, z własnością którego to lokalu związany jest udział w prawie współwłasności działki nr [...] Lokal garażowy stanowi nieruchomość odrębną od innych części budynku zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali i prowadzona jest dla niego odrębna od lokali mieszkalnych księga wieczysta, jest on zatem lokalem niemieszkalnym stanowiącym część budynku w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 123.01.1991 r. o podatkach opłatach lokalnych, to zaś, że znajduje się on w budynku mieszkalnym nie przesądza jeszcze o jego mieszkalnym charakterze. Słusznym jest zatem, według organu odwoławczego, stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji, iż w stosunku do stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu garażowego, znajdującego się w budynku, w którym znajdują się także lokale mieszkalne, zastosowanie znajduje stawka podatku wynikająca z art. 5 ust. 1 lit. "e" ustawy podatkowej, a nie - jak chcą tego podatnicy - stawka z jej art. 5 ust. 1 lit. "a".

Przedstawiając takie stanowisko w kwestii spornej stawki podatku, organ odwoławczy odwołał się do orzecznictwa sądowo-administracyjnego, przywołując wyrok WSA w B. z dnia 23.11.2007 r. (sygn. akt I SA/Bk 407/07), w którym uznano, iż garaż może stanowić odrębną nieruchomość dla celów prawa podatkowego, za czym przemawia fakt nabycia go na podstawie oddzielnego aktu notarialnego oraz założenie dla niego odrębnej księgi wieczystej, natomiast to, że znajduje się on w budynku mieszkalnym bynajmniej nie przesądza o tym, iż jest to lokal mieszkalny. Zauważono też w tymże wyroku, że skoro garaż został przekazany w drodze osobnego aktu notarialnego, to wcześniej koniecznym było jego wyodrębnienie, zgodnie z przepisami ustawy o własności lokali, jako lokalu o przeznaczeniu innym niż cele mieszkalne.

Organ odwoławczy za konieczne też uznał wskazać, iż z mocy art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków i oznaczenia nieru-chomości w księgach wieczystych stanowią dane z ewidencji gruntów i budynków, mającej status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, co oznacza, iż dane te stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwier-dzone. Jeśli zatem sporny garaż figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako lokal pełniący funkcję niemieszkalną, na co wskazuje wypis z rejestru lokali, to dane te organ podatkowy obowiązany jest uwzględniać przy ustalaniu wysokości podatku od nieruchomości.

Powyższa decyzja ostateczna została przez K.D. zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, skarżący zarzuca, iż decyzja ta rozstrzyga sprawę "w oparciu o błędne ustalenie stanu faktycznego". Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący nie kwestionuje faktu, iż wraz z małżonką jest współwłaścicielem w [...] części garażu wielostanowiskowego stanowiącego odrębną nieruchomość, dla której urządzono osobą księgę wieczystą o właściwym numerze. Podnosi on, iż z protokołu uzgodnień poprzedzających notarialną umowę kupna wynika, że przedmiotem nabycia było miejsce parkingowe nr [...] o pow. [...] wraz z częściami wspólnymi nieruchomości o łącznej powierzchni [...] wobec czego stawka podatku winna wynosić [...] od całości nabytej powierzchni nie-ruchomości stanowiącej podziemny garaż wielostanowiskowy, co oznacza, że wyda-na decyzja podatkowa obarczona jest błędem, skoro powierzchnię parkingową w budynku mieszkalnym traktuje tak, jakby był to wydzielony garaż murowany stanowiący odrębny przedmiot własności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uznał, co następuje:

Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.

W związku z tym, że istota występującego w rozpatrywanej sprawie sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia w kwestii zaliczenia do właściwego przedmiotu opodatkowania (i tym samym do właściwej stawki opodatkowania) wielostanowis-kowego garażu, usytuowanego w budynku mieszkalnym, będącego wydzieloną częś-cią tego budynku i stanowiącego odrębny przedmiot własności (współwłasności), przypomnieć na wstępie należy, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają takie nieruchomości lub obiekty budowlane, jak: grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1), należące do osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej, będących ich właścicielami lub posiadaczami samoistnymi (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2). Podstawę opodatkowania dla podatku należnego od budynków lub ich części stanowi ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1).

Stanowiąc, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. budynki lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2) oraz że podstawę ich opodatkowania stanowi ich powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 2), wskazana powyżej ustawa podatkowa stawki tego opodatkowania różnicuje ze względu na cechy funkcjonalne tych przedmiotu opodatkowania oraz sposób ich wykorzystania (art. 5 ust. 1 pkt 2), wyróżniając pośród nich budynki lub ich części mieszkalne (lit. "a"), budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności oraz budynki mieszkalne lub ich części zajęte na prowadzenie takiej działalności (lit. "b"), budynki lub ich części zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materia-łem siewnym (lit. "c"), budynki lub ich części związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajęte przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. "d") oraz budynki lub ich części pozostałe, a więc nie kwalifikujące się do kategorii wcześniej wymienionych, w tym zajęte na prowadzenie statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. "e").

Z przywołanych powyżej przepisów art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że zróżnicowanie stawek opodatkowania ze względu na charakter lub sposób wykorzystania jego przedmiotu odnosi się zarówno do budynku jako fizycznej całości, jak i do fizycznie wyodrębnionych jego części. Zważywszy, iż obowiązek podatkowy związany z takim przedmiotem opodatkowania ustawa podatkowa wiąże zasadniczo z posiadaniem przez określony podmiot tytułu prawnego (własność lub samoistne posiadanie), zasadnym jest wniosek, iż także w przypadku opodatkowania części budynku, jakim jest lokal mieszkalny lub określony lokal użytkowy, tytuł prawny do tej części budynku rozstrzyga o obowiązku podatkowym, co bynajmniej nie oznacza, że warunkiem zakwalifikowania danego lokalu, jako fizycznej części budynku, do odrębnego od budynku mieszkalnego przedmiotu opodatkowania jest jego prawna odrębność, czyli odrębny tytuł własności w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.), skoro żaden z przepisów ustawy podatkowej kwalifikacji takiej nie uzależnia od rzeczowo-prawnej odrębności tej części budynku jakim jest znajdujący się w nim lokal niemieszkalny. Jest przy tym oczywistym, iż wyodrębnienie własności danego lokalu niemieszkalnego jako określonej części budynku mieszkalnego pozwala na jego traktowanie jako przedmiotu opodatkowania odrębnego od budynku (pozostałych jego części), jednakże o jego kwalifikacji do określonych kategorii tego przedmiotu, od której prawodawca uzależnia wysokość stawki podatkowej, decyduje nie sam odrębny tytuł własności, lecz jego przezna-czenie i sposób wykorzystania.

Wyodrębniając budynki mieszkalne lub ich części jako jedną z kategorii bu-dynków różnicujących obciążenia podatkowe w podatku od nieruchomości (stawkę podatkową), omawiana ustawa podatkowa określa jedynie, poprzez odesłanie w art. 1a ust. 1 pkt 1 do przepisów prawa budowlanego, że budynkiem jest obiekt budo-wlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród bu-dowlanych, posiadający fundamenty i dach, wraz z instalacjami i urządzeniami tech-nicznymi, nie definiuje natomiast mieszkalnego charakteru takiego obiektu, podobnie jak nie czynią tego przepisy prawa budowlanego. Odnosząc się zatem do pojęcia mieszkalnego charakteru budynku (lub jego części) wskazać należy, iż określenie "mieszkalny" oznacza tyle, co przeznaczony lub nadający się do zamieszkania, natomiast określenie "mieszkać" oznacza: zajmować jakieś pomieszczenie i trak-tować je jako główne miejsce pobytu; przebywać, gdzieś na stałe lub czasowo; zamieszkiwać (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego PWN pod red. S. Dubisza. Warszawa t. II, str. 642). Zauważyć też w tym miejscu wypada, iż zgodnie z ugrun-towanym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, o zaliczeniu określonego budyn-ku do kategorii budynków mieszkalnych decydujące znaczenie ma kryterium zaspo-kajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych (tak np. uchwała NSA z dnia 22.04.2002 r., FPK 176/01).

Skoro zatem można wywieść tezę, iż budynkiem mieszkalnym w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest budynek służący lub przeznaczony do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, to zasadnym jest odniesienie tego samego kryterium do części takiego budynku, jako odrębnego od samego budynku przed-miotu opodatkowania. Tak więc, aby określony lokal (część budynku) zakwalifikować do mieszkalnej części budynku, koniecznym jest ustalenie, iż służy on lub jest prze-znaczony do zaspokajania szeroko rozumianych potrzeb mieszkaniowych.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem spornego opodatkowania jest, jak to wyżej podkreślono, część budynku mieszkalnego stanowiąca usytuowany w nim garaż wielostanowiskowy jako wyodrębniony przedmiot własności (współwłasności). W języku potocznym pod pojęciem garażu rozumie się pomieszczenie przystoso-wane do przechowywania pojazdów mechanicznych; może nim być garaż jedno-poziomowy, wielopoziomowy, podziemny, wolnostojący lub stanowiący cześć bu-dynku spełniającego także inne funkcje.

Skoro zatem o mieszkaniowym charakterze budynku jako fizycznej całości lub jego określonej części, chociażby nie wyodrębnionej w rozumieniu prawa rzeczo-wego, przesądza kryterium zaspokajania potrzeb mieszkaniowych człowieka, a po-mieszczenie garażowe służy do przechowywania pojazdu mechanicznego, to nieza-leżnie od tego, gdzie pomieszczenie to jest usytuowane (w budynku mieszkalnym lub poza nim) nie służy ono zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jego użytkownika, jakkolwiek służyć może jego potrzebom życiowym związanym z użytkowaniem takie-go pojazdu, tak jak zaspokajaniu tych potrzeb (życiowych) służy samo użytkowanie tego przedmiotu. Nie sposób się w tym miejscu zgodzić z zapatrywaniem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.10.2011 r., II FSK 733/10; (publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), że "wykorzystywanie garażu, jako części budynku mieszkalnego, wiąże się z mieszkaniową funkcją budyn-ku i znajdujących się w nim lokali mieszkalnych w ten sposób, że pomaga zaspokoić potrzeby mieszkaniowe osób, które w budynku tym realizują swoje cele i potrzeby mieszkaniowe (przechowywane w garażu pojazdy mogą służyć dojazdowi do miejsca zamieszkania, dostarczaniu do niego przedmiotów niezbędnych do aktywności życio-wej mieszkańców itp.)", pomija ono bowiem okoliczność, iż wykorzystywanie takiego garażu nie musi być ograniczone do osób będących mieszkańcami budynku, którego część garaż ten stanowi.

Uznając, w tych warunkach, że zaskarżona decyzja ostateczna nie narusza prawa materialnego przez to, iż stanowiący współwłasność skarżącego podatnika garaż, usytuowany w wielorodzinnym budynku mieszkalnym, kwalifikuje do części budynku "pozostałych" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. "e" ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, stosownie do przepisu art. 151 usta-wy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuza-sadnionej.