Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 11 kwietnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (sprawozdawca) Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant: St. sekr. sąd. Anna Adamska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2025 roku sprawy ze skargi E. W. na czynność Komendanta Policji z dnia 16 października 2024r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania wpisu w ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego oddala skargę

Przedmiotem skargi E. W. (dalej także jako skarżący) jest czynność Komendanta Policji z 16 października 2024 r. znak [...] polegająca na odmowie sprostowania wpisu w ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (dalej: ewidencja). Komendant Policji jest organem prowadzącym tę ewidencję. Z akt wynika następujący stan sprawy.

W dniu 09 grudnia 2022 r. skarżący został ukarany mandatem karnym serii [...] numer [...] za popełnienie wykroczenia w ruchu drogowym (data popełnienia wykroczenia: 25 listopada 2022 r.). W druku mandatu zostało wpisane "10" jako liczba punktów za wykroczenie. Do ewidencji wpisano natomiast 15 punktów.

Pismem z 19 września 2024 r. skarżący, zastępowany przez zawodową pełnomocnik, wezwał Komendanta Policji do usunięcia naruszenia prawa w postaci dokonania błędnego wpisu w ewidencji.

Skarżący przyjął mandat po tym jak został pouczony, że popełnione przez niego wykroczenie zagrożone jest sankcją 10 punktów. Działając w zaufaniu do organów państwa tj. Policji nie kwestionował mandatu. Nie zakładał, że uczyniony w ewidencji wpis nałoży na niego 15 punktów. Gdyby bowiem wiedział o rzeczonym wpisie, mógłby kwestionować wysokość punktów lub skorzystać z drogi odwoławczej, czego został pozbawiony. Nadto wobec skarżącego bezprawnie wszczęto postępowanie dotyczące kierowców, którzy przekroczyli łącznie sumę 25 punktów, z tytułu dwóch różnych mandatów karnych kredytowanych.

Uzasadniając wyżej opisaną odmowę sprostowania wpisu w ewidencji Komendant Policji ocenił, że punkty zostały przypisane w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Niezależnie od błędu funkcjonariusza wypełniającego formularz mandatu przepisy ruchu drogowego regulują procedurę wpisu właściwej liczby punktów.

Skarżący kierując pojazdem mechanicznym w dniu 25 listopada 2022 r. na ul. [...] w [...] dopuścił się naruszenia powodującego zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia. Zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym spowodowane było niezastosowaniem się do nadawanych sygnałów świetlnych, tj. czyn z art. 86 § 1a w zw. z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 z późn. zm., dalej także jako Kodeks wykroczeń).

Organ wskazał na załącznik nr 1 do rozporządzenia z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem z 2023 r.), że czyn ten oznaczony jest kodem A 02, a za jego popełnienie przypisuje się kierującemu 12 punktów w ewidencji. Zarazem jednak, na podstawie § 3 ust. 6 Rozporządzenia z 2023 r. do ewidencji wpisuje się również naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W przypadku kolizji drogowej spowodowanej przez skarżącego przyczyną stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym było niezastosowanie się do nadawanych sygnałów świetlnych. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia z 2023 r. czyn ten jest oznaczony kodem C 02 z przypisaną liczbą 15 punktów za jego popełnienie i to właśnie większa wartość punktowa została przypisana kierującemu, co stanowi wypełnienie dyspozycji wynikających z treści § 3 ust. 6 Rozporządzenia z 2023 r.

W skardze na wyżej opisaną czynność Komendanta Policji E. W., zastępowany przez tą samą zawodową pełnomocnik, wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności w całości oraz uznanie obowiązku sprostowania wpisu w ewidencji dotyczącego mandatu serii [...] numer [...]. Pełnomocnik zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw a także naruszenie § 2 Rozporządzenia z 2023 r. poprzez odmowę sprostowania wpisu w ewidencji, bowiem wpis w ewidencji nie odpowiada wpisowi punktów karnych przepisanych mandatem karnym kredytowanym seria [...] nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu, pomimo stwierdzonego przez Sąd z urzędu naruszenia prawa przez organ, do czego Sąd odniesie się w dalszej części uzasadnienia.

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że skarga jest dopuszczalna. W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie się przyjmuje, że pismo organu Policji, będące odpowiedzią na wniosek o skorygowanie wpisu punktów do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej także jako P.p.s.a.), podlegającą kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 30 sierpnia 2011 r., I OSK 1413/11; wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13; postanowienie NSA z 3 września 2014 r. I OSK 1968/14; wyrok WSA w Poznaniu z 27 lutego 2024 r. III SA/Po 865/23; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej jako CBOSA). Kierowca zainteresowany zmianą ilości/wykreśleniem punktów karnych z ewidencji może zatem zwrócić się do organu prowadzącego tę ewidencję o podjęcie określonego aktu lub czynności, a następnie w zależności od tego, czy i jakie organ ten zajmie stanowisko, skorzystać ze skargi do sądu administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie Komendant Wojewódzki Policji odmówił skarżącemu zmiany ilości punktów wpisanych do ewidencji. Zdaniem skarżącego Komendant Wojewódzki Policji podważył zaufanie skarżącego do organów Państwa, wpisując do ewidencji wyższą liczbę punktów niż widniejąca na mandacie, którego odbiór pokwitował funkcjonariuszowi. Skarżący zażądał wpisania do ewidencji niższej liczby punktów, takiej liczby jak na mandacie.

Poza sporem jest to, że skarżący w dniu 09 grudnia 2022 r. został ukarany mandatem karnym za czyn z art. 86 § 1a w zw. z art. 92 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2023 r. poz. 2119 z późn. zm., dalej także jako Kodeks wykroczeń). Otóż skarżący kierując pojazdem mechanicznym w dniu 25 listopada 2022 r. na ul. [...] w [...] dopuścił się naruszenia powodującego zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia. Zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym spowodowane było niezastosowaniem się do nadawanych sygnałów świetlnych. Poza sporem jest również i to, że skarżący pokwitował odbiór mandatu i że mandat pozostaje prawomocny.

Warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi oraz motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego, sposób punktowania i liczba punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem – były i są określane w aktach prawnych rangi rozporządzenia.

Wspomniane naruszenie prawa przez organ polega na tym, że Komendant Wojewódzki Policji w nagłówku swojego pisma – zaskarżonej do Sądu czynności - powołał się na akt prawa nieaktualny w sprawie: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 września 2023 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1897 z późn. zm., zwanego dalej Rozporządzeniem z 2023 r.).

Skarżący został bowiem ukarany mandatem karnym w dniu 09 grudnia 2022 r. (data zdarzenia: 25 listopada 2022 r.). W tym dniu obowiązywało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 września 2022 r. w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1951 z późn. zm., dalej jako Rozporządzenie z 2022 r.). Analiza norm prawnych którymi posłużył się organ, brzmienia przepisów a także numerów jednostek redakcyjnych tych przepisów prowadzi jednak do wniosku, że są one takie same. Co zdaniem Sądu oznacza, że analizowane naruszenie przepisów postępowania nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.

Stwierdzić zatem należy, że warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierujących pojazdami silnikowymi oraz motorowerami naruszających przepisy ruchu drogowego, sposób punktowania i liczba punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego popełnionemu przez skarżącego - były określone w Rozporządzeniu z 2022 r.

Na podstawie § 2 ust. 3 Rozporządzenia z 2022 r. (jak i Rozporządzenia z 2023 r.) ewidencję kierujących pojazdami naruszającymi przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania kierującego wpisanego do ewidencji. Ewidencja jest prowadzona w formie elektronicznej w systemach teleinformatycznych Policji i zawiera informacje dotyczące naruszeń przepisów ruchu drogowego ujawnionych lub stwierdzonych przez Policję, a także inne organy uprawnione do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego za naruszenia w ruchu drogowym lub do prowadzenia czynności wyjaśniających lub postępowań w sprawach tych naruszeń, przekazane Policji przez te organy do celów prowadzenia ewidencji. Naruszenia wpisywane do ewidencji oraz liczby punktów odpowiadających naruszeniu popełnionemu przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym mandatem karnym, co skutkowało dokonaniem wpisu ostatecznego w ewidencji. Zgodnie z § 3 ust. 6 Rozporządzenia z 2022 r. (jak i Rozporządzenia z 2023 r.), jeżeli kierujący spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, do ewidencji wpisuje się naruszenie oznaczone w załączniku nr 1 do rozporządzenia kodem A 02 albo A 06 oraz zawarte w załączniku nr 1 do rozporządzenia naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia. Punkty przypisuje się wyłącznie za naruszenia, któremu odpowiada większa ich liczba, a jeżeli jest ona równa - za naruszenie oznaczone kodem A 02 albo A 06.

Jak wynika z materiałów zebranych w sprawie i jest poza sporem, skarżący kierując pojazdem mechanicznym dopuścił się naruszenia powodującego zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, którego następstwem było naruszenie czynności narządu ciała oraz rozstroju zdrowia innej osoby (art. 86 § 1a Kodeksu wykroczeń).

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia z 2022 r. (jak i Rozporządzenia z 2023 r.), czyn ten oznaczony jest kodem A 02, a za jego popełnienie w ewidencji przypisuje się kierującemu 12 punktów. Mając na względzie przywołany wyżej przepis § 3 ust. 6, do ewidencji wpisuje się również naruszenie będące przyczyną spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W przypadku kolizji drogowej spowodowanej przez skarżącego przyczyną stworzenia zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym było niezastosowanie się do nadawanych sygnałów świetlnych. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Rozporządzenia z 2022 r. (jak i Rozporządzenia z 2023 r.), czyn ten jest oznaczony kodem C 02 z przypisaną liczbą 15 punktów za jego popełnienie i to właśnie ta wartość punktowa została przypisana kierującemu z uwagi na fakt, iż jest większa od liczby punktów przyznawanych za czyn oznaczony kodem A 02.

Wskazać dalej należy, iż stosownie do art. 97 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2022 r. poz. 1124) funkcjonariusz nakładający grzywnę w drodze mandatu karnego jest obowiązany wskazać jej wysokość, określić zachowanie stanowiące wykroczenie, czas i miejsce jego popełnienia oraz kwalifikację prawną, a także poinformować sprawcę wykroczenia o prawie odmowy przyjęcia mandatu karnego i o skutkach prawnych takiej odmowy. Zgodnie z art. 32 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, mandat karny jest rozstrzygnięciem.

W ocenie Sądu z przytoczonych powyżej przepisów jasno wynika, że błędne wpisanie ilości punktów a nawet błędne nie wpisanie punktów na blankiecie mandatu karnego przez funkcjonariusza nakładającego grzywnę pozostaje bez wpływu na ilość punktów przypisanych określonemu naruszeniu. Prawomocny mandat karny przesądza o rodzaju popełnionego przez sprawcę konkretnego wykroczenia. Ilość punktów przypisanych określonemu naruszeniu wynika natomiast z przepisów prawa (w tej sprawie: załącznika nr 1 do Rozporządzenia z 2022 r.) nie zaś z rozstrzygnięcia o odpowiedzialności sprawcy za wykroczenie.

Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stwierdzone mandatem karnym naruszenie przepisów ruchu drogowego jest równoznaczne z wpisem do ewidencji liczby punktów wynikających z przepisów prawa. Mandat w zakresie punktów ma walor jedynie informacyjny. Z kolei wpis punktów do ewidencji ma charakter techniczny, jest konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego (por. np. wyroki NSA: z 13 czerwca 2018 r., I OSK 1682/16; z 21 marca 2018 r., I OSK 1327/16; z 07 marca 2017 r., I OSK 1241/15; CBOSA).

Prawomocność mandatu karnego nie obejmuje zatem liczby punktów wpisanych przez wystawiającego mandat funkcjonariusza. Powyższe stwierdzenie ma swoje skutki prawne.

Oznacza bowiem, że nie da się osoby ukaranej mandatem pozbawić kwestionowania ilości punktów, co bezzasadnie zarzucono w skardze. Ilość punktów jest bowiem konsekwencją popełnionego naruszenia, a kwalifikacji prawnej naruszenia skarżący nie zakwestionował.

Powyższa ocena Sądu oznacza także i to, że w razie wpisania przez funkcjonariusza na blankiecie mandatu zawyżonej liczby punktów, obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest wpisanie do tejże ewidencji prawidłowej liczby punktów, wynikającej z przepisu prawa. I to bez potrzeby interwencji ukaranego mandatem.

W tym stanie sprawy Sąd, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.