Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 28 lipca 2026 r. sprawy ze skargi G.K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w R. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z 20 października 2025 r. G.K. (dalej zwany: "skarżącym") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w R. w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o informację publiczną skierowany do organu z 3 października 2025 r. został rozpoznany przez Dyrektora Zakładu Karnego w R. wydaniem decyzji z 21 października 2025 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku.

Powyższe rozstrzygnięcie zawierało pouczenie, że stronie przysługuje prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie bądź wniesienie skargi bez skorzystania z tego prawa.

W dniu 27 października 2025 r. do organu wpłynęło pismo wnioskodawcy oznaczone tytułem "odwołanie", kierowane do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., za pośrednictwem organu. Organ pismo to potraktował jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy i przekazał wniosek wraz z oryginalną korespondencją Dyrektorowi Okręgowemu SW w K.

22 października 2025 r. przed rozpoznaniem wniosku skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W odpowiedzi na skargę skarżącego Dyrektor Zakładu Karnego w R. wniósł o odrzucenie skargi.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie wyczerpał dostępnych środków zaskarżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga podlegała odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest z urzędu badać, czy wniesienie skargi jest dopuszczalne. Negatywny wynik takiej kontroli skutkuje brakiem możliwości rozstrzygnięcia sporu i wydania w sprawie wyroku.

Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143), zw. dalej "p.p.s.a.", warunkiem dopuszczalności skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z kolei przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2).

Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia danego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd nie wyręcza organów administracji wyższego stopnia i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Wspomniana zasada daje natomiast stronie prawo do domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administracyjne. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, w myśl którego każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.

Z przesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę dokumentów wynika, że wnioskiem z 3 października 2025 r. skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej. Decyzją z 21 października 2025 r. organ orzekł o odmowie udostępnienia informacji publicznej wskazanej we wniosku. Pismem z 27 października 2025 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, które wraz z aktami sprawy zostały przesłane organowi drugiej instancji za pismem z 31 października 2025 r. Pismem z 20 października 2025 r. (wpływ do organu 31 października 2025 r.) G.K. wniósł skargę w niniejszej sprawie.

Ocena powyższego nie pozostawia wątpliwości Sądu, że skargę wniesiono po wydaniu decyzji przez organ.

Jak przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Wspomniana uchwała, zgodnie z art. 269 p.p.s.a., wiąże Sąd rozpoznający niniejszą skargę. W uchwale wskazano, że zasadniczym celem wniesienia skargi na bezczynność organu jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. W rozpoznawanej sprawie usunięciem stanu bezczynności jest udostępnienie żądanej informacji publicznej. Skarga na bezczynność skierowana jest zatem przeciwko wadliwemu procedowaniu organu, w wyniku którego konkretna i indywidualna sprawa administracyjna nie jest załatwiona. Pod pojęciem "przeszkody w merytorycznym rozpoznaniu skargi", którym posłużono się w przedmiotowej uchwale, należy rozumieć inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Przesłanka ta zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem wniesienie przez G.K. skargi na bezczynność Dyrektor Zakładu Karnego w R. po zakończeniu przez ten organ prowadzonego postępowania stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi (tak również postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 13 stycznia 2026 r. sygn. akt III SAB/Gl 420/25)

Z tych względów, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.