Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 501/24 w sprawie ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2024 r., nr SKO 4810.32.2024 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 26 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Wr 501/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z 23 stycznia 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Powyższy wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA).

Skarżąca w skardze kasacyjnej zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), że "zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem postępowania, przy czym poczynione uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy", tj.:

1) naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz przepisem art. 18 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez sporządzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, tj. ograniczenie się do wskazania, iż "Takie też postanowienie z dnia 25 października 2023 r. zostało wydane przez Prezydenta wobec Zobowiązanego i tylko Zobowiązanemu - zgodnie z dyspozycją art. 59 § 5 u.p.e.a. - służyło prawo jego zaskarżenia do SKO. Oznacza to z kolei, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała zatem niedopuszczalność wniesienia zażalenia przez Skarżącą z przyczyn podmiotowych. Nie miała ona bowiem legitymacji do zaskarżenia ww. postanowienia Prezydenta z dnia 25 października 2023 r.", przy czym sąd całkowicie pominął, że SKO całkowicie pominęło konieczność zbadania okoliczności faktycznych sprawy, które winno jest brać z urzędu, tj. z uwagi na tę okoliczność, iż Skarżąca jest małżonką zobowiązanego, a zatem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż w odniesieniu do przedmiotu postępowania ona także może mieć status strony postępowania;

2) naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez sporządzenie przez WSA uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, tj. ograniczenie się do wskazania, iż "Mając na uwadze wskazany na wstępie formalny aspekt postępowania na gruncie przepisów u.p.e.a. oraz treść podpisanego przez Żalącą pisma, Sąd uznał, że celem zarówno Skarżącej, jak i Zobowiązanego, było zakwestionowanie prawidłowości podstaw wydania ww. postanowienia Prezydenta z dnia 25 października 2023 r. Nie dopatrując się uzasadnienia w argumentacji podniesionej w skardze, a także innych naruszeń przepisów prawa, Sąd - w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako nieuzasadnioną" przy czym sąd całkowicie pominął konieczność zbadania czy z racji tego, czy Skarżąca jest małżonką zobowiązanego, gdyż z uwagi na przedmiot postępowania ona także może mieć status strony postępowania.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także zrzekła się rozprawy. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o przyznanie kosztów nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.

Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Zarządzeniem z 8 stycznia 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.), nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne.

Istota powstałego w tej sprawie sporu, odzwierciedlona treścią zarzutów kasacyjnych, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Skarżąca miała legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane wobec jej małżonka w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Skarżącej nie zbadano bowiem dokładnie, czy pismo złożone w toku postępowania egzekucyjnego nie stanowi sprzeciwu, którego wniesienie dawałoby Skarżącej uprawnienia zobowiązanego, a w konsekwencji prawo do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.

WSA we Wrocławiu słusznie zwrócił uwagę, że biorąc pod uwagę treść pisma Skarżącej celem zarówno zobowiązanego, jak i Skarżącej było zakwestionowanie postanowienia organu z 25 października 2023 r. W przypadku gdyby przyjąć stanowisko Skarżącej, czyli brak rozstrzygnięcia w zakresie sprzeciwu, to mógłby być on kwestionowany w oparciu o ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. WSA zasadnie zatem stwierdził, że brak tego rodzaju działań ze strony Skarżącej, czyni jej argumentację niezasadną. Tym samym brak jest podstaw do uznania za zasadny zarzutu skargi kasacyjnej, który stanowi powielenie argumentacji zawartej w skardze do Sądu pierwszej instancji. Nie doszło zatem do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 27g § 1 u.p.e.a.

Nie doszło także w sprawie do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. Motywy zaskarżonego wyroku zawierają wszystkie wymagane elementy, okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości. Brak zatem było podstaw do badania z urzędu innych okoliczności. Sąd przedstawił argumentację, zgodnie z którą zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie organu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie można zatem zarzucać skutecznie tego, że nie wziął pod uwagę, że Skarżąca jest małżonkiem zobowiązanego. Nie jest to kwestionowane przez organy ani przez Sąd pierwszej instancji, jednak okoliczność ta nie czyni Skarżącej legitymowaną do wniesienia zażalenia przysługującego zobowiązanemu. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a., dlatego że Skarżąca nie wskazała, jakie konkretnie dowody Sąd pierwszej instancji pominął w toku postępowania sądowego. Przypomnieć należy, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma charakter wyjątkowy i uzupełniający.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika Skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należy wyjaśnić, że taki wniosek powinien być złożony do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 254 § 1 p.p.s.a.).

sędzia NSA Tomasz Kolanowski sędzia NSA Jan Rudowski sędzia NSA Bogusław Woźniak