Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 lipca 2016 r. sprawy ze skargi H. M., L. M. i E. R. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku skarżących z dnia 23 listopada 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności i ta bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Ministrowi Infrastruktury i Budownictwa grzywnę w wysokości 1.000 ( tysiąc) złotych; 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa solidarnie na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi H. M., L. M. i E. R. jest bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżących z dnia 23 listopada 2009 r. (27 listopada 2009 r. - data wpływu do ograniu) o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położnej przy ul. [...] w [...] o ogólnej pow. 104 m2.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] powołanym orzeczeniem wywłaszczyło na rzecz Skarbu Państwa – Dowództwa Marynarki Wojennej, na cele wojskowe, nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] o ogólnej pow. 104 m2, stanowiącą własność W. i R. B.

Minister Infrastruktury decyzją z [...] maja 2011 r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku H. M., L. M. i R. B. - następców prawnych byłych współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] listopada 1950 r.

Po rozpoznaniu wniosku H. M., L. M. i R. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 sierpnia 2012 r. I SA/Wa 859/12 uchylił tę decyzję oraz decyzję organu I instancji z [...] maja 2011 r., wywodząc w uzasadnieniu, że organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny, czy cała nieruchomość została zajęta na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej z [...] listopada 1950 r.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. I OSK 461/13 oddalił. Sąd II instancji stwierdził, że WSA w Warszawie prawidłowo przyjął, że organy administracji nie wyjaśniły i nie rozważyły wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Akta administracyjne sprawy zwrócono do organu w dniu 6 sierpnia 2014 r.

Pismem z dnia 23 marca 2016 r. skarżący H. M., L. M. i E. R. wnieśli skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z dnia 23 listopada 2009 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że organ w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. nie rozpoznał ich wniosku, nie uczynił tego również mimo złożenia przez skarżących w dniu 19 lutego 2016 r. (24 lutego 2016 r. – data wpływu do organu) wezwania do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że rozpoznawana sprawa jest skomplikowana ze względu na trudności w pozyskaniu akt archiwalnych. Niemożność zakończenia sprawy w terminie wynika także z trudnej sytuacji kadrowej w organie spowodowaną nagłą chorobą pracownika i związaną z tą koniecznością przypisania sprawy do innego referenta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Na wstępie należy wskazać, że bezczynność organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, zwanej dalej "P.p.s.a.") ma miejsce wówczas, gdy organ w ustawowym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie lub postępowanie takie wprawdzie prowadził, ale nie zakończył go – mimo istnienia ustawowego obowiązku – wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął też stosownej czynności.

Podkreślenia również wymaga, że dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma znaczenia z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana przyczynami zawinionymi lub niezawinionymi przez organ. Okoliczności, które spowodowały bezczynność organu, a także jego opieszałe działanie w toku rozpoznawania sprawy, w tym znaczące przekraczanie terminów, mają znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a.

Sąd stwierdza, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie są sporne. Jak wynika z akt administracyjnych, od dnia przekazania akt sprawy przez WSA w Warszawie tj. 6 sierpnia 2014 r. wraz z prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2012 r. I SA/Wa 859/12 organ nie rozpoznał wniosku skarżących o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r. nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości i do dnia orzekania przez Sąd decyzja nie została wydana. Oznacza to, że Minister Infrastruktury i Budownictwa pozostaje w tej sprawie bezczynny.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie Ministra pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie procedowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z [...] listopada 1950 r. należało uznać za uzasadniony.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.(...), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, termin jednego miesiąca od daty zwrotu akt organowi, jest po pierwsze terminem, w którym organ jest w stanie załatwić sprawę, a po drugie jest to termin, jaki przepisy k.p.a. wyznaczają organom na załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (art. 35 § 3 zd. 1 k.p.a.). Tak określony termin jest wobec tego terminem z całą pewnością wystarczającym do tego aby zakończyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy rażąco naruszył art. 35 § 3 k.p.a. Z charakteru i okoliczności sprawy nie wynika, aby organ był zmuszony podejmować jakiekolwiek skomplikowane czynności procesowe, umożliwiające mu rozpoznanie wniosku skarżących. Od 23 czerwca 2015 r. organ nie podejmował w zasadzie żadnych czynności procesowych w tej sprawie, nie dochowywał kolejnych terminów załatwienia tej sprawy (30 kwietnia 2015 r., 31 sierpnia 2015 r., 31 grudnia 2015 r. ), , nie załatwił również sprawy mimo złożenia przez skarżących w dniu 19 lutego 2016 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji. Z akt spawy wynika ponadto, że w dniu 3 czerwca 2016 r. organ dysponował już pełnym materiałem dowodowym, niemniej jednak do dnia wyrokowania nie wydal decyzji w tej sprawie.

Całkowite milczenie organu w tej sprawie, musi zostać ocenione jako całkowicie nieusprawiedliwione.

Od chwili złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu (23 listopada 2009 r.) do dnia wyrokowania w zakresie bezczynności organu w tej sprawie upłynęło niespełna 7 lat, a od chwili wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny (13 marca 2014 r.) i zwrotu akt do organu administracji (6 sierpnia 2014 r.) niespełna dwa lata. Tak długi okres niezałatwienia sprawy w sposób oczywisty świadczy o rażącym naruszeniu prawa skarżących do załatwienia sprawy administracyjnej w terminach określonych w przepisach k.p.a.

Z przedstawionych powodów nie ma więc podstaw prawnych do oddalenia zarzutu rażącej bezczynności organu odwoławczego w tej sprawie. Z tego powodu Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.

Argumenty podniesione przez Ministra w odpowiedzi na skargę o skomplikowanym charakterze sprawy i problemach kadrowych nie mogą stanowić usprawiedliwienia i uzasadniać zwłokę organu w wydaniu decyzji. Niepodejmowanie przez organ czynności w sprawie mających na celu jej załatwienie należy uznać za bierność, która przesądza o jego bezczynności.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zobowiązał Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca do daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz orzekł, że organ ten dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a. Powyższe uzasadniało wymierzenie organowi grzywny w wysokości 1.000 zł, na podstawie art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.