III SA/Po 614/12 - Wyrok

Data orzeczenia	2012-11-27	
Data wpływu	2012-05-23	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Barbara Koś
Maria Lorych-Olszanowska /przewodniczący/
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu	
Hasła tematyczne	Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2012 nr 0 poz 270;  art. 135 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a art. 145 par. 1 pkt 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908;  art. 79 ust. 1 pkt 2 pkt 5;  Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071;  art. 7 art. 9 art. 61 par. 2 art. 75 par. 2 art. 76 art. 77 par. 1 art. 107 par. 3 art. 138 par. 1 pkt 3; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity	
Tezy
nieuprawniona jest wykładani art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, która dopatruje się w treści tego przepisu obowiązku wydawania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nawet wówczas, gdy oświadczenie właściciela będzie niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.	
Sentencja
Dnia 27 listopada 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi [...] "A" Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej odmowy wyrejestrowania przyczepy samochodowej i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 roku nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.	
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], decyzją z dnia [...] lutego 2012 roku, nr [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 roku (nr [...]) o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że [...] "A" Sp. z o.o. w dniu 13 kwietnia 2010 roku złożyło zgłoszenie do Prokuratury Rejonowej [...] o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez wspólników firmy "B". Prokuratura wszczęła i prowadziła śledztwo sprawie z art. 284 §2 w związku z art. 294 §1 Kodeksu karnego. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd wraz z innymi pojazdami został wydzierżawiony [...] "B". [...] "A" Sp. z o.o. nie dysponowało pojazdem od 2001 roku, nie posiadło wiedzy o tym, gdzie pojazd może się znajdować oraz żadnych dokumentów dotyczących pojazdu.

Po rozważeniu argumentów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że nie ma możliwości wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Przepis stanowi bowiem o wyrejestrowaniu pojazdu w przypadku jego kradzieży, jeżeli właściciel pojazdu złoży stosowne oświadczenie pod groźbą odpowiedzialności karnej. Natomiast w niniejszej sprawie "A" Sp. z o.o. żądała wyrejestrowania pojazdu z uwagi na jego przywłaszczenie przez dzierżawcę. Podkreślała, iż Prokuratura prawomocnie umorzyła postępowanie w sprawie przywłaszczenia, wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa.

Analiza dokumentów złożonych do akt sprawy wskazuje, że wszystkie pisma dotyczą kwestii przywłaszczenia pojazdu, ale żadne z nich nie jest oświadczeniem złożonym po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przy czym, jeśli nawet takie oświadczenie zostałoby złożone wraz z wnioskiem o wyrejestrowanie, to i tak nie mogłoby posłużyć do wyrejestrowania pojazdu w świetle wyników zakończonego postępowania karnego.

W ocenie Kolegium - nie ma wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiły przyczyny wyrejestrowania pojazdu określone w art. 79 ust. 1 pkt. 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Kolegium uważa jednak, że konieczne jest ponowne zbadanie sprawy w celu ustalenia czy pojazd mógłby zostać wyrejestrowany na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, czyli z powodu udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności.

Za uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, w ocenie organu odwoławczego, przemawia zasada ogólna postępowania określona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dążąc do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, organ I instancji winien rozważyć możliwość wykorzystania w postępowaniu dotyczącym wyrejestrowania pojazdu, dowodów z akt śledztwa dotyczących przywłaszczenia pojazdu.

W dniu 23 maja 2012 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga [...] "A" Sp. z o.o. na wskazaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Skarżąca zażądała uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 roku (nr [...]).

Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie prawa materialnego – art. 79 ust. 1 pkt 2 i art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym w związku z §15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Ponadto Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów prawa karnego materialnego w związku z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym, poprzez przyjęcie, że na gruncie przepisów prawa administracyjnego znajdujących zastosowanie w niniejszej sprawie istnieje prawnie doniosła różnica pomiędzy przestępstwem kradzieży a przestępstwem przywłaszczenia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że z punktu widzenia przepisu art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym nie ma znaczenia czy utrata pojazdu nastąpiła w wyniku kradzieży, czy też przywłaszczenia. Skarżący uznaje, że termin "kradzież" w rozumieniu powołanego przepisu należy interpretować rozszerzająco z uwzględnieniem całokształtu pełnego brzmienia ustawy (wyrok WSA w Poznaniu z sygn. akt II SA/Po 770/11). Z punktu widzenia ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie ma różnicy między przestępstwem przywłaszczenia a przestępstwem kradzieży.

Skarżący zaznaczył również, że na gruncie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym należy rozróżniać "rejestrację pojazdu" od "wyrejestrowania pojazdu". Ustawa przewiduje odmienne zasady zarejestrowania i wyrejestrowania. Analiza przepisu art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym prowadzi do wniosku, iż złożenie oświadczenia z pouczeniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania nakłada na organ administracji publicznej obowiązek wyrejestrowania pojazdu.

Skarżący podniósł, że obowiązek dołączenia do wniosku, poza stosownym oświadczeniem, również innych dokumentów (dowodu rejestracyjnego, karty pojazdu, zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu) nie miał zastosowania. Skarżący poniósł, że przepis §15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w zakresie wyrejestrowania pojazdów został wydany z przekroczeniem ram upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie – Prawo o ruchu drogowym. Skarżący zaznaczył, że powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 773/05.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Z akt sprawy przekazanych wraz ze skargą wynika, co następuje.

Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] września 2011 roku, nr [...], po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. z dnia [...] września 2010 roku, na podstawie art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908), odmówił wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do pisma o wyrejestrowanie 5 pojazdów zarejestrowanych na "A" Sp. z o.o. załączono zgłoszenie o możliwości popełnienia przestępstwa polegającego na bezprawnym dysponowaniu i przywłaszczeniu jednostek sprzętowo-transportowych będących własnością strony oraz postanowienie Prokuratury Rejonowej [...] o wszczęciu śledztwa. Organ uznał, że przedstawione zawiadomienie nie jest tożsame z zaświadczeniem wydanym przez właściwy organ Policji. Śledztwo zostało bowiem wszczęte nie z powodu kradzieży, lecz z powodu przywłaszczenia, które nastąpiło co najmniej w 2003 roku. Postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia postępowania przygotowawczego w sprawie przywłaszczenia.

Prokuratura Rejonowa [...], wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, prawomocnie umorzyła postępowanie przygotowawcze w sprawie przywłaszczenia na szkodę "A" Sp. z o.o. Uznając zatem, że materiał dowodowy nie potwierdza przesłanek do wyrejestrowania pojazdu organ orzekł o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...].

Z kolei decyzją z dnia [...] września 2011 roku, nr [...], po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2011 roku, na podstawie art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz. 908), Prezydent Miasta [...] wydał kolejną decyzję, którą odmówił wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...].

W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w dniu 14 czerwca 2011 roku wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. o wyrejestrowanie ciągnika siodłowego Volvo o numerze rejestracyjnym Po 11983. Do wniosku załączono oświadczenie R. M. z dnia 10 czerwca 2011 roku o kradzieży pojazdu oraz wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 773/05.

Organ wezwał stronę do przedłożenia zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu, wydanego przez właściwy organ Policji albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu. Pomimo dwukrotnego awizowania storna nie odebrała wezwania.

Uzasadniając odmowę wyrejestrowania pojazdu, organ wyjaśnił, że zgodnie z zasada praworządności (art. 6 Kpa) organy administracji publicznej są zobligowane przy rozpatrywaniu wniosku o wyrejestrowanie brać pod uwagę normę prawną z §15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Przepis wymaga, aby strona do wniosku o wyrejestrowania załączyła stosowne dokumenty (dowód rejestracyjny, karta pojazdu, zgłoszenie kradzieży pojazdu, wydanego przez właściwy organ Policji albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu).

Organ wyjaśnił, że nie może opierać się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przy podejmowaniu decyzji, ponieważ w Polsce nie obowiązuje prawo precedensu. Powołany wyrok może stanowić formę doradczą przy wydawaniu decyzji. Przepis art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie został zmieniony pomimo upływu ponad pięciu lat od wydania wyroku wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 773/05.

Po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w związku decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 roku nr [...] (decyzja zaskarżona do sądu administracyjnego), Prezydent Miasta [...], po ponownym rozpoznaniu wniosku z dnia [...] września 2010 roku, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...], odmówił wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...].

Organ przyjął następujące ustalenia faktyczne. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został wydzierżawiony [...] "B". Zgodnie z oświadczeniem "A" Sp. z o.o. nie jest w posiadaniu, ani pojazdu, ani dokumentów pojazdu, od 2001 roku. Spółka nie posiada także wiedzy, gdzie pojazd się znajduje.

Z uwagi na powyższe organ stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma możliwości wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W ustalonym stanie faktycznym nie można przyjąć, że wyrejestrowanie pojazdu z powodu kradzieży jest uzasadnione. W sprawie nie wystąpiły także przesłanki z art. 79 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i pkt 6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Organ zbadał także możliwość wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W tym zakresie wyjaśnił, że zgodnie z powołanym przepisem wyrejestrowanie pojazdu następuje w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Niemniej warunkiem wyrejestrowania jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. Organ powiadomił stronę o konieczności uiszczenia tej opłaty. Pomimo wezwania strona nie uiściła wymaganej ustawowo opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona.

Zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 – dalej p.p.s.a.) w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Powołany przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy. Przy czym sąd administracyjny z urzędu rozważa, czy nie zachodzą podstawy do zastosowania powołanego przepisu.

W wykonaniu powyższych obowiązków konieczne okazało się stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 roku (nr [...]), jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.).

W ocenie Sądu pismo Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. z dnia 14 czerwca 2011 roku nie spełniało warunków uzasadniających potraktowanie tego podania jako odrębnego wniosku o wyrejestrowanie pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...].

Organy prowadziły już bowiem wcześniej wszczęte (wniosek z dnia 23 września 2010 roku), postępowanie z wniosku tego samego podmiotu w tożsamej sprawie, czyli postępowanie w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...], w którym Wnioskodawca, wskazywał tożsame okoliczności faktyczne sprawy, przy czym strona kwalifikowała te okoliczności jako kradzież pojazdu, a organy ścigania i organy administracji publicznej jako podejrzenie popełnienia przestępstwa przywłaszczenia pojazdu.

Jednakże, w ocenie Sądu, bez względu na odmienności prawnokarnej kwalifikacji okoliczności faktycznych sprawy, podstawę prawną dla rozpatrzenia "obu żądań" stanowił – art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.). Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznaje, że różnienie na gruncie prawa karnego pomiędzy kradzieżą pojazdu, a przywłaszczeniem pojazdu, nie posiada prawnej doniosłości z punktu widzenia wyrejestrowania pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zarówno w przypadku kradzieży pojazdu, jak i w przypadku jego przywłaszczenia, żądanie wyrejestrowania pojazdu podlega rozpoznaniu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W okolicznościach faktycznych podnoszonych przez Wnioskodawcę nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 79 ust.1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Zgodnie z powołanym przepisem pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela w przypadku "udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności". Z językowej analizy wskazanego przepisu wynika, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała", a zatem stała, nie podlegająca zmianie i "zupełna", to jest całkowita, utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności.

Pojęciu "udokumentowania" okoliczności, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 Kpa, jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Za taką interpretacją tego zwrotu, poza względami językowymi wskazującym na intencję ustawodawcy, przemawiają ponadto zasady dbałości o prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego w sferze ewidencji (rejestracji) pojazdów, oznaczające konieczność zapewnienia mu pewności i wiarygodności poprzez sformalizowanie (dokumentowanie) sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne.

Tak rozumiane "udokumentowanie" utraty posiadania pojazdu nie może być zastąpione "oświadczeniem" o takiej utracie. Oświadczenia będące wypowiedzią zawierającą czyjeś przekonania lub oznajmującą coś nie mieszczą się w polu znaczeniowym pojęcia "udokumentowanie" czegoś, a zatem nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek wyrejestrowania pojazdu zawartych w art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (porównaj WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 19 października 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 1064/03).

W konsekwencji oświadczenia Wnioskodawcy dotyczące, czy to kradzieży, czy to przywłaszczenia, pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...] należało rozważyć w ramach postępowania wszczętego na żądanie strony podaniem z dnia 23 września 2010 roku, a więc w ramach podstawy prawnej wskazanej przez Wnioskodawcę (pismo z dnia 10 czerwca 2011 roku), czyli art. 79 ust.1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Brak rozważenia oświadczenia o kradzieży pojazdu złożonego wraz z podaniem z dnia 14 czerwca 2011 roku w toku postępowania prowadzonego pod nr [...] doprowadziło w konsekwencji do tego, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 roku (nr [...]) została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 §1 oraz art. 107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z tego względu tę decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jako decyzję wydaną z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Właściwy organ administracji publicznej dokonuje wyrejestrowania pojazdu na wniosek właściciela - art. 79 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Wniosek o wyrejestrowanie pojazdu jest nie tylko przesłanką aktualizującą kompetencję organu administracji publicznej do orzekania w sprawie wyrejestrowania pojazdu (jest przesłanką wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego), lecz stanowi także emanację materialnoprawnych uprawnień strony do ukształtowania sprawy i jej zakresu (H. Knysiak-Kolczyk "Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym" Zakamycze 2004, str. 50-55).

Jeśli strona postępowania administracyjnego we wniosku o jego wszczęcie (czy też odrębnym pismem w toku postępowania) wyraźnie wskazuje podstawę prawną własnego żądania, to organ administracji publicznej nie może, wbrew żądaniu strony, powołując się na art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzić postępowania w zakresie nie objętym żądaniem strony. Prowadzenie postępowania w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku, nawet ze względu na szczególnie ważny interes strony, wymaga uzyskania zgodny strony postępowania. W razie nieuzyskania zgodny postępowanie należy umorzyć – art. 61 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jeśli do wszczęcia postępowania w sprawie wyrejestrowania pojazdu konieczny jest wniosek strony, to od treści wniosku zależy również prawny zakres tego postępowania (zakres postępowania wyznaczony wskazaniem podstawy prawnej wyrejestrowania pojazdu). Jeżeli w toku postępowania organ dostrzega, że uwzględnienie żądania strony byłoby możliwe, lecz na innej podstawie prawnej, to zobowiązany jest w trybie art. 9 Kpa poinformować stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, ewentualnie – organ może wystąpić o zgodę na prowadzenie postępowania w zakresie innym niż to wynika z żądania strony – art. 61 §2 Kpa.

Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy uznać należało, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 roku oraz decyzja Prezydenta Miasta [...] dnia [...] kwietnia 2012 roku (nr [...]) zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego (art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 61 §2 Kpa), które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 §1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.

W piśmie z dnia 10 czerwca 2011 roku strona postępowania wyraźnie wskazała, że żąda wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...] na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji organy administracji publicznej związane był treścią żądania wniosku zawężającą podstawy prawne wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela argumentacji skargi wskazującej, że oświadczenie strony postępowania o kradzieży pojazdu (przywłaszczeniu pojazdu), nawet niezgodne z rzeczywistością, zobowiązuje organ administracji publicznej do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu w rozumieniu art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Sporny przepis należy rozumieć w ten sposób, że ustanawia on normę prawną dotyczącą postępowania wyjaśniającego w świetle której do wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu z powodu kradzieży (przywłaszczenia) wystarczające jest oświadczenie właściciela złożone z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, o ile nie jest ono sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy.

W ocenie Sądu, sporny przepis, na gruncie ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zakresie spraw dotyczących wyrejestrowania pojazdu to egzemplifikacja reguły postępowania dowodowego wyrażona w przepisie art. 75 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie ze wskazaną regułą dowodową, jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania.

Zatem oświadczenie właściciela pojazdu może zastąpić inne środki dowodowe (w szczególności dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych lub oględziny - art. 75 §1 Kpa) w osiągnięciu celu postępowania wyjaśniającego, jakim jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w rozumieniu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w przepisie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zakodowane zostały dwie normy prawne. Pierwsza wskazuje konieczną i wystarczającą przesłankę wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu (kradzież, przywłaszczenie pojazdu). Natomiast druga norma, także adresowana do organu administracji publicznej, zawiera regułę dowodową, która wyraża kompetencję do wydania decyzji o wyrejestrowaniu po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ograniczonego do oświadczenia strony postępowania. Niemniej ta reguła nie uchyla zasady prawdy obiektywnej postępowania administracyjnego, która nakazuje wydawać rozstrzygnięcia administracyjne na podstawie ustaleń zgodnych z rzeczywistością – art. 7 Kpa. Stąd nieuprawniona jest wykładani art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która dopatruje się w treści tego przepisu obowiązku wydawania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu nawet wówczas, gdy oświadczenie właściciela będzie niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy.

Nieuzasadniony okazał się zarzut naruszenia art. 76 ust. 1 pkt 1a ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z §15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. nr 186, poz. 1322 ze zm.).

Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że odmowa wyrejestrowania pojazdu nie została uzasadniona brakiem przedłożenia dowodu rejestracyjnego, czy też brakiem przedłożenia karty pojazdu.

Jeśli nawet podziela się pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2006 roku, sygn. akt I OSK 773/05, co do tego, że wskazany powyżej przepis rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów zostały wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, to w okolicznościach niniejszej sprawy de facto przedmiotowy przepis, w zakresie w jakim budzi wątpliwości, co do zgodności z regulacją ustawową, nie został zastosowany. Organy wymagały od strony postępowania przedłożenia jedynie zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo, wystawionego przez właściwy organ, postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu.

Zatem de facto organy administracji publicznej uzależniły rozstrzygnięcie sprawy i wyrejestrowanie pojazdu jedynie od przedłożenia dowodu na okoliczność wystąpienia ustawowej przesłanki wyrejestrowania pojazdu wynikającej z art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Podkreślić przy tym należy, że zobowiązanie strony postępowania do przedłożenia (a także zbieranie z urzędu) zaświadczenia wydanego przez właściwy organ Policji potwierdzającego zgłoszenie kradzieży pojazdu albo postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży pojazdu wystawionego przez właściwy organ, znajdowało usprawiedliwienie w normie ustawowej wyrażonej w przepisie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zatem bez względu na to, czy przepis §15 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 roku w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, działania organów administracji publicznej w kontrolowanej sprawie znajdowały właściwe umocowanie ustawowe wyrażone obowiązkiem podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Rozpoznając sprawę ponownie, w celu jej końcowego załatwienia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie 138 §1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego umorzy postępowanie wszczęte odwołaniem strony wywiedzionym od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku (nr [...]. Organ uwzględni, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe z uwagi na uchylenie przez Sąd decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku. Organ przyjmie, że uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji w ramach kontroli sądowoadministracyjnej sprawowanej w zakresie wyznaczonym przez art. 135 p.p.s.a. jest przyczyną bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego w rozumieniu art. 138 §1 pkt 3 Kpa.

W dalszym toku rozpoznania sprawy organy rozpatrzą w ramach jednego postępowania administracyjnego (wyrejestrowania pojazdu marki Volvo F12 o numerze rejestracyjnym [...]) okoliczności powoływane w piśmie z dnia 23 września 2010 roku (podanie wszczynające postępowanie) oraz okoliczności powołane w piśmie z dnia 14 czerwca 2011 roku. Organy uwzględnią przy tym, że zarówno kradzież pojazdu, jak i jego przywłaszczenie, uzasadnia wyrejestrowanie pojazdu na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku. W pkt 3 orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.