Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie NSA: Małgorzata Borowiec (spr.) Izabella Kulig – Maciszewska Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy M. z dnia [...] Znak: [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy M. a Prezydentem Miasta [...] W. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie dofinansowania kosztów przygotowania zawodowego do zawodu sprzedawca młodocianego pracownika Pani S. G. postanawia: wniosek oddalić

Wójt Gminy M., wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość zaistniałego między nim, a Prezydentem Miasta [...] W., w sprawie dofinansowania kosztów przygotowania zawodowego do zawodu sprzedawcy młodocianego pracownika S. G..

Do powstania sporu doszło w następującej sytuacji.

W dniu 10 września 2007 r. S. G. właściciel Firmy [...] "[...]" w K., złożył w Urzędzie Miasta [...] W. wniosek o dofinansowanie kosztów przygotowania do zawodu sprzedawcy, młodocianej pracownicy S. G. zameldowanej na stałe w W..

Z dołączonych do wniosku dokumentów wynikało, że młodociana w okresie nauki zawodu od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r. mieszkała poza W.. W tym czasie w okresie od dnia 6 kwietnia 2005 r. do dnia 13 września 2006 r. przebywała w Domu Dziecka w S. Gmina M., lecz nie była tam zameldowana, a następnie w okresie od 1 stycznia 2007 r. do ukończenia nauki zawodu była zameldowana czasowo w Gminie S. powiat K..

Prezydent Miasta [...] W., postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. [...], przekazał wniosek S. G. Wójtowi Gminy M..

W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, iż w świetle art. 70b ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), dofinansowanie kosztów przygotowania do zawodu przyznaje wójt, burmistrz, prezydent miasta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika. A zatem skoro S. G. w okresie przygotowania do zawodu sprzedawcy mieszkała w Domu Dziecka w S. na terenie Gminy M. to wójt tej gminy jest zobowiązany do rozpoznania wniosku o dofinansowanie kosztów jej kształcenia. Podkreślił, iż dokształcenie w zakresie teoretycznych przedmiotów zawodowych młodociana realizowała w oddziale wielozawodowym zasadniczej szkoły zawodowej, wchodzącej w skład Zespołu Szkół Zawodowych "[...]" w K.. Po ukończeniu nauki zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie sprzedawcy przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną w K. w dniu [...] sierpnia 2007 r.

Zdaniem wnoszącego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójta Gminy M. jednostką samorządu terytorialnego właściwą do udzielenia dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego jest jednostka, na terenie której mieszka młodociana, zameldowana na pobyt stały.

W rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Niewątpliwie S. G. przebywając w Domu Dziecka przez okres 1 roku i 13 dni nie przebywała tam z zamiarem stałego pobytu. Następnie była zameldowana czasowo w Gminie S., Powiat K.. Przez cały okres nauki była na stałe zameldowana w W..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, że dla wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego do załatwienia sprawy, podstawowe znaczenie ma poczynienie ustaleń co do stanu faktycznego wywołującego spór o właściwość pomiędzy organami administracji publicznej, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przypadku, gdy ustaleń takich nie poczyniono, niemożliwe jest wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego do załatwienia sprawy.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem rozstrzygające znaczenie dla wskazania organu właściwego w sprawie z wniosku S. G. o dofinansowanie kosztów przygotowania do zawodu sprzedawcy młodocianej pracownicy S. G., ma ustalenie jej miejsca zamieszkania w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2007 r.

Wskazać należy, że ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, której art. 70b ust. 6 jest podstawą żądania dofinansowania określa organ właściwy posługując się pojęciem miejsca zamieszkania młodocianego pracownika.

Należy zatem sięgnąć do art. 21 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w tej sprawie właściwy jest organ miejsca zamieszkania młodocianego pracownika, przy czym Kodeks ten definicji miejsca zamieszkania nie zawiera. Miejsce zamieszkania jest pojęciem prawnym nawiązującym do określonej sytuacji faktycznej. Definicję tego pojęcia zawiera art. 25 Kodeksu cywilnego, który stanowi, iż miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zatem o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki" zewnętrzny (faktyczne przebywanie, corpus) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu, animus manendi) występujące i trwające łącznie.

Jednakże stosownie do treści art. 26 §1 i 2 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska, lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsca zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego ono stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u jednego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Natomiast w świetle art. 27 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

Zauważyć należy, iż pojęcie miejsce zamieszkania jest często mylone z miejscem zameldowania. Zameldowanie jest kategorią prawa administracyjnego i nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego, choć przy ocenie przesłanek z art. 25 Kodeksu cywilnego niewątpliwie będzie brane pod uwagę. A zatem w świetle art. 25 k.c. dla ustalenia miejsca zamieszkania, nie jest konieczne badanie zameldowania lecz zamiar stałego pobytu.

W rozpatrywanej sprawie z dokumentów wynika, że w okresie od 6 kwietnia 2005 r. do 13 września 2005 r. S. G. przebywała w Domu Dziecka w S. Gmina M.. Była wówczas osobą małoletnią, gdyż nie ukończyła 18 lat. O jej miejscu zamieszkania nie rozstrzygał zatem przepis art. 25 Kodeksu cywilnego lecz przepis art. 26 bądź art. 27 tego kodeksu.

Ta okoliczność o podstawowym znaczeniu dla sprawy nie została przez organy toczące spór wyjaśniona. Ponadto nie ustalono również miejsca zamieszkania S. G. w okresie od 14 września 2006 r. do 31 grudnia 2006 r. oraz nie rozważono, kto ma przyznać dofinansowanie za okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., to jest wówczas, gdy zamieszkiwała ona w S. powiat K..

Wskazać należy, że ciężar ustalenia stanu faktycznego spoczywa na organach toczących spór, które w tej sprawie warunku tego nie spełniły.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w postanowieniu.