drukuj    zapisz    Powrót do listy

6480, Dostęp do informacji publicznej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, Oddalono skargę kasacyjną, III OSK 1474/22 - Wyrok NSA z 2024-03-26, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA

III OSK 1474/22 - Wyrok NSA

Data orzeczenia
2024-03-26 orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maciej Kobak /sprawozdawca/
Mirosław Wincenciak
Przemysław Szustakiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
II SA/Lu 765/21 - Wyrok WSA w Lublinie z 2022-01-18
Skarżony organ
Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 2176 art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2020 poz 848 art. 2, art. 7 pkt 3
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej.
Dz.U. 2021 poz 53 art. 102 pkt 6
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy - t.j.
Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędzia del. WSA Maciej Kobak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 765/21 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z dnia [..] sierpnia 2021 r. [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Lu 765/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: "WSA"), oddalił skargę R.S. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w L. z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz przyznał radcy prawnemu P. B.-W. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Wnioskiem z 10 czerwca 2021 r. skarżący zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w L. o udostępnienie informacji publicznej poprzez wskazanie, ile zgód na posiadanie konsol do gry wydano w Areszcie Śledczym w L. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, z podziałem na poszczególne miesiące.

W piśmie z 18 czerwca 2021 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. poinformował wnioskodawcę, że udostępnienie żądanej przez niego informacji obejmuje obowiązek jej przetworzenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p."). W związku z powyższym organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do wykazania, w terminie 3 dni, w jakim zakresie udostępnienie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Zaznaczył, że w razie braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, samodzielnie dokona oceny, czy w sprawie zachodzi szczególna istotność dla interesu publicznego, uzasadniająca przetworzenie wnioskowanych informacji publicznych. Ponadto organ poinformował wnioskodawcę, że na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. termin rozpatrzenia wniosku wyznacza na dzień 17 lipca 2021 r.

W odpowiedzi na wezwanie R.S. w piśmie z 24 czerwca 2021 r nie zgodził się ze stanowiskiem organu kwalifikującym wnioskowane informacje jako informację publiczną przetworzoną.

Dyrektor Aresztu Śledczego w L. decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a."), odmówił udostępnienia R.S. informacji publicznej żądanej we wniosku z 10 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał stanowisko, że udostępnienie żądanej informacji publicznej wiąże się z koniecznością jej uprzedniego przetworzenia, w związku z czym – stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – konieczne było wezwanie wnioskodawcy do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za uwzględnieniem jego żądania. Organ podkreślił, ze na dzień złożenia wniosku nie dysponował gotową informacją wskazaną przez wnioskodawcę. W celu jej przygotowania niezbędne byłoby m.in. przeanalizowanie 3627 próśb osadzonych, wyselekcjonowanie z nich próśb niezbędnych do udzielenia informacji oraz przygotowanie informacji z podziałem na poszczególne miesiące. Przygotowanie żądanej informacji wiąże się zatem z dodatkowymi obciążeniami dla administracji jednostki. Jednocześnie czynności te mogłyby zakłócić bieżącą realizację zadań nałożonych na komórkę merytoryczną. Organ podkreślił, że wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykazał istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu żądanej informacji przetworzonej. W tej sytuacji organ, dokonując samodzielnej oceny tej kwestii, stwierdził, że przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego w niniejszej sprawie nie zachodzi, a w konsekwencji uznał za zasadną odmowę udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w L. decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w L.

Organ odwoławczy zaaprobował przekonanie organu pierwszej instancji, iż żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organ odwoławczy przyznał, że Areszt Śledczy w L. prowadzi ewidencję próśb, zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647, dalej jako "rozporządzenie"). Zaznaczył jednak, że zgodnie z § 11 ww. rozporządzenia, powyższa ewidencja dotyczy próśb wpływających do jednostki, których jest mniej niż 10%, oraz nie zawiera danych pozwalających na selekcję próśb zgodnie z wnioskiem skarżącego. Żądaną informację organ musi więc wytworzyć zgodnie z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, co może zrealizować tylko i wyłącznie poprzez przegląd całego zbioru dokumentów i selekcję próśb dotyczących udzielenia zezwolenia na posiadanie w celi konsoli do gier wnoszonych w zdecydowanej większości przez skazanych przebywających w Areszcie Śledczym w L., tym samym nie podlegających ww. ewidencji. Zakres czynności, jakie należałoby wykonać w celu realizacji wniosku, pozwala ponadto na przyjęcie, że wytworzenie żądanych informacji wymagałoby takich działań organizacyjnych i zaangażowania środków osobowych, które nie pozostawałby bez wpływu na normalny tok działania organu i realizację zadań przypisanych Dyrektorowi Aresztu Śledczego w L. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. nie posiada bowiem wyspecjalizowanej w tym zakresie komórki czy pracownika.

Organ odwoławczy zgodził się także z oceną, iż brak jest szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu skarżącemu żądanej informacji publicznej przetworzonej. Co więcej, poddał w wątpliwość, aby wnioskodawca w ogóle dysponował realnymi możliwościami wykorzystania przygotowanej dokumentacji dla celów publicznych. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie podjął nawet próby zasygnalizowania interesu publicznego w udostępnieniu wnioskowanej informacji i wskazania, w jaki sposób zamierza wykorzystać uzyskane informacje. Biorąc pod uwagę fakt, iż od wielu lat przebywa on w zakładach karnych, a także mając na względzie treść jego licznych wniosków kierowanych do organów Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej uznał, że zainteresowanie Skarżącego ilością zezwoleń na posiadanie przez skazanego w celi konsoli do gier, jest bezpośrednio związane z jego sytuacją osobistą. W ocenie organu, nie budzi więc wątpliwości, że przedmiotowy wniosek obiektywnie nie służy jakiemukolwiek dobru powszechnemu, nie prowadzi do poprawy funkcjonowania urzędu i nie służy usprawnieniu realizacji przez organ zadań publicznych.

Opisanym na wstępie wyrokiem WSA oddalił skargę R.S. na decyzję z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną przetworzoną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zaś skarżący, pomimo wezwania, nie wykazał istnienia szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem przedmiotowej informacji. Za prawidłową WSA uznał ocenę organów obu instancji, iż informacja objęta wnioskiem dostępowym spełnia kryteria informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Przedmiotowa informacja nie jest wprost dostępna, a jej przygotowanie wymaga przeglądu znacznej ilości dokumentów. Jednocześnie brak jest podstaw by kwestionować prawdziwość ustalenia wskazanego w treści zaskarżonej decyzji, iż ilość owych – koniecznych do przeanalizowania na potrzeby wniosku dokumentów, przekracza liczbę 3.600. Skarżący nie ma przy tym racji twierdząc, że żądane informacje są dostępne "wprost", w oparciu o prowadzoną Areszt Śledczy w L. ewidencję próśb. Skarżący przedmiotem swego wniosku jednoznacznie uczynił informację o "ilości zgód wydanych na posiadanie przez skazanych konsoli do gier" – we wskazanym okresie, z podziałem na poszczególne miesiące. Ewidencja próśb, na którą powołuje się skarżący, prowadzona przez Areszt Śledczy w L. zgodnie z wzorem stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 647, dalej jako "rozporządzenie") nie zawiera informacji w kształcie odpowiadającym żądaniu skarżącego, tj. informacji o łącznej ilości zgód, udzielonych w określonym przez skarżącego przedmiocie, w poszczególnych miesiącach i nie pozwala na odtworzenie informacji w kształcie żądanym przez skarżącego. Zgodnie z § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, obowiązek pisemnego zawiadamiania, o którym mowa w ust. 1, czyli obowiązek zawiadomienia pisemnie wnoszącego wniosek, skargę lub prośbę o sposobie ich załatwienia, nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i załatwionych bezpośrednio po zgłoszeniu. Konsekwencją tego jest fakt, że w sytuacjach, o których mowa w przytoczonym przepisie, organ nie będzie nawet posiadał ewidencji udzielonych zgód. Wbrew przekonaniu skarżącego, wnioskowana informacja nie mogła również zostać mu udostępniona jedynie w oparciu o raporty przekazywane przez Areszt Śledczy w L. do organów nadrzędnych. Jak bowiem zauważył sam skarżący, treść tych raportów zawiera dane o ilości wydanych konsoli do cel mieszkalnych i ilości konsoli zdeponowanych w magazynie jednostki, co nie stanowi informacji tożsamej z żądaną przez skarżącego informacją o ilości wydanych zgód na posiadanie konsoli.

Zasadność kwalifikacji żądanej przez skarżącego informacji publicznej, jako przetworzonej, przesądza o prawidłowości wezwanie go do wykazania szczególnego interesu publicznego przemawiającego za udostępnieniem mu żądanej informacji. Bezsporne pozostaje, że w odpowiedzi na to wezwanie skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności świadczących o istnieniu powyższej przesłanki, a jedynie zakwestionował przyjętą przez organ kwalifikację żądanej informacji.

Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego wywiódł skargę kasacyjną od powyższego wyroku - zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła przesłanka szczególnej istotności udostępnienia informacji dla interesu publicznego, z uwagi na fakt, iż skarżący jako osoba osadzona z pewnością chce wykorzystać pozyskane informacje wyłącznie na cele prywatne, co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a jest jedynie subiektywną oceną, w rezultacie której odmówiono udostępnienia informacji publicznej.

- art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez ich błędni uznanie, że suma kilku informacji prostych stanowi w istocie informacje przetworzoną, a w konsekwencji, że wniosek skarżącego obejmował żądanie udostępnienia mu informacji przetworzonej, której uzyskanie wymagało wykazania szczególnego interesu publicznego, mimo że żaden przepis powołanej ustawy nie rozróżnia prostych i przetworzonych informacji publicznych przyjmując kryterium ilościowego, a także w sytuacji, gdy żądane przez skarżącego informacje winny znajdować się w ewidencji Aresztu Śledczego, do czego obligują go przepisy prawa - Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwienia wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych.

- art. 4 ust. 3 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że Dyrektor Aresztu Śledczego w L. nie był obowiązany do udostępnienia żądnych przez skarżącego informacji, w sytuacji gdy organ nie wykazał, by nie był on w ich posiadaniu i by faktycznie ich udostępnienie wiązało się z koniecznością ich przetworzenia, co wiązałoby się z ponadstandardowym nakładem czasu i pracy.

- art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że anonimizacja pewnej ilości dokumentów, przesądza o tym, że daną informacje należy uznać za informacje przetworzoną.

- § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że Dyrektor Aresztu Śledczego w L. nie był w stanie w sposób łatwy i szybki uzyskać informacji na temat ilość udzielonych zgód na posiadanie konsol do gry wydanych w Areszcie Śledczym w L. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, gdyż wymagało to przejrzenia, zapoznania się z ponad 3.600 prośbami osadzonych, podczas gdy sposób załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych regulują w sposób szczegółowy przepisy, zgodnie z którymi nie jest prawem, ale obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej SW nie tylko prowadzenie ewidencji wniosków, skarg i próśb wpływających do jednostki organizacyjnej, ale prowadzenie tej ewidencji w formie dziennika, i to według ściśle określonego przez prawodawcę wzoru. Dodatkowo, wskazać należy, iż organ we wskazanym okresie systematycznie przekazywał raporty do organów nadrzędnych, obejmujące swoją treścią informacje dotyczące ilości wydanych konsol do gry do cel mieszkalnych, jak i ilość konsol zdeponowanych w magazynie jednostki. Tak więc, te informacje były dostępne Dyrektorowi, a więc mógł je w łatwy sposób przekazać w drodze dostępu do informacji publicznej Skarżącemu.

II) w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a polegało na:

- art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. a art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi złożonej do WSA oraz nieuchylenie decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z 15 lipca 2021 r. oraz decyzji Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w L. z [...] sierpnia 2021 r., pomimo, iż decyzje te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez m.in. niewyczerpujące przeanalizowanie materiału dowodowego w sprawie, niepodjęcie wszelkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy czynności oraz wydanie rozstrzygnięcia bez dokonania oceny całokształtu materiału dowodowego, niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, brak uwzględnienia faktu, iż obowiązkiem każdej jednostki organizacyjnej SW jest nie tylko prowadzenie ewidencji wniosków, skarg i próśb wpływających do jednostki organizacyjnej, ale prowadzenie tej ewidencji w formie dziennika, i to według ściśle określonego przez prawodawcę wzoru, a zatem w sposób umożliwiający łatwe i szybkie ustalenie ile zgód na posiadanie konsol do gry było wydanych w Areszcie Śledczym w L. w okresie od 1 stycznia 2021 r. do dnia rozpatrzenia wniosku, a także z uwagi na nienależyte uzasadnienie decyzji, zawarcie zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.

- art. 145 § 1 pkt i 1c p.p.s.a. w zw. a art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi spowodowane brakiem dokonania należytej kontroli przez WSA oraz brakiem rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co w konsekwencji bardzo utrudnia, a wręcz uniemożliwia merytoryczną kontrolę zaskarżonego wyroku.

W związku z powyższym na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zapadłych w sprawie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie. Wniósł nadto o zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz przyznanie na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia za pomoc świadczoną z urzędu, według norm prawem przepisanych, powiększonych o podatek od towarów i usług.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

W związku z oświadczeniem skarżącego o zrzeczeniu się rozprawy, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym – art. 182 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest niezasadna i jako taka nie podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

I. W sprawie nie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez dowolne sformułowanie oceny, że skarżący żądał udostępnienia wnioskowanych informacji wyłącznie dla celów prywatnych, nie zaś z uwagi na szczególny istotny interes publiczny. Nie odnosząc się w tym miejscu do przetworzonego charakteru wnioskowanej informacji – skarżący w ramach ocenianego zarzutu również go nie kwestionuje - należy podkreślić, że art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. dla skuteczności wniosku dostępowego wymaga wykazania po stronie podmiotu, który go złożył, szczególnie istotnego interesu publicznego. Pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego nie zostało zdefiniowane, a jego treść ukształtowała praktyka oraz judykaty sądów administracyjnych. Przyjmuje się, że na to pojęcie składają się trzy przesłanki:

1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por.m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35),

2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych,

3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (por.m.in. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2111/13; podobnie: (w:) wyroki NSA: z 3 sierpnia 2010 r., I OSK 787/10, z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11, z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12).

W celu umożliwienia skarżącemu wykazania, że składając wniosek dostępowy kierował się szczególnym interesem publicznym, pismem z dnia 18 czerwca 2021 r. organ wezwał go do złożenia stosownych wyjaśnień. Skarżący wezwania nie wykonał, stąd kwestia ta została oceniona przez organ na podstawie okoliczności sprawy. W tej materii należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że charakter wnioskowanych informacji – ilość zgód na posiadanie konsol do gry wydano w Areszcie Śledczym w Lublinie w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 10 czerwca 2021 r., z podziałem na poszczególne miesiące, wskazuje, że skarżący korzystając z prawa do informacji publicznej przetworzonej nie realizuje interesu publicznego, lecz działa wyłącznie w interesie prywatnym. Skarżący nie ujawnił, w jaki sposób mógłby wykorzystać wnioskowaną informację na rzecz interesu publicznego, również zasady doświadczenia życiowego oraz logiki takiego celu nie pozwalają odtworzyć.

II. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W jego ramach skarżący dąży do podważenia stanowiska WSA, że suma informacji prostych może stanowić informację publiczną przetworzoną.

Wskazać należy, że zgodnie z językową definicją "przetworzenie" oznacza przekształcenie czegoś twórczo i przeobrażenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego red. S. Dubisz, tom P-Ś, Warszawa 2008, s. 751). W potocznym rozumieniu przetworzenie oznacza zatem stworzenie czegoś nowego z już istniejących elementów. Za językowym znaczeniem "przetworzenia" podąża orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym przyjmuje się, że co prawda "informacja publiczna przetworzona" nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, że charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Oznacza to zatem podjęcie przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu i nadania skutkom tego działania cech nowej informacji. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana jako informacja przetworzona (zob. np. wyroki NSA z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14 oraz z 23 stycznia 2019 r., 431/17). Natomiast Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 18 grudnia 2018 r., SK 27/14 podniósł, że "proces powstawania tej informacji skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji na podstawie posiadanych dokumentów obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (OTK-A 2019/5). W istocie zatem przetworzenie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku. Wbrew zarzutom skargi nie można zatem przyjąć, że z informacją przetworzoną mamy do czynienia wtedy, gdy należy w niej dokonać prostych czynności w postaci anonimizacji dokumentów, co wiąże się z dodatkowym nakładem pracy urzędników.

Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wytworzenie informacji żądanej przez skarżącego wymaga przeanalizowania ponad 3600 dokumentów, i ustalenie ile spośród nich dotyczyło wniosku o zgodę na korzystanie z konsoli, ile takich wniosków zostało rozpoznanych pozytywnie oraz jaka ilość takich zgód została udzielona w poszczególnych miesiącach. Należy zgodzić się z oceną WSA, że odpowiedzi na przedmiotowe pytania nie zawiera ewidencja prowadzona w oparciu o przepisy rozporządzenia z 13 sierpnia 2003 r. Dopiero analiza wpisów w tej ewidencji oraz selekcja jej danych pod kątem żądnych przez skarżącego informacji pozwoliłaby udzielić odpowiedzi na wniosek dostępowy. Zasadnie również wyeksponowano, że nie wszystkie zgody na udostępnienie konsoli musiały być odnotowane w ewidencji, albowiem te z nich, które zostały udzielone bezpośrednio po zgłoszeniu, nie podlegają zaewidencjonowaniu - § 9 ust. 2 rozporządzenia Wnioskowanej informacji nie można również odtworzyć w oparciu o raporty przekazywane przez Areszt Śledczy w L. do organów nadrzędnych. Treść tych raportów zawiera dane o ilości wydanych konsoli do cel mieszkalnych i ilości konsoli zdeponowanych w magazynie jednostki, co nie stanowi informacji tożsamej z żądaną przez skarżącego informacją o ilości wydanych zgód na posiadanie konsoli.

Z tych samych względów nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. w zw. a art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Sąd pierwszej instancji przyjął prawidłowy stan faktyczny sprawy zasadnie akceptując ustalenia poczynione przez organy w toku postępowania. Wszystkie okoliczności faktyczne istotne z perspektywy zastosowania art. 3 ust. pkt 1 u.d.i.p., który stanowił podstawę wydania kwestionowanej skargą decyzji zostały ustalone.

III. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował, że Dyrektor Aresztu Śledczego w L. jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.

IV. Sąd pierwszej instancji nie przyjął, że wnioskowana informacja ma charakter przetworzony z uwagi na konieczność zanonimizowania pewnej ilości dokumentów, lecz z uwagi na konieczność jej wytworzenia z informacji cząstkowych, które trzeba odszukać, zidentyfikować treściowo, zestawić, przeanalizować i policzyć. Z tej przyczyny negatywnej weryfikacji podlegał zarzut błędnej wykładni art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

V. Sąd pierwszej instancji nie naruszył § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. Powołane w podstawie zarzutu kasacyjnego przepisy rozporządzenia określają kto prowadzi ewidencję wniosków, skarg i próśb oraz wskazują, że nadaje się jej formę dzienników, oddzielnie dla skarg oraz wniosków i próśb. W ramach tego zarzutu nie można zatem kwestionować ustaleń faktycznych i poczynionych na ich podstawie ocen prawnych kwalifikujących wnioskowane przez skarżącego informacje, jako informacje publiczne przetworzone.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpatruje wniosku pełnomocnika ustanowionego z urzędu o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym, gdyż orzeka o tym sąd pierwszej instancji, w drodze odrębnego postanowienia, wydanego na posiedzeniu niejawnym - art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.



Powered by SoftProdukt