Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.B. i W.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 29 marca 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga D.B. i W.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W skardze skarżący sformułowali również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że wykonanie zaskarżonej decyzji wywoła nieodwracalne skutki, tj. spowoduje rozpoczęcie prac budowlanych na działce stanowiącej własność skarżących, pomimo niewyjaśnieni okoliczności związanych z rokowaniami warunkującymi wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości i istnienie podstaw do wydania przez Starostę decyzji w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na podstawie zarządzenia z dnia 23 kwietnia 2013 r. zwrócono się do organu oraz uczestników postępowania o wyrażenie stanowiska w sprawie złożonego przez skarżących wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W dniu 14 maja 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo Wojewody z dnia [...] maja 2013 r. ( nr [...]), którym organ stwierdził, iż w jego ocenie, nie jest kompetentny do wypowiedzenia się w przedmiocie wskazanego wniosku.

W dniu 16 maja 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo Burmistrza Miasta i Gminy (nr [...]), którym dopowiadając na w/w wezwanie Sądu gmina wskazała, iż jest przeciwna wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, wyjaśniając, że objęta tą decyzją inwestycja, realizuje istotny cel publiczny, służąc stworzeniu równego dostępu do sieci gazowej dla podmiotów funkcjonujących w powiecie.

Natomiast dnia 17 maja 2013 r. wpłynęło do Sądu pismo inwestora – W sp. z o.o. (uczestnika postępowania), którym uczestnik wniósł o odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi. Wyjaśnił, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. wiążąc się może ze spowodowaniem po stronie Spółki znacznej szkody, a także spowodować trudne do odwrócenia skutki, bowiem planowane przedsięwzięcie, realizujące cel publiczny, stanowi realizację projektu "Stworzenie równego dostępu do sieci gazowej na terenie powiatu" realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2007 -2013 i dofinansowany jest ze środków unijnych na podstawie Umowy o dofinansowanie nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. zawartej z Instytucją Wdrążającą, tj. Instytutem [...]. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowodować może zatem utratę dofinansowania unijnego. Ponadto wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji godzić będzie w interes społeczny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:

Zgodnie z treścią art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Oczywistym jest zatem, że przedmiotem wniosku o wstrzymanie, o którym mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Nie można natomiast mówić o wykonaniu decyzji, jeżeli nie ma ona przedmiotu wykonania (węzła praw i obowiązków, który mógłby podlegać wykonaniu). Instytucja unormowana w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. dotyczy tylko takich sytuacji, gdy akt organu administracyjnego nakłada na stronę określone obowiązki, bądź określa jej prawo do określonego działa, kiedy wykonanie rozstrzygnięcia organu może spowodować wystąpienie po stronie skarżącego znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2008r., II OZ 714/08, Lex nr 493646; postanowienie NSA z dnia 19 października 2012 r., sygn. akt II OZ 921/12, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje wnioskodawcę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy. Przepis ten zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko. Ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń.

Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany przepis prawny jest zatem wykazanie przez stronę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Podkreślenia wymaga, iż w przypadku trudnych do odwrócenia skutków w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się często, że wykonanie robót budowlanych, jak na przykład wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. To inwestor zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie skarżącego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 998/12, z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 1992/12, z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2755/12).

W przypadku do decyzji o pozwoleniu na budowę, z którą mamy do czynienia w niniejszym postępowaniu, stosownie do treści art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), jeśli strona wniesie skargę do sądu administracyjnego wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez niego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji.

W niniejszej sprawie, w związku z wnioskiem D.B. oraz W.B., Sąd doręczył organowi oraz uczestnikom postępowania odpis wniesionej skargi. Jednocześnie wezwał wszystkie uczestniczące w postępowaniu strony (uczestników postępowania) do wyrażenia stanowiska w przedmiocie złożonego wniosku (por. A. Ostrowska, w: Prawo budowlane. Komentarz, pod. red. Andrzeja Glinieckiego, Wydawnictwo LexisNexis 2012, s. 345). Z tego prawa skorzystała jedynie Gmina oraz inwestor - W sp. z o.o.. Uczestnicy postępowania wskazali, że sporna inwestycja realizuje istotny z punktu widzenia interesu społecznego cel publiczny. Ponadto inwestor wyjaśnił, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, spowoduje po jego stronie szkodę i ryzyko wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, bowiem inwestycja jest realizowana w ramach dofinansowanego z funduszy europejskich programu.

Rozważając zatem zasadność wstrzymania zaskarżonej decyzji, Sąd musiał wziąć pod uwagę, zarówno interes wnioskodawcy i wskazane przez niego negatywne skutki realizacji przedsięwzięcia, a także uwzględnić interes społeczny oraz interes inwestora. Sąd wziął pod uwagę także fakt, że inwestor realizuje inwestycję w ramach konkursu, w oparciu o fundusze pochodzące z budżetu unii europejskiej i związany jest niewątpliwie umową o dofinansowanie przedsięwzięcia, a także warunkami określonymi przez właściwy Program Operacyjny.

Oceniając w tym kontekście złożony przez skarżących wniosek, Sąd doszedł do przekonania, iż nie wykazali oni, aby realizacja objętego pozwoleniem na budowę przedsięwzięcia mogła spowodować po ich stronie nieodwracalne czy nawet trudne do odwrócenia skutki prawne. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż istnieje techniczna możliwość usunięcia przez inwestora zrealizowanych w gruncie skarżących urządzeń. Przy tym zaznaczyć należy, że niniejsze rozstrzygnięcie, nie pozbawia strony roszczenia o usunięcie tych urządzeń, w przypadku stwierdzenia naruszenia przez inwestora prawa. Ponadto nie niweczy ono roszczeń dot. rokowań w sprawie zgody na realizowanie przedsięwzięcia na należącej do skarżących działce, na co powołują się oni w skardze. Sam fakt zrealizowania inwestycji na nieruchomości skarżących nie stanowi okoliczności, która uzasadniałaby wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wstrzymaniu sprzeciwia się także uzasadniony interes inwestora, jak również interes społeczny związany z realizacją inwestycji celu publicznego.

Rozważając podstawy do zastosowania art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego, tj. uzależnienia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od uiszczenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji, Sąd uwzględnił charakter przedsięwzięcia oraz sposób jego finansowania, a w konsekwencji potencjalne ryzyko wystąpienie po stronie inwestora szkody oraz jej wysokości. Zdaniem Sądu ewentualne roszczenia inwestora związane z wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, dalece przewyższają koszty związane z ewentualną koniecznością usunięcie wybudowanego gazociągu, bowiem wiążą się z ryzykiem utraty dofinansowania ze strony Instytucji Wdrażającej, a tym samym zaważyć mogą na możliwości zrealizowania przedsięwzięcia o dużym znaczeniu dla rozwoju gospodarczego i społecznego kraju.

Wobec zatem niewykazania, przez D.B. oraz W.B., iż w sprawie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] stycznia 2013 r. Sąd uznał, za niezasadne skorzystanie z instytucji określonej w art. 35a ust. 1 Prawa budowlanego.

Tym samym, dokonując oceny wniosku w oparciu o przedstawione przez skarżacych stanowisko, Sąd doszedł do przekonania, iż złożony wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Na marginesie należy zauważyć, iż wstrzymanie wykonania postanowienia ma charakter tymczasowy i jak wskazuje treść art. 61 § 6 p.p.s.a. upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Nie determinuje ono również oceny zasadności skargi, bowiem rozstrzyga ono jedynie o przesłankach określonych w powołanym wyżej przepisie, nieuprawniajac Sądu do merytorycznej weryfikacji zasadności złożenia skargi na daną decyzję administracyjną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OZ 690/12).

Z uwagi na powyższe zgodnie z treścią art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.