![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f, Egzekucyjne postępowanie, Dyrektor Izby Skarbowej, oddalono skargę, I SA/Bd 41/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2020-06-09, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I SA/Bd 41/20 - Wyrok WSA w Bydgoszczy
|
|
|||
|
2020-01-27 | |||
|
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy | |||
|
Halina Adamczewska-Wasilewicz /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Wójcik Urszula Wiśniewska |
|||
|
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3 ustawy o f | |||
|
Egzekucyjne postępowanie | |||
|
Dyrektor Izby Skarbowej | |||
|
oddalono skargę | |||
|
Dz.U. 2019 poz 1438 art. 33 par. 1 pkt 1 pkt 4 Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j. |
|||
|
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 09 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę |
||||
|
Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego we [...] prowadzi z majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z [...] sierpnia 2018 r. wystawionego przez wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. [...] S.A., obejmującego należności z tytułu opłat abonamentowych za miesiące od listopada 2013 r. do marca 2018 r. Celem wyegzekwowania należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] września 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S. w G.. Wraz z zawiadomieniem o zajęciu doręczono Stronie odpis tytułu wykonawczego [...] października 2018 r. W odpowiedzi na powyższe zajęcie, pismem z [...] października 2018 r. Skarżący zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Podał, że [...] kwietnia 2018 r. otrzymał od P. [...] S.A. upomnienie o stanie zaległości, w odpowiedzi na które pismem z [...] maja 2018 r. zwrócił się o jego wyjaśnienie wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania. Nie otrzymał jednak na nie odpowiedzi. W związku z tym zajęcie rachunku bankowego jest przedwczesne. Strona wniosła o wstrzymanie jego wykonania i zawieszenie do czasu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy z P. [...] S.A. Zobowiązany podał, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje z uwagi na wyrejestrowanie w 2006 r. odbiornika rtv, którego dowodu wyrejestrowania jednak nie posiada. Wyjaśnił, że do 2006 r. zamieszkiwał w B. K. przy ul. [...] i pod tym adresem abonament rtv był opłacany na bieżąco, aż do czasu wyrejestrowania odbiorników rtv. Po zmianie miejsca zamieszkania przy ul. [...] nie dokonywał rejestracji odbiornika rtv. W ocenie Skarżącego naliczony abonament dotyczy adresu: B. K., ul. [...], z którego się wymeldował, a to oznacza, że obowiązek jego zapłaty powinien dotyczyć nowego właściciela mieszkania. W związku z wniesionymi zarzutami, organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska, jednocześnie zawieszając postępowanie. W odpowiedzi Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. [...] S.A. zakwalifikował złożone pismo z [...] października 2018 r. jako zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017r., poz. 1201 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") i postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. uznał je za niezasadne. W uzasadnieniu wyjaśnił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych wynika z ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1801 z późn. zm., dalej też jako: "u.o.a.") i powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek ten trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do miesiąca, w którym dopełniono w placówce pocztowej P. [...] S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych, bądź uzyskano zwolnienie z mocy prawa. Wierzyciel stwierdził, że Skarżący dokonał rejestracji odbiornika radiowo-telewizyjnego na dane: M. W., ul. [...], [...] B. K. i otrzymał książeczkę radiofoniczną służącą do dokonywania opłat rtv. Następnie wierzyciel przedstawił obowiązujące w spornym okresie przepisy prawne oraz procedury dotyczące dokonywania zmian danych dotyczących zgłoszonych odbiorników, miejsca zamieszkania albo siedziby, miejsca używania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych czy informacji o zaprzestaniu ich używania. Konstatując stwierdził, że obowiązek powiadomienia właściwej placówki P. [...] S.A. o wszelkich zmianach, czy o fakcie zaprzestania używania odbiorników spoczywa na posiadaczu przedmiotowych odbiorników rtv. Natomiast w posiadanej dokumentacji nie odnotowano dopełnienia przez Stronę formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego oraz dokonania stosownych formalności związanych ze zmianą danych adresowych. Zatem Skarżący w dalszym ciągu posiada status abonenta zobowiązanego do uiszczania opłat abonamentowych, a wszczęta wobec niego egzekucja jest w pełni uzasadniona. W związku z brakiem dopełnienia przez Stronę formalności dotyczących zmiany danych z uwagi na zmianę adresu zamieszkania, wierzyciel wskazał, że stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1a u.o.a., na podstawie danych zgromadzonych w Powszechnym Elektronicznym Systemie Ewidencji Ludności (bazie PESEL) ustalił jej aktualny adres zameldowania, tj. [...], [...] B. K. i skierował do niej upomnienie z [...] kwietnia 2018 r. Odnosząc się do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, wierzyciel wyjaśnił, że z tym zarzutem mamy do czynienia, gdy egzekucja jest wszczęta i prowadzona przeciwko innej osobie niż zobowiązany. Dotyczy to sytuacji, gdy organ egzekucyjny dokonana czynności egzekucyjnej wobec osoby, która nie jest zobowiązanym w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego, a więc podmiotu faktycznie istniejącego, w sytuacji, w której istnieje inny podmiot zobowiązany. W związku z tym oraz z uwagi na niezasadność zarzutu nieistnienia obowiązku, zarzut dotyczący błędu co do osoby zobowiązanego wierzyciel również uznał za nieuzasadniony. Jednocześnie wyjaśnił, że pismem z [...] listopada 2018 r. udzielił odpowiedzi na pismo Skarżącego z [...] maja 2018r., zaś skierowanie przez abonenta korespondencji po otrzymaniu upomnienia nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Strona wniosła na powyższe postanowienie zażalenie. Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. wierzyciel stwierdził, że zostało ono złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia, wobec czego postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela uznał za ostateczne. Będąc związanym na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. ostatecznym stanowiskiem wierzyciela w przedmiocie zarzutów, postanowieniem z [...] października 2019 r. organ egzekucyjny odmówił uznania wniesionych zarzutów nieistnienia obowiązku i błędu co do osoby zobowiązanego. W złożonym od tego rozstrzygnięcia zażaleniu Skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko dodatkowo podnosząc, że P. [...] S.A. nie odpowiada na zgłoszone zarzuty, tylko odrzuca zażalenie, stwierdzając uchybienie terminu do jego wniesienia. Ponownie stwierdził, że P. [...] S.A. nie odnosi się do faktu, że od [...] września 2005 r. nie zamieszkuje pod adresem, którego dotyczy zaległy abonament oraz, że już w 2005 r. został wyrejestrowany odbiornik radiowo-telewizyjny. Do zażalenia załączył pismo z [...] października 2019 r. stanowiące zażalenie na postanowienie wierzyciela z [...] października 2019 r. Rozpatrując złożone zażalenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ przywołując treść art. 34 § 1 wskazał, że w razie zarzutów opartych o art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., organ egzekucyjny jest związany stanowiskiem wierzyciela i nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i samodzielnego dokonywania oceny zasadności tych zarzutów, gdyż ta kompetencja zastrzeżona jest wyłącznie dla wierzyciela. W tym kontekście wskazał, że wierzyciel w ostatecznym rozstrzygnięciu jednoznacznie stwierdził, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych ciążył na Skarżącym od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika rtv, czego dowodem było wystawienie imiennej książeczki abonenta na dane: M. W., ul. [...], [...] B. K.. Wbrew twierdzeniom Strony w posiadanej przez wierzyciela dokumentacji nie odnotowano dopełnienia formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego. Powoływanie się na okoliczność, że od 2005 r. Skarżący nie mieszka w B. K. pod ww. adresem, nie powoduje ustania obowiązku regulowania opłat abonamentowych. Chcąc uwolnić się od tego obowiązku Skarżący był zobowiązany przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek uiszczania opłat z tytułu abonamentu rtv nie istnieje, co w rozpatrywanych okolicznościach wymagałoby przedłożenia dowodu wyrejestrowania odbiornika, czego nie uczyniono. Organ odwoławczy wskazał też na stanowisko wierzyciela co do zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego podając, że Skarżący dokonał rejestracji odbiornika na swoje dane osobowe i adres: ul. [...], [...] B. K., czemu Strona nie zaprzecza. Wierzyciel nie dysponuje dokumentem potwierdzającym wyrejestrowanie takiego odbiornika w okresie objętym postępowaniem, a Skarżący dowodu jego wyrejestrowania nie przedstawił. W związku z powyższym zarzut ten również jest nieuzasadniony. W konsekwencji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. Organ egzekucyjny orzekł w przedmiocie zgłoszonych zarzutów na podstawie ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, zgodnie z trybem przewidzianym w art. 34 u.p.e.a., a wszystkie zgłoszone zarzuty zostały szczegółowo rozpatrzone w zaskarżonym rozstrzygnięciu organu egzekucyjnego. Organ wyjaśnił, że stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, w myśl art. 34 § 2 u.p.e.a., podlega kontroli instancyjnej w odrębnym postępowaniu. Organ egzekucyjny nie może wkraczać w kompetencje innego organu, który rozstrzygał sprawę w ramach swojej właściwości oraz nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Stanowisko wierzyciela w tej sprawie jest ostateczne w administracyjnym toku instancji i wiążące dla organu egzekucyjnego i organu nadzoru. Ustosunkowując się do treści zażalenia, organ podniósł, na co również wskazał wierzyciel w postanowieniu z [...] stycznia 2019 r., że pismem z [...] listopada 2018 r. udzielono Stronie odpowiedzi na pismo z [...] maja 2018 r., będące reakcją na przesłane upomnienie. P. z [...] maja 2018 r. nie zostało zakwalifikowane jako zarzuty (które Skarżący wniósł pismem z [...] października 2018 r.) z uwagi na fakt, że z tego środka zaskarżenia skorzystać można wyłącznie w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, co w niniejszej sprawie nastąpiło [...] października 2018 r. Ponadto postanowienie z [...] października 2019 r., którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z [...] stycznia 2019 r., jest ostateczne. Oznacza to, że nie przysługuje na nie środek zaskarżenia w postaci zażalenia, załączony na etapie postępowania odwoławczego. Odnosząc się do wniosku o wstrzymanie egzekucji zaległych opłat abonamentowych organ wyjaśnił, że w związku ze złożeniem zarzutów prowadzone postępowanie egzekucyjne uległo z mocy prawa zawieszeniu do czasu wydania ostatecznego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, co skutkowało niepodejmowaniem czynności egzekucyjnych w tym okresie. Jednocześnie w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek uprawniający Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do wstrzymania postępowania egzekucyjnego lub czynności egzekucyjnych z urzędu. W skardze Strona zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości i wniosła o dalsze zawieszenie egzekucji. Skarżący podał, że zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne złożył pismem z dnia [...] maja 2018 r., które to pismo, jak i kolejne z [...] października 2019 r. pozostawały bez odpowiedzi ze strony P. [...] S.A. W ocenie Skarżącego nie mając żadnych podstaw prawnych wierzyciel próbuje uzyskać nienależny abonament. Nie odnosi się natomiast do faktu, że od [...] września 2005 r. Skarżący nie zamieszkuje pod adresem, którego dotyczy zaległy abonament oraz, że już w 2005 r. odbiornik radiowo-telewizyjny został wyrejestrowany, co szczegółowo zostało opisane w piśmie z [...] września 2019 r. Zdaniem Strony skarżącej nieudzielenie odpowiedzi w terminie oraz brak informacji o przedłużeniu postępowania wyjaśniającego świadczy o potwierdzeniu stanowiska zawartego w piśmie z [...] października 2019 r. Wobec powyższego powinno mieć miejsce wstrzymanie egzekucji do czasu uzyskania odpowiedzi od P. [...] S.A. Jednocześnie wskazał, że w przypadku negatywnej odpowiedzi, będzie zmuszony skierować sprawę do Sądu Powszechnego o próbę wyłudzenia nienależnych kwot, przedstawiając dokumenty o wymeldowaniu, jak i o opieszałość w udzieleniu odpowiedzi na podniesione zastrzeżenia. Skarżący podniósł ponadto, że wyegzekwowanie w chwili obecnej nienależnych wierzycielowi kwot, spowoduje nieodwracalne skutki i uszczerbek na jego zdrowiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17 - dostępny jak i pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na Stronie skarżącej spoczywa objęty tytułem wykonawczym obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej. Skarżący podniósł przeciwko prowadzonej egzekucji administracyjnej zarzuty, które zostały zakwalifikowane jako nieistnienie dochodzonego obowiązku oraz błąd co do osoby zobowiązanego, tj. z art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a. Przy czym Skarżący w skardze podnosi, że wyrejestrował odbiornik radiowo-telewizyjny już w 2005 r. i nie został powiadomiony o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Organ natomiast zauważa, że Skarżącemu nadano numer identyfikacyjny, a w posiadanej dokumentacji nie odnotowano dopełnienia formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika. W tym miejscu wskazać trzeba, że stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela, tj. P. [...] S.A. w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 4 u.p.e.a., a zatem takich jak w niniejszej sprawie, jest wiążące dla organu egzekucyjnego. W związku z tym organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie podstaw do uwzględnienia zarzutu i podważenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Rację też ma Dyrektor odnosząc się do załączonego do skargi zażalenia z dnia [...] października 2019r. na postanowienie wierzyciela z [...] października 2019 r. nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do jego wniesienia, że postanowienie to jest ostateczne, co oznacza, że nie przysługuje na nie środek zaskarżenia w postaci zażalenia. [...] jednak nie oznacza to, że wydane przez wierzyciela postanowienia nie podlegają kontroli tut. Sądu, przeciwnie w ramach skargi na zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2019 r., tut. Sąd kontroluje także postanowienia wierzyciela. Przy czym należy mieć na uwadze, że wyłączenie z art. 3 § pkt 3 p.p.s.a. znajduje też zastosowanie względem rozstrzygnięć podejmowanych w ramach postępowań incydentalnych dotyczących np. rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wierzyciela czy stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Zarówno bowiem postępowanie główne jak i incydentalne dotyczy sprawy, której granice wyznacza postanowienie wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (por. postanowienia: NSA z 19 lipca 2016 r., II OSK 1544/16; WSA w Bydgoszczy z 26 maja 2017 r., I SA/Bd 562/17; WSA w Gliwicach z 4 stycznia 2016 r.; I SA/Gl 1388/15, WSA w Kielcach z 12 lutego 2020 r., I SAB/Ke 8/19). W związku z tym, aby dokonać ustaleń w niniejszej sprawie należy aktualnie ocenić nie tylko zaskarżone postanowienie oraz postanowienie wydane przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] z [...] października 2019 r., lecz także postanowienie wydane przez wierzyciela [...] stycznia 2019 r. stanowiące jego stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów oraz postanowienie z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Zatem przedmiotem oceny jest też stanowisko P. wyrażone w formie postanowienia z dnia [...] stycznia 2019 r. Postanowienie to zawiera pouczenie o prawie wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia. Postanowienie to zostało doręczone z upływem [...] lutego 2019 r., w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem było dwukrotnie awizowane ([...] lutego i [...] lutego 2019 r.) i nie zostało podjęte, w wyniku czego zostało zwrócone adresatowi. Zażalenie z dnia [...] września 2019 r. zostało natomiast nadane [...] września 2019 r., a zatem kilka miesięcy od daty doręczenia postanowienia w trybie art. 44 k.p.a. i upływu terminu do wniesienia zażalenia. Termin do wniesienia zażalenia upłynął z dniem [...] lutego 2019 r. Opóźnienie zatem wyniosło powyżej pół roku. Konsekwencją tego było prawidłowe wydanie postanowienia z dnia [...] października 2019 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W związku z tym należy stwierdzić, że stanowisko ostateczne P. zostało wyrażone w przedmiocie zarzutów Skarżącego w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2019 r. i podlega także ocenie przez tut. Sąd. Przechodząc do merytorycznej oceny w sprawie stanowiska wierzyciela należy wskazać, że problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowała obowiązująca od 1 marca 1993 r. ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 z późn. zm.). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ustawodawca połączył z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Następnie ustawą z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) uregulowany został obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. - obowiązek ten wynika wprost z przepisu prawa, powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych. Ustawa abonamentowa reguluje zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Ponieważ w tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciążył m.in. na podmiotach, które w dacie wejścia w życie ustawy abonamentowej miały zarejestrowany odbiornik. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy zauważyć należy, że sama okoliczność zarejestrowania odbiornika pod wskazanym adresem, tj. w B. K. przy ul. [...], nie jest sporna między Stronami. Ponadto wierzyciel podkreśla okoliczność nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, co potwierdza zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] maja 2008 r., którego wydruk znajduje się w aktach administracyjnych oraz druk do dokonywania wpłat wystawiony na nazwisko Skarżącego ze wskazaniem adresu: B. K. ul. [...]. Na dokumencie tym uczyniono adnotację w dniu [...] stycznia 2018 r., z której wynika, że "Duplikat wystawiono na podstawie danych przechowywanych w systemie" (k. 40 verte). Nie budzi zatem wątpliwości, że organ wykazał dowodowo, że fakt zarejestrowania odbiornika rtv miał miejsce na wskazy wyżej adres. Zdaniem jednak Skarżącego już w 2005 r. (według skargi i pisma z [...] września 2019 r.) lub w 2006 r. (według pisma z [...] listopada 2018 r.) dokonał on wyrejestrowania odbiornika RTV. Skarżący jednak nie posiada stosownego dokumentu ze względu na upływ czasu. Z kolei wierzyciel - P. [...] S.A. w swym stanowisku na s. 3 postanowienia z dnia [...] stycznia 2019 r. stwierdza, że "w posiadanej przez wierzyciela dokumentacji nie odnotowano dopełnienia przez Pana formalności dotyczących wyrejestrowania odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego oraz dokonania stosownych formalności związanych ze zmianą danych adresowych (...)". Jednocześnie wierzyciel na s. 3 postanowienia z [...] stycznia 2019 r. wskazał formy pisemne w jakich winno być - według obowiązujących przepisów w poszczególnych okresach - złożone oświadczenie o wyrejestrowaniu odbiornika, a których nie złożono. Sąd zauważa, że Skarżący stawiając zarzut nieistnienia obowiązku powołuje się na fakt wyrejestrowania posiadanego odbiornika, jednakże nie przedstawił dowodu jego wyrejestrowania. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że to na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Należy zauważyć, że wierzyciel w postanowieniu wyjaśnił, że pomimo zarzutu nieistnienia obowiązku w dokumentacji, którą posiada, brak jest zgłoszenia wyrejestrowania odbiornika. Rację zatem ma organ, że dopóki posiadacz odbiornika telewizyjnego nie wyrejestruje tego odbiornika, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania opłat abonamentowych (zob. wyroki: NSA z 8 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 837/18; WSA w Gliwicach z 10 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/GL 1020/17; WSA w Olsztynie z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 593/16). Jak zasadnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 12 września 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 273/19 sam fakt zmiany miejsca zamieszkania, jakkolwiek potwierdzony dowodem zameldowania nie może zastąpić dowodu wyrejestrowania odbiornika. Nie może też odnieść skutku twierdzenie Strony o braku doręczenia zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego skierowanego na adres B. K. ul. [...]. Podnieść należy, że nadanie numeru identyfikacyjnego abonenta potwierdza stanowisko wierzyciela, że w dacie nadania (2008 r.) odbiornik nie został wyrejestrowany. Jeżeli Skarżący faktycznie dokonałby wyrejestrowania odbiornika w 2005 r. (według skargi i pisma z [...] września 2019 r.) lub w 2006 r. (według pisma z [...] listopada 2018 r.), to fakt ten już wówczas byłby potwierdzony i w 2008 r. nie byłby nadawany numer identyfikacyjny. Ponadto, jakkolwiek pismo zawiadamiające o numerze zostało skierowane na adres, pod którym jak podnosi Skarżący nie mieszkał, to należy zauważyć, że przepisy rozporządzeń Ministra Łączności z 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4), Ministra Infrastruktury z 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 3), Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 4) oraz Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (§ 11) - w sposób jednoznaczny nałożyły na użytkowników odbiorników rtv obowiązek niezwłocznego powiadamiania właściwej placówki P. [...] o zmianie nazwiska, nazwy firmy, miejsca zamieszkania, siedziby i miejsca używania odbiorników, zagubienia, zniszczenia dowodu rejestracji czy zaprzestania użytkowania. Skarżący także nie wykazał, że ten obowiązek spełnił. Podkreślić należy, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z [...] września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, P. była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr [...] do rozporządzenia. Przywołany przepis stanowi bowiem o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat, indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem i temu miało też służyć przesłanie dotychczasowym użytkownikom odbiorników rtv zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta. W związku z tym zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych wyżej ustaw, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, która obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument potwierdzający wyrejestrowanie, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat za okresy nieprzedawnione (w niniejszej sprawie z lat 2013-2018). Wyrejestrowanie odbiornika jest zatem okolicznością kluczową dla bytu prawnego zaległych opłat abonamentowych i w interesie Zobowiązanego było zabezpieczenie dowodu umożliwiającego wykazanie tej okoliczności. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na fakt wymeldowania się, zmiany miejsca zamieszkania i nieotrzymanie od wierzyciela zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, skoro nie dopełniono obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, czy też nie dokonano wyrejestrowania rtv. Podobnie należy ocenić podnoszoną przez Skarżącego w skutkach dla niniejszej sprawy okoliczność faktycznego zamieszkiwania u matki i płacenia przez nią opłat oraz przebywania zagranicą. Zauważyć należy, że przepisy nie uwalniają od obowiązku płacenia opłat z tych przyczyn. W tym kontekście wyjaśnić należy, że w przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika rtv ma obowiązek zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie korzysta z odbiornika rtv ma obowiązek dopełnić w urzędzie pocztowym formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika rtv. Tymczasem Skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego dopełnienie formalności związanych z wyrejestrowaniem odbiornika telewizyjnego ani o zmianie miejsca zamieszkania. Natomiast w dokumentacji wierzyciela brak jest dokumentu świadczącego o wyrejestrowaniu przez Skarżącego odbiornika. Skoro Skarżący nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika, to jego zarzuty dotyczące błędnych ustaleń w zakresie nieistnienia obowiązku w związku z wyrejestrowaniem odbiornika, są tym samym niezasadne. Podkreślić należy, że żadna ze stron nie dysponuje jakimkolwiek dowodem świadczącym o wyrejestrowaniu odbiornika. Nie ma zatem żadnego dowodu potwierdzającego niezbędną okoliczność do uwolnienia się od obowiązku płacenia abonamentu, tj. wyrejestrowanie odbiornika. Sąd w obecnym składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 928/18, zgodnie z którym zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Odnośnie do powoływanych przez Skarżącego wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji zauważyć należy, że podobna jak w nich argumentacja, nie znalazła uznania w jednym z najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 1518/19. W wyroku tym NSA stwierdził, co następuje: "Z treści przywołanych przepisów nie wynika natomiast, aby doręczenia powiadomienia dokonywane poprzez przesłanie użytkownikowi zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, stanowiło warunek skuteczności czynności nadania takiego numeru. Przesłanie zawiadomienia nie kreuje i nie wpływa na skuteczność czynności P. [...] będącej operatorem wyznaczonym (wcześniej publicznym), który z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek indywidualny numer identyfikacyjny. Prawodawca dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika rtv numeru identyfikacyjnego nie wprowadził wymogu doręczenia zawiadomienia o jego przesłaniu. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu a wierzyciel nie jest zobowiązany do posiadania dokumentu potwierdzenia jego odbioru przez zobowiązanego (wyrok NSA z 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1297/15). Dla skuteczności czynności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne również legitymowanie się operatora wyznaczonego (publicznego) dowodem nadania takiej przesyłki (wyrok NSA z 22 czerwca 2017r., sygn. akt II GSK 2262/15, wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 913/15)." Sąd w tut. składzie ww. pogląd podziela i uznaje za adekwatny także w niniejszej sprawie. Obowiązek zatem uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob.: wyroki NSA z 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 2731/17; z 30 stycznia 2018 r., II GSK 3012/17; z 22 marca 2018 r., sygn. akt II GSK 1343/16; z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 801/18). W tej sytuacji zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez wierzyciela, tj. P. [...] obejmującego zaległości z tytułu opłaty abonamentowej prawidłowo oceniono jako niezasadny. Zdaniem tut. Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja skargi podniesiona w kontekście zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego. Podać należy, że zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję (zob.: wyrok NSA z 31 stycznia 2012 r., II OSK 2170/10). W przeciwnym razie byłoby to badanie zasadności i wymagalności tytułu wykonawczego. Zatem błąd co do osoby zachodzi po pierwsze gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego (zob.: wyroki WSA w Warszawie z 7 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 559/18 i z 4 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2058/18). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Po drugie błąd co do osoby zobowiązanego zachodzi wówczas, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek, co zostaje ujawnione przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi podmiotu, ujętymi w orzeczeniu lub innym dokumencie stanowiącym podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bądź wynika z mocy prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania należy zauważyć, że w niniejszej sprawie w tytule wykonawczym poprawnie wskazano osobę zobowiązanego – Skarżącego, jest to ta sama osoba, na którą zarejestrowano odbiornik i brak jakiegokolwiek dowodu o jego wyrejestrowaniu. Inaczej mówiąc w treści tytułu wykonawczego, który stał się podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego tj. w polu A.A.1 tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczącym danych zobowiązanego, umieszczono dane Skarżącego, co stanowi konsekwencję obowiązku w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej, objętego przedmiotowym tytułem wykonawczym. W tej sytuacji zarzut błędu co do osoby zobowiązanego także nie zasługiwał na uwzględnienie przez organ egzekucyjny. Odnośnie do kwestii związanych z pismami, które były przez Skarżącego kierowane do wierzyciela, podnieść należy, że w aktach administracyjnych znajdują się pisma Skarżącego kierowane do P., z których jednoznacznie wynika, że kwestionuje on istnienie obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej. Ocena stanowiska wierzyciela została w niniejszej sprawie dokonana poprzez kontrolę postanowienia P. z dnia [...] stycznia 2019 r. i w granicach zgłoszonych - w terminie siedmiodniowym - zarzutów przez Skarżącego. Przepisy prawa nie przewidują natomiast odrębnej procedury i wydania np. postanowienia dla pism stanowiących odpowiedź/reakcję zobowiązanego na doręczone upomnienie. [...] jednak organ podnosi w odpowiedzi na skargę, że pismem z [...] listopada 2018 r. udzielono Skarżącemu odpowiedzi na pismo z [...] maja 2018 r. Odnośnie do kwestii wstrzymania egzekucji podnieść należy, że w związku ze złożeniem zarzutów, prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało z mocy prawa zawieszone na podstawie art. 35 § 1 u.p.e.a. do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie tych zarzutów, na co wskazano na s. 7 zaskarżonego postanowienia. Jednocześnie Dyrektor nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania z urzędu. Z akt nie wynika też, aby wierzyciel wystąpił z takim wnioskiem. Nieuwzględnienie ostatecznie zarzutów - co do zasady - skutkuje dalszym prowadzeniem postępowania. Jeżeli jednak w ocenie Skarżącego występują inne przeszkody do prowadzenia postepowania egzekucyjnego i podstawy np. do zawieszenia postepowania egzekucyjnego, niż wniesione zarzuty, to ma prawo skierować stosowny wniosek do organu egzekucyjnego, który będzie podlegał odrębnemu rozpatrzeniu. W przedmiocie argumentacji Skarżącego, że wyegzekwowanie w chwili obecnej nienależnych wierzycielowi kwot spowoduje nieodwracalne skutki i uszczerbek na jego zdrowiu, podnieść należy, że okoliczności z tym związane mogą być przedmiotem oceny w granicach instytucji umorzenia zaległych opłat, w ramach odrębnej sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. |
||||