Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 5 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia[...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydanym - po rozpatrzeniu wniosku M. K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B, nr [...] nr druku [...] - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. działając na podstawie art. 58 § 1 i § 2 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.", odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w C. argumentowało, że decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] zatrzymano M. K. prawo jazdy kat. B. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Wnioskiem z dnia 18 marca 2020 r. M. K. zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji w uzasadnieniu wyjaśniając, że zaniechał złożenia odwołania we wskazanym prawem terminie ze względu na błąd w wezwaniu przesłanym przez organ pierwszej instancji w dniu 25 października 2018 r., który dotyczył terminu wydania prawa jazdy oraz że o prawie do złożenia odwołania dowiedział się dopiero na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu 12 marca 2020 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 379/19. Do wniosku M. K. załączył odwołanie z dnia 18 marca 2020 r. od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2018 r. znak: [...], w którym zakwestionował zawarte w niej rozstrzygnięcie. Zaskarżonej w całości decyzji zarzucił brak podstaw do uznania go za dłużnika alimentacyjnego, a tym samym do zatrzymania mu prawa jazdy. Wnioskodawca podkreślił, że rozstrzygniecie organu pierwszej instancji jest niezasadne i nieprawidłowe, w związku z tym wniósł o uchylenie tej decyzji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania (art. 59 § 2 k.p.a.). Z powyższego wynika, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy łącznie spełnione zostaną przesłanki, o których mowa w art. 58 k.p.a., tj: a) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony; b) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; c) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 183/18).

Kolegium stwierdziło, że w sprawie wystąpiły dwie ostatnie przesłanki. Wątpliwości budziła natomiast kwestia uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie, o którym mowa w powołanym przepisie, jest środkiem dowodowym niedającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie. Pojęcie to nie jest zatem tożsame z pojęciem udowodnienia. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności). Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminowi zachodzi tylko wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Oznacza to, że przywrócenie terminu mogą uzasadniać wyłącznie obiektywne, występujące bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły dokonanie czynności w przewidzianym terminie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 29 września 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 661/16, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 794/07, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 575/98). Do okoliczności faktycznych uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się zdarzenia wyjątkowe takie, jak np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nadzwyczajne utrudnienia wynikające z warunków atmosferycznych, itp.

W ocenie Kolegium, zawarte we wniosku wyjaśnienie, iż przyczyną uchybienia terminu był brak wiedzy M. K. o przysługującym mu prawie do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy, nie wyczerpuje przesłanki uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy strony postępowania. Wskazać bowiem należy, że powyższe rozstrzygnięcie na stronie 5. zawierało stosowne pouczenie, informujące adresata o przysługującym mu prawie do złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. za pośrednictwem Prezydenta Miasta C. w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia. Decyzja organu zgodnie z dyspozycją art. 44 § 4 k.p.a. uznana za doręczoną z dniem 5 października 2018 r. W przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak wystąpienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. K. zarzucił, że postanowienie SKO w C. jest bezzasadne. Uchybienie przez skarżącego terminu nie wynikało z jego winy lecz ze względu na błąd pracownika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta C. To na tym problemie skarżący skupił wówczas swoje działania pomijając istotę sprawy jakim powinno być zaskarżenie w całości decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Skarżący wniósł o "oddalenie postanowienia SKO i przywrócenie siedmiodniowego terminu na złożenie odwołania".

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi.

Sąd zważył, co następuje.

Na wstępie stwierdzić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi nastąpić może również na drodze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Natomiast według art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W świetle przeprowadzonej kontroli zaskarżone postanowienie jest rozstrzygnięciem zgodnym z obowiązującymi przepisami prawa.

Przypomnienia wymaga, że stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej (art. 59 § 1 k.p.a.). Z art. 59 § 2 k.p.a. wynika, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania.

Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i postanowienie o przywróceniu terminu może nastąpić w sytuacji, kiedy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1/uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak zawinienia zostanie uprawdopodobniony; 2/ zainteresowany złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; 3/ zainteresowany dopełni czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu.

Jak wyjaśnia Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. II OSK 3620/19, uprawdopodobnienie ma wynikać z rozumowania przeprowadzonego na podstawie faktów przedstawionych przez zainteresowanego, zasad logiki i doświadczenia życiowego.

W orzecznictwie podnosi się również, że kryterium braku winy jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2020 r. sygn. I OSK 3115/19). Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 września 2020 r. sygn. I SA/Po 363/20).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B, nr [...], nr druku [...] zawierała pouczenie, że adresatowi decyzji przysługuje prawo do złożenia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. - za pośrednictwem organu pierwszej instancji - w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia (k. 2 akt adm.). Z akt sprawy wynikało, że decyzja w sprawie zatrzymania prawa jazdy uznana została za doręczoną z dniem 5 października 2018 r. (zgodnie z dyspozycją art. 44 § 4 k.p.a.)

We wniosku z dnia 18 marca 2020 r. o przywrócenie terminu skarżący twierdzi, że dopiero na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. w sprawie sygn. III SA/Lu 379/19 dowiedział się o tym, że przysługiwało mu prawo do wniesienia odwołania. Sprawa o wskazanej sygnaturze zakończyła się wyrokiem WSA w Lublinie z dnia 12 marca 2020 r. oddalającym skargę na postanowienie SKO w C. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...]. Postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. – po rozpoznaniu zażalenia - utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...] o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji w sprawie zatrzymania M. K. prawa jazdy. Sprostowanie omyłki polegało na wpisaniu sentencji decyzji, na stronie pierwszej, w wierszu czternastym "wydane dnia 17 grudnia 2012 r. przez Prezydenta Miasta C." zamiast zwrotu - "wydane dnia 30 listopada 2004 r. przez Prezydenta Miasta C.". Protokół z rozprawy z dnia 12 marca 2020 r. w sprawie III SA/Lu 379/19 nie potwierdza wersji podanej przez skarżącego, że właśnie tego dnia dowiedział o możliwości wniesienia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

Skarżący wyjaśniając, że przyczyną, która spowodowała uchybienie terminu był błąd pracownika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta C. (błąd dotyczący terminu wydania prawa jazdy) nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Kolegium prawidłowo wyjaśniło, że do okoliczności faktycznych uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się zdarzenia wyjątkowe takie jak – przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nadzwyczajne utrudnienia spowodowane warunkami atmosferycznymi. Na takie nadzwyczajne okoliczności skarżący jednak nie powołał się. Rzeczą skarżącego było wyłącznie uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, że uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której skarżący nie mógł usunąć i nie był w stanie nawet przy dołożeniu szczególnej staranności dochować terminu przy wnoszeniu odwołania.

Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.

Ubocznie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.