VI SA/Wa 1332/07 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-03-17	
Data wpływu	2007-08-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Ewa Frąckiewicz
Małgorzata Grzelak
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6460 Znaki towarowe	
Hasła tematyczne	Własność przemysłowa	
Skarżony organ	Urząd Patentowy RP	
Treść wyniku	Uchylono zaskarżoną decyzję	
Powołane przepisy	Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117; art. 246, art. 247 ust. 2; Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
Dz.U. 1985 nr 5 poz 17; art. 9 ust. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Marta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2008r. sprawy ze skargi F. "K." sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX w części dotyczącej towarów w klasie 27 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego F. "K." sp. z o.o. z siedzibą w B. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX R- 1555663 udzielonego na rzecz F. Sp. z.o.o z siedzibą w B. ( dalej jako skarżąca), na skutek sprzeciwu wniesionego przez F. S.A. ze Szwajcarii na podstawie art. 246, art.247 ust.2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. Prawo o własności przemysłowej ( tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm. dalej jako p.w.p.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. w znakach towarowych ( Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm. dalej jako u.z.t.) w związku z art. 315 ust. 3 p.w.p., unieważnił prawo ochronne na znak towarowy KOLOREX R- 155663 w części dotyczącej towarów w klasie 27.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] października 2005 r. firma F. S.A ze Szwajcarii wniosła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] września 2004 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX na rzecz F. Sp. z o.o z siedziba w B. w zakresie towarów w klasie 27, tj. dywanów, wykładzin, dywaników łazienkowych, linoleum, mat, mat antypoślizgowych, mat gimnastycznych, mat łazienkowych, słomianek, wykładzin podłogowych, wycieraczek ze słomy, płótna woskowanego linoleum i tapet papierowych.

Zdaniem wnoszącej sprzeciw prawo ochronne na kwestionowany znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 9 ust.1 pkt 1 u.z.t. z art. 315 ust. 3 p.w.p. W uzasadnieniu sprzeciwu firma F. S.A podniosła, że kwestionowany znak towarowy jest podobny w stopniu mogącym wprowadzić w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów do zarejestrowanego na jej rzecz z wcześniejszym pierwszeństwem w trybie międzynarodowym znaku towarowego COLOREX IR- 683873 przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 27, tj. wykładzin na podłogi i posadzki, mat, dywanów, linoleum, tapet oraz obić na ściany z materiałów i innych tekstyliów.

W ocenie wnoszącej sprzeciw przeciwstawione znaki towarowe są identyczne w warstwie fonetycznej i znaczeniowej- oba znaki są bowiem wymawiane jako " koloreks" i rodzą skojarzenia z kolorem. Przeciwstawione znaki wskazują także idące podobieństwo w warstwie wizualnej w zakresie elementów dominujących, tj. elementów słownych KOLOREX/ COLOREX. Wnosząca sprzeciw podniosła również, że porównywane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczenia identycznych towarów w klasie 27, tj. różnego rodzaju wykładzin, mat, dywanów oraz tapet.

Skarżąca wniosła o oddalenie sprzeciwu argumentując, że kwestionowany znak towarowy jest znakiem słowno- graficznym o specyficznej grafice, na którą składa się prostokąt o żółtym obramowaniu, w którym na tle poziomych pasów w kolorach ciemno i jasnoniebieskim umieszczony jest wykonany stylizowanymi, pogrubionymi literami w kolorze białym z czarnym cieniem napis KOLOREX. Zdaniem uprawnionej ta specyficzna grafika i kolorystyka składająca się na sporny znak towarowy powoduje, że znak ten wywiera na odbiorcy odmienne wrażenie od znaku towarowego wnoszącej sprzeciw. W ocenie skarżącej występujące pomiędzy porównywanymi znakami różnice kolorystyczne i graficzne są łatwo zauważalne przez odbiorców towarów sklasyfikowanych w klasie 27, a tym samym nie ma tu znaczenia okoliczność, że porównywane znaki towarowe przeznaczone są do sygnowania identycznych towarów. Skarżąca argumentowała także- powołując się na art. 14 u.z.t- że możliwość zaistnienia pomyłek pomiędzy porównywanymi znakami dodatkowo wyklucza fakt, że sporny znak towarowy stanowi [...] firmy, a znaki towarowe, które w swej treści zawierają [...] firmy, należą do tzw. znaków mocnych. Ponadto podniosła, że firma K. działa na polskim rynku od 1996 r., jak również, że jej firmowy znak towarowy KOLOREX na skutek [...] letniego używania w obrocie gospodarczym, a także ciągłej, różnorodnej reklamy nabył tzw. wtórną zdolność odróżniającą, gdyż w tej samej, niezmienionej postaci w jakiej został zarejestrowany jest znany na polskim rynku i kojarzony tylko z firmą uprawnionej.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. unieważniającej prawo ochronne na znak towarowy KOLOREX w części dotyczącej towarów w klasie 27, organ podał, że w myśl art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do ochrony.

W przedmiotowej sprawie znak towarowy KOLOREX został zgłoszony do ochrony w dniu [...] listopada 2000 r., tj. pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak.

W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie uzasadniony jest zarzut udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX z naruszeniem art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t.

W świetle tego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Z treści przepisu wynika, że dla wypełnienia jego dyspozycji konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: jednorodzajowość towarów, do oznaczenia których znaki są przeznaczone, podobieństwo znaków towarowych oraz niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że przeciwstawione znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania tego samego rodzaju towarów w klasie 27, tj. wyrobów przeznaczonych do pokrywania i zdobienia podłóg i ścian takich jak: dywany, wykładziny, maty, linoleum, tapety. Wyroby te są towarami powszechnego użytku stosunkowo tanimi, przeznaczonymi dla tego samego kręgu odbiorców, tj. przeciętnych polskich odbiorców, których krąg jest nieograniczony.

W ocenie organu także same znaki towarowe słowny COLOREX oraz słowo- graficzny KOLOREX są do siebie podobne w takim stopniu, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd pomiędzy tymi znakami. Znak towarowy COLOREX jest znakiem słownym, natomiast sporny znak KOLOREX jest znakiem słowno- graficznym. Na znak ten składa się prostokąt o tle złożonym z dwóch poziomych pasów w kolorach ciemno- i jasno niebieskim, obwiedziony żółtą obwódką, w którym umieszczony jest napis KOLOREX, wykonany stylizowanymi, białymi literami obwiedzionymi czarnym cieniem.

Fakt, że jeden znak jest znakiem słownym, natomiast drugi jest znakiem słowno- graficznym nie wyłącza- w ocenie organu- ich podobieństwa w stopniu stwarzającym niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd pomiędzy tymi znakami.

Organ podał, iż w orzecznictwie tak krajowym jak i europejskim utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym złożony znak towarowy, m.in. znak słowno- graficzny, w ramach którego jeden ze składników jest identyczny lub podobny do innego znaku towarowego, może być uznany za podobny do tego drugiego znaku towarowego, gdy ten składnik stanowi element dominujący w całościowym wrażeniu wywoływanym przez złożony znak towarowy.

W ocenie organu dominującym elementem w całościowym wrażeniu, jakie sporny znak towarowy wywiera na odbiorców i który dzięki temu zapadnie im w pamięci jako wyróżnik tak oznaczonego towaru, jest słowo KOLOREX. Pozostałe elementy w spornym znaku towarowym pełnią jedynie funkcję dekoracyjną i jako takie nie będą postrzegane przez odbiorców jako element identyfikujący źródło pochodzenia towarów.

Zdaniem organu przeciwstawione znaki są podobne w warstwie wizualnej i fonetycznej w zakresie elementów dominujących, tj. elementów słownych COLOREX i KOLOREX w taki stopniu, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd pomiędzy tymi znakami.

Przeciwstawione znaki składają się z 7 liter, przy czym różnią się tylko jedną, pierwszą literą. W spornym znaku litera c została zastąpiona literą k. Z wizualnego punktu widzenia elementy słowne porównywanych znaków posiadają zatem 6 wspólnych liter umieszczonych w tym samym porządku. Przeciwstawione znaki składają się także z trzech sylab- co- lo-rex/ ko-lo- rex z ciągiem tych samych samogłosek, tj. o, o, e przy czym tylko w pierwszej sylabie, o czym byłam mowa wyżej, w spornym znaku głoskę c zastąpiono głoską k. Zmiana ta pozostaje jednak bez wpływu na wymowę słów colorex/ kolorex. W ocenie organu oba znaki będą bowiem wymawiane przez przeciętnego polskiego odbiorcę tak samo, tj. jako słowo koloreks. Przeciętny polski odbiorca jest bowiem przyzwyczajony do tego, że wiele słów rozpoczynających się od głoski c wymawia się używając głoski k.

Przeciwstawione znaki nie posiadają żadnego szczególnego znaczenia w języku polskim, choć oba znaki wywołują skojarzenia z kolorem. Jako że oba znaki są oznaczeniami fantazyjnymi, przy ocenie ich podobieństwa zwiększoną wagę odgrywają- zdaniem organu- elementy fonetyczne i wizualne. Porównywane znaki są natomiast podobne w warstwie wizualnej i fonetycznej w zakresie elementów dominujących i wyróżniających w tych znakach tj. słów colorex/ kolorex.

Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy uznał, że przeciwstawione znaki towarowe są podobne w takim stopniu, że istnieje niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt. 1 u.z.t. Niebezpieczeństwa tego w żadnym razie nie eliminuje fakt, że oznaczanie KOLOREX stanowi [...] firmy uprawnionego. W świetle bowiem przepisu art. 14 u.z.t. rejestracja lub używanie znaku towarowego jest wyłączone także w przypadku, gdy zgłoszony znak zawiera oznaczenie firmy, które po rejestracji lub w wyniku używania wywołałoby konfuzję w obrocie, a taka sytuacja [...] w rozpatrywanej sprawie.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca F. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 pkt. 1 ustawy o znakach towarowych oraz naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a.

Zarzuty podniesione przez skarżącą, a dotyczące naruszenia tak przepisów proceduralnych jak i przepisów prawa materialnego, sprowadzają się do dokonania nieprawidłowej oceny podobieństwa znaków towarowych. Zdaniem skarżącej Urząd

Patentowy dokonał jedynie powierzchownej oceny podobieństwa znaków, koncentrując się na elementach słownych tych znaków. Ponadto skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd nie odniósł się do kwestii zwykłych warunków obrotu gospodarczego, a także do takich okoliczności jak wcześniejsze, faktyczne rynkowe używanie oznaczenia KOLOREX, poprzedzające datę od której chroniony jest w Polsce znak towarowy COLOREX IR- 683873 oraz do wtórnej zdolności odróżniającej słowno- graficznej formy oznaczenia KOLOREX, będącej wynikiem długotrwałego używania tego oznaczenia w niezmienionej postaci. Skarżąca podniosła także, że uzasadnienie decyzji zawiera ewidentny błąd polegający na wskazaniu, że " znak towarowy KOLOREX R- 155663 został zgłoszony do ochrony w dniu 9 listopada 2000 r., tj. pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak".

Skarżąca podkreśliła, w ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego, że podobieństwo znaków należy rozpatrywać w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Kwestia ta, do której organ nie odniósł się, posiada w ocenie skarżącej kluczowe znaczenie dla obiektywnej oceny sprawy. Związana jest też z oceną możliwości zaistnienia konfuzji odbiorcy.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie przyznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rzeczywiście stwierdził, że " znak towarowy KOLOREX R- 155663 został zgłoszony do ochrony w dniu 9 listopada 2000r., tj. pod rządami ustawy Prawo własności przemysłowej, a zatem przepisy tej ustawy będą stanowić podstawę oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak". Jak jednak słusznie zauważyła sama skarżąca jest to zwykła pomyłka, albowiem w dniu zgłoszenia do ochrony znaku towarowego KOLOREX obowiązywała ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych i w oparciu o przepisy tej ustawy, a konkretnie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1, Urząd Patentowy dokonał oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na ten znak, czemu dał wyraz w sentencji i uzasadnieniu decyzji. Tak więc omyłka ta nie miała jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie zapadłe w rozpatrywanej sprawy, albowiem Urząd Patentowy dokonał oceny ustawowych warunków wymaganych do uzyskania ochrony na sporny znak towarowy w oparciu o właściwe przepisy, tj. przepisy ustawy o znakach towarowych.

Organ podał, że dokonując oceny niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. uwzględnił zwykłe warunki obrotu gospodarczego do czego był zobligowany w świetle wyżej powołanego przepisu art. 9 ust. pkt 1 u.z.t. Ocena niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. została dokonana przez Urząd Patentowy zgodnie ze sposobem postrzegania kolizyjnych znaków i oznaczonych nimi towarów przez krąg odbiorców tych towarów. Uwzględniając powyższe Urząd Patentowy stwierdził, że odbiorca dostatecznie uważny i poinformowany kupując takie towary jak: wykładziny, maty, dywany oraz tapety może postrzegać kolizyjne znaki jako należące do tego samego właściciela, a tym samym może być wprowadzony w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami.

W ocenie organu podnoszone przez skarżącą w toku postępowania takie okoliczności jak faktyczne używanie oznaczenia KOLOREX poprzedzające datę, od której chroniony jest w Polsce znak towarowy COLOREX oraz ewentualna wtórna zdolność odróżniająca słowno- graficznej formy oznaczenia KOLOREX nie mają znaczenia w świetle art. 9 ust. 1 pkt. 1 u.z.t stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Z dyspozycji ww. przepisu wyraźnie bowiem wynika, że ma on zastosowanie w przypadku kolizji dwóch zarejestrowanych znaków towarowych niezależnie od tego czy posiadają one pierwotną czy też wtórną zdolność odróżniającą oraz ich ewentualnego używania w obrocie przed datą zgłoszenia do rejestracji. Tak więc ewentualne używanie zarejestrowanego znaku towarowego przed datą zgłoszenia do rejestracji oraz posiadanie przez niego wtórnej zdolności odróżniającej nie ma w świetle art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t żadnego znaczenia i w żadnym razie nie wyłącza zastosowania tego przepisu w przypadku podobieństwa zarejestrowanych znaków towarowych i oznaczonych nim towarów, co ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Uczestnik postępowania F. S.A z siedzibą w B., w Szwajcarii wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Rolą sądu administracyjnego nie jest zastępowanie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzyganiu sprawy, lecz kontrola, czy rozstrzygnęły one sprawę zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną ( vide: art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej jako p.p.s.a).

Zaznaczyć należy przy tym, iż dokonują oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, iż od daty uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe. W konsekwencji oznacza to przede wszystkim, iż przepisy chroniące własność przemysłową powinny być stosowane przez organy administracji publicznej i sądy krajowe w taki sposób, by ich interpretacja odpowiadała celom i treści Pierwszej Dyrektywy Rady EWG nr 89/ 104 z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodastw państw członkowskich odnoszących się się do znaków towarowych ( Dz. Urz. WE z 1989 r. Nr L 40, s 1 oraz Dz. Urz. UE – wyd. specjalne, rozdz. 17, t. 1, s.146 ze zm.) oraz orzecznictwu Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.

W ocenie Sądu analizując pod tym kątem skargę F. należy przyjąć, iż zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2007 nr [...] w przedmiocie unieważnienia w części prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX nr R- 155663 narusza prawo, choć nie wszystkie argumenty skarżącej zasługują na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu unieważniając w części prawo ochronne na znak towarowy KOLOREX nr 155663 udzielone na rzecz skarżącej spółki, Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., a także art. 107§ 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niedokonanie w konsekwencji całościowej oceny tych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które mogły mieć znaczenia dla końcowej oceny legalności zastosowania przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć – w ocenie Sądu- istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej w części decyzji Urzędu Patentowego RP.

Zdaniem Sądu należy na wstępie podkreślić, iż Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia w części spornego prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy ( vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związane rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest zobowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2 poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do zadań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Organ administracyjny jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy ( art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77§ 1 k.p.a.- wynika, iż organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji podnieść należy na wstępie, iż ustawa- Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem [...] sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. W związku z tym należało uznać, iż przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności ochronnej znaku towarowego nr R- 155663, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych. Przepisy tej ustawy znalazły zastosowanie w niniejszej sprawie, co wynika jednoznacznie z powołanej podstawy prawnej i uzasadnienia decyzji, w którym organ podaje analizie przesłanki wynikające z art. 9 ust. 1 pkt. 1 u.z.t. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1pkt 1 u.z.t. niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego zarejestrowanego na rzecz innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

W świetle omawianego przepisu niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy obydwa znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak ( tak również: R Skubisz /w:/ Prawo znaków towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997r., s. 83). Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny przyjmuje się, iż oceny podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń dokonuje się przy uwzględnieniu ogólnego wrażenia, jakie wywierają one na odbiorcy. Konfrontowane znaki porównuje się przy tym w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. Niemniej dokonując powyższych ustaleń organ nie może nie wziąć pod uwagę- przy ocenie obydwu oznaczeń- siły oddziaływania znaku towarowego na przeciętnego odbiorcę, mając na uwadze to, że im większa zdolność odróżniania ( pierwotna lub wtórna), im bardziej znany znak towarowy, tym większy zakres ochrony i tym łatwiej przyjąć, że zachodzi podobieństwo obydwu znaków towarowych. Niewątpliwie przyjąć należy, iż przy porównywaniu przeciwstawionych znaków należy brać pod uwagę ich ogólne podobieństwo, niż przywiązywać wagę do ich drobnych, nieistotnych różnic ( vide: Joanna Piotrowska, Renomowane znaki towarowe i ich ochrona, Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2001, s. 128 i cyt. tam literatura).

W ocenie Sądu warto także zauważyć, iż Europejski Trybunał Sprawiedliwości wielokrotnie wskazywał w swym orzecznictwie, iż niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd jest tym większe, im większą zdolność odróżniającą posiada znak z wcześniejszym pierwszeństwem oraz bardziej podobne są towary lub usługi opatrzone porównywanymi znakami. Zdaniem ETS ustalając zdolność odróżniającą znaku i oceniając tym samym, czy ma on szczególną zdolność odróżniającą, należy przeprowadzić całościową ocenę jego mniejszej lub większej zdolności do identyfikowania towarów lub usług, dla których został on zarejestrowany. Dokonując tej oceny należy- zdaniem ETS- wziąć pod uwagę wszelkie istotne warunki, a w szczególności cechy samego znaku towarowego, wyłączając w to fakt posiadania lub nie elementu opisowego towarów lub usług przez znak ( tak m.in. /w:/ wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C- 342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH v. Klijsen Handel BV ( ECR 1999 I- 3819). Należy również wziąć pod uwagę, iż znaki, które mają silną zdolność odróżniającą, w szczególności z powodu ich renomy, korzystają z szerszego zakresu ochrony, niż znaki o słabszej zdolności odróżniającej( vide: wyrok ETS z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie C- 425/98 Marca Mode CV v.Adidas AG and Adidas Benelux BV, ECR 2000 I- 4861, a także w/w wyrok w sprawie C- 39/97 Canon).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pamiętać należy także, iż w świetle orzecznictwa wspólnotowego całościowa ocena podobieństwa na płaszczyźnie wizualnej i znaczeniowej musi być oparta na całościowym oddziaływaniu tych znaków, przy uwzględnieniu, w szczególności ich odróżniających i dominujących elementów ( vide: wyrok ETS z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C- 251/95, SABEL BV v. Puma AG, Rudolf Dassler Sport).

Tak więc dokonując oceny ryzyka wprowadzenia w błąd po stronie opinii publicznej, zawsze musi być ono oceniane całościowo, biorąc pod uwagę wszelkie właściwe dla danej sprawy okoliczności. Ogólna i całościowa analiza ryzyka wprowadzenia w błąd uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie. Niewątpliwie przyjąć należy, iż kwestią wstępną rozstrzyganą przed badaniem podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń winna stanowić ocena jednorodzajowości ( podobieństwa) towarów ( podobnie: R Skubisz /w:/ Prawo znaków towarów. Komentarz, s. 84).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług. Czynniki te obejmują między innymi charakter towarów, ich przeznaczenie, sposób użytkowania, jak również to czy konkurują ze sobą, czy też wzajemnie się uzupełniają ( tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T- 388/00 Institut für Lernsysteme v. OHIM, Rec. Str. II 4301, pkt 51).

W niniejszej sprawie organ dokonał prawidłowej oceny podobieństwa towarów, a kwestia tożsamości towarów nie była sporna między stronami.

Ponadto, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom strony skarżącej- Urząd Patentowy RP dokonał prawidłowej oceny podobieństwa porównanych znaków towarowych, oceniając je zarówno w sferze wizualnej, fonetycznej, jak i znaczeniowej. Zgodnie z niekwestionowanym w orzecznictwie i w doktrynie poglądem, przy ocenie podobieństwa przeciwstawionych sobie oznaczeń należy kierować się ogólnym wrażeniem wywoływanym przez porównane znaki, z uwzględnieniem wszystkich elementów podobnych, które zostają utrwalone w pamięci odbiorcy. Znaki towarowe porównuje się całościowo, ze szczególnym uwzględnieniem elementów o charakterze dystynktywnym i dominującym ( por. wyrok NSA z 28 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2778/01). Jednocześnie w doktrynie podkreśla się, że w przypadku znaków kombinowanych konieczne jest rozważenie podobieństwa wszystkich elementów porównywanych oznaczeń, ale elementy słowne mają charakter decydujący ( por. R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, Komentarz, Wydawnictwo Prawne 1997 r.)

W orzeczeniu z dnia 1 lutego 2001 r. ( sygn. akt I CKN 1128/98, OSNC 2001/91136) Sąd Najwyższy podkreślił, że w stosowanych w obrocie znakach słowno- graficznych części słownej takich znaków przypisać należy znaczenie dominujące. W warstwie słownej znaku mieści się bowiem z reguły informacji o przeznaczeniu towaru lub rodzaju usługi i ta jego postać sprzyja łatwości postrzegania oraz przyswajania go przez odbiorców, względnie potencjalnych odbiorców. W znaku słowno- graficznym zrejestrowanym na rzecz skarżącej elementem dominującym jest słowo KOLOREX, dla którego grafika stanowi tło i ma znaczenie drugoplanowe. Jako takie nie będzie postrzegane przez odbiorców jako element identyfikujący źródło pochodzenia towarów. Dominujący element słowny jest podobny do oznaczenia COLOREX, zarówno w warstwie wizualnej, jak i fonetycznej, które odgrywają zasadniczą rolę w procesie porównywania oznaczeń, jako że oznaczenia te są fantazyjne i nie posiadają żadnego znaczenia w języku polskim. Składają się z tej samej liczby liter, przy czym różna jest tylko pierwsza litera, a także z tej samej liczby sylab z ciągiem tych samych samogłosek.

Organ prawidłowo przyjął, że zmiana pierwszej litery nie wpłynie na jej wymowę, a tym samym wymowę całych słów. Litera "c" w oznaczeniu COLOREX będzie wymawiana jako litera "k". Powyższe prowadzi do wniosku, że przeciwstawione znaki są podobne, a zatem ocena Urzędu Patentowego dokonana w tym zakresie jest prawidłowa.

Kolejnym, a zarazem ostatnim elementem podlegającym sprawdzeniu przez organ przy badaniu spełnienia przez znak towarowy ustawowych wymagań rejestracji i braku względnych przeszkód rejestracji przewidzianych w art.9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. jest ustalenie ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd, co do pochodzenia towarów.

Podstawową funkcją znaku towarowego jest jego funkcja odróżniająca. Gwarantuje ona konsumentowi będącemu końcowym odbiorcą możliwość określenia pochodzenia towarów lub usług oznaczonych znakiem towarowym i pozwala mu na odróżnienie, bez niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, tych towarów i usług od towarów i usług mających inne pochodzenie. Niewątpliwie całościowa ocena ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, uwarunkowana jest szeregiem współzależności występujących pomiędzy wszystkimi elementami, które należy wziąć pod uwagę w danej sprawie. W doktrynie uznaje się, iż niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd polega na możliwości błędnego, nieodpowiadającego rzeczywistości, przepisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony nań znak. Niebezpieczeństwo jest rezultatem podobieństwa towarów i podobieństwa oznaczeń ( tak m.in. I. Wiszniewska, Znaki towarowe w prawie własności przemysłowej, PPH 12/2001, s. 12). Niewątpliwie uznać należy także, iż przy ocenie podobieństwa oznaczeń należy mieć na uwadze nie tylko możliwość uznania znaków za identyczne lub ich rozróżnienia, ale również uznania, że informują o związkach łączących odrębne przedsiębiorstwa. Ponadto warto zaznaczyć, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem europejskim przyjmuje się, że prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, jeżeli odbiorcy mogli uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo ( vide: m. In. Wyrok ETS z dnia 22 czerwca 1999 r. w sprawie C- 342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer & Co. GmbH v. Klijsen Handel BV ( ECR 1999 1- 3819, par. 18).

W rozpoznawanej sprawie organ kwestii niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd, które winno być badane w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego poświęcił jedno zdanie, uznając że takie niebezpieczeństwo istnieje. Brak jakichkolwiek ustaleń i rozważań organu w tym zakresie uniemożliwia kontrolę legalności rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego w tej części. Nieprawidłowości te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak słusznie wskazał organ w decyzji dla wypełnienia dyspozycji art. 9 ust. 1 pkt 1 u.z.t. konieczne jest łączne spełnienie trzech przesłanek: jednorodzajowości towarów do oznaczenia których znaki są przeznaczone, podobieństwo znaków towarowych oraz właśnie niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

W toku postępowania przed Urzędem Patentowym skarżąca podkreśliła, że sporny znak towarowy stanowi [...] firmy, która działa na polskim rynku od 1996, a więc przed datą, od której funkcjonuje ochrona prawna w Polsce znaku towarowego COLOREX oraz że firmowy znak towarowy KOLOREX na skutek 10- letniego używania stał się tzw. znakiem mocnym i jest kojarzony tylko z firmą skarżącej. Zaznaczyła, że klientela nabywająca towary oznaczone porównywanymi znakami jest całkowicie odmienna. Na dowód swoich twierdzeń złożyła szereg faktur.

Do powyższych twierdzeń skarżącej organ w żadnym zakresie nie odniósł się, w sytuacji gdy niezależnie od oceny realiów konkretnego rynku i analizy występujących na nim odbiorców danych towarów i usług, organ powinien w ramach zgromadzonego materiału dowodowego wziąć pod uwagę również inne okoliczności wpływające na zmniejszenie, bądź też zwiększenie ryzyka konfuzji.

W doktrynie przyjmuje się zgodnie, że wśród okoliczności wpływających na zmniejszenie ryzyka konfuzji należy wskazać m.in. na fakt długotrwałego używania w obrocie znaku późniejszego oraz to, że było ono tolerowane przez właściciela znaku wcześniejszego ( vide: Joanna Piotrowska, Renomowane znaki towarowe i ich ochrona, s. 145 i cyt. tam decyzje Komisji Odwoławczej Urzędu Patentowego RP).

W tym kontekście organ powinien dokonać oceny okoliczności podnoszonych przez skarżącą, jak i przedstawionych przez nią dowodów. Stwierdzenie, że niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd w żadnym razie nie eliminuje fakt, że oznaczenie KOLOREX stanowi nazwę firmy uprawnionego jest zbyt ogólne i nie poparte żadną argumentacją.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów ( przesłanek) dotyczących kwestii ryzyka konfuzji. Sąd administracyjny nie czyni bowiem własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia w tym zakresie wymogów stawianych przez normę zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem nie zawiera pełnych wyjaśnień okoliczności, które winny być wzięte pod uwagę przez organ przy wydawaniu decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy KOLOREX R- 155663.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, iż w toku ponownego postępowania Urząd Patentowy RP winien dokonać wszechstronnej oceny przedstawionego materiału dowodowego, oraz ustosunkować się szczegółowo- w kontekście ryzyka konfuzji- do zarzutów skarżącej w zakresie kwestii dotyczących używania przez skarżącego oznaczenia KOLOREX w obrocie jako znaku towarowego identycznego z [...] przedsiębiorstwa, przed datą zgłoszenia przez uczestnika jego znaku towarowego COLOREX, a także w kontekście bezkolizyjnego funkcjonowania w obrocie tych oznaczeń.

Zwrócić należy również uwagę, że Urząd Patentowy rozpoznawał przedmiotową sprawę na skutek sprzeciwu złożonego przez rzecznika patentowego, który nie został ustanowiony zgodnie z określoną dla sprzeciwiającej się strony zasadą reprezentacji. Organ braków sprzeciwu nie usunął, do czego był zobowiązany na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Dopiero w toku postępowania sądowego uczestnik potwierdził wszystkie czynności podejmowane przez rzecznika patentowego. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ winien wskazane uchybienie wyeliminować.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, iż uchylona decyzja Urzędu Patentowego RP nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Jednocześnie Sąd- działając w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. – zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym zwrot uiszczonego wpisu sądowego w wysokości 1.000,- złotych, a także postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 600, - złotych i 17,- złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z §12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych ( Dz. U. z 2003 r. Nr 212, poz.2076 ze zm.)