Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA (del.) Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Protokolant Justyna Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 605/21 w sprawie ze skargi M.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 14 października 2021 r., nr 0601-IOV-1.4103.60.2021.4 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego odrzucić skargę kasacyjną.

1.1. Zaskarżonym wyrokiem z 9 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Lu 605/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej jako "WSA, Sąd pierwszej instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę M.M. (dalej zwany jako "Strona, Podatnik, Skarżący, Kasator") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej jako "Organ, DIAS") z 14 października 2021 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego.

1.2. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu z 30 lipca 2021 r. odmawiające Stronie zawieszenia postępowania podatkowego prowadzonego w przedmiocie podatku od towarów i usług (VAT) za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2014 r. W motywach tej treści postanowienia organ wyjaśnił, że podatnik domagał się zawieszenia postępowania podatkowego do prawomocnego zakończenia postępowań karnych. Podatnik motywował, że nim zapadną prawomocne wyroki w sprawach karnych obowiązuje domniemanie niewinności i do tego czasu organ podatkowy nie jest uprawniony do formułowania zarzutu świadomego udziału podatnika w jakimkolwiek oszustwie.

Odnosząc się do oczekiwań i argumentów podatnika, organ nawiązał do przesłanki zawieszenia postępowania podatkowego zawartej w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm. dalej zwanej "O.p.") i stwierdził, że tok postępowań karnych nie stanowi prawnej przeszkody do kontynuowania i ostatecznego zakończenia postępowania podatkowego prowadzonego wobec podatnika w sprawie rozliczenia VAT. Organ podkreślił odrębność postępowań podatkowych w stosunku do postępowań karnych, które są prowadzone według różnych procedur, mają różne przedmioty, a ich rezultat jest uzależniony od odmiennych przesłanek.

1.3. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji uznał, że organy podatkowe trafnie przyjęły, że nie należy wiązać toczących się postępowań karnych z zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Takim zagadnieniem jest bowiem wyłącznie sytuacja, w której organ nie ma prawnej możliwości rozstrzygnięcia rozpatrywanej przez siebie sprawy bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii prawnej należącej do właściwości innego organu lub sądu w wyniku przeprowadzenia odrębnego postępowania. Zaskarżony wyrok i inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl").

2. 1. Skarżący wnosząc skargę kasacyjną zaskarżył wyrok WSA w całości. Wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku art. 203 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia i niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji bezzasadnej odmowy zawieszenia prowadzonego postępowania odwoławczego przez organy podatkowe w sytuacji zaistnienia w sprawie przesłanek przewidzianych przepisami prawa uzasadniającymi zawieszenie postępowania, tj. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd.

2.2. Odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nie złożył.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

3.1. Zgodnie z art. 180 ab initio P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny. W myśl art. 178 P.p.s.a wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

3.2. Strona wnosiła o zawieszenie postępowania odwoławczego prowadzonego przez DIAS w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2014 r. To postępowanie zostało zakończone decyzją DIAS z 4 kwietnia 2022 r. Ta decyzja jest ostateczna. W tym momencie wygasła możliwość zawieszania postępowania odwoławczego.

WSA w Lublinie zaskarżonym wyrokiem z 9 lutego 2022 r., I SA/Lu 605/21 oddalił skargę na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania podatkowego. Orzekanie w sprawie było dopuszczalne w dacie wydania skarżonego wyroku, bowiem miało to miejsce jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej kończącej postępowanie odwoławcze.

Z uwagi na ostateczne zakończenie postępowania odwoławczego decyzją z 4 kwietnia 2022 r. skarga kasacyjna wniesiona 14 kwietnia 2022 r. nie mogła być już dopuszczalna. Wobec zakończenia postępowania odwoławczego przez DIAS niedopuszczalne stało się orzekanie w sprawie zawieszenia postępowania, które przestało się już toczyć. Taka niedopuszczalność nabrała charakteru trwałego w wyniku oddalenia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 marca 2024 r., I FSK 811/23 skargi kasacyjnej strony na wyrok WSA w Lublinie z 14 grudnia 2022 r., I SA/Lu 302/22 oddalający skargę na decyzję DIAS z 4 kwietnia 2022 r.

3.3. Z tych względów skarga kasacyjna w sprawie odmowy zawieszenia postępowania wniesiona po ostatecznym zakończeniu postępowania jest niedopuszczalna i należało ją odrzucić na podstawie art. 178 w związku z art. 180 P.p.s.a.

4. Art. 209 p.p.s.a. nie daje podstaw by o zwrocie kosztów rozstrzygnąć w postanowieniu odrzucającym skargę kasacyjną. Powołany przepis wskazuje bowiem, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 (umorzenie postępowania), art. 203 (uwzględnienie skargi kasacyjnej) i art. 204 (oddalenie skargi kasacyjnej).

Włodzimierz Gurba Arkadiusz Cudak Danuta Oleś