Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant - spec. Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Oddala skargę

Postanowieniem z [...] września 2011r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (dalej: Prezes IPN) odmówił J. W. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji własnej z [...] lipca 2011r. umarzającej w całości postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z [...] czerwca 2003r. – na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a.

W uzasadnieniu organ wskazał, że J. W. nie dotrzymał ustawowego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzję z [...] lipca 2011r. wnioskodawca odebrał w dniu 2 sierpnia 2011r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru przedmiotowej decyzji. Bieg terminu do złożenia przez J. W. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozpoczął się w dniu 3 sierpnia 2011r. a zakończył z upływem 16 sierpnia 2011r. Organ podał, że J. W. został prawidłowo pouczony o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 k.p.a. tj. w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.

Pismem z [...] sierpnia 2011r., jak wskazał Prezes IPN zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] lipca 2011r., uzasadniając go błędem urzędu pocztowego. Z analizy dokumentów, co wyjaśnił organ wynika, że J. W. popełnił błąd adresując kopertę (na przedmiotowej kopercie znajduje się ul[...], a powinna być ul. [...]), dlatego też Urząd Poczty Polskiej w W. zwrócił stronie przesyłkę nadaną w dniu 8 sierpnia 2011r.

Organ wskazał, że datę nadania przesyłki z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdza stempel znajdujący się na kopercie nadania wniosku i wskazuje, że nadanie przesyłki miało miejsce w dniu 18 sierpnia 2011r., a zatem po upływie ustawowego terminu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. W. wniósł o uchylenie postanowienia z [...] września 2011r., gdyż jego zdaniem za opieszałość odesłania przesyłki zwrotnej ponosi winę urząd pocztowy. W opinii autora skargi organ całkowicie pominął fakt trudnego dzieciństwa strony oraz jego podeszły wiek. Skarżący podniósł także fakt, że jest on ofiarą wojny i okresu powojennego z tytułu ratowania Z. i walki w obronie narodowej pamięci ofiar H., także walki z antysemityzmem. Za swoją działalność, jak podniósł był zatrzymany w [...]. przez F. i umieszczony na okres 3 dni w areszcie w J., gdzie był wielokrotnie przesłuchiwany i dotkliwie bity.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia w ramach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które mogłoby stanowić podstawę uwzględnienia skargi z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa IPN z [...] września 2011r. o odmowie przywrócenia J. W. terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji własnej organu z [...] lipca 2011r. umarzającej w całości postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa IPN z [...] czerwca 2003r. o utrzymaniu w mocy decyzji z [...] kwietnia 2003r. odmawiającej potwierdzenia, przebywania J. W. bez wyroku w U. w J. od [...] lutego [...] przez okres 3 dni za działalność polityczną związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Na wstępie podkreślić należy, że organ w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobnił on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy strona, mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia, przy czym przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego do dokonania danej czynności (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2008r., sygn. akt: II FSK 1704/06, LEX nr 470988).

Materiał dowodowy zebrany w aktach administracyjnych niniejszej sprawy nie pozwala przyjąć istnienia przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. – co słusznie zauważył Prezes IPN. W tym zakresie należy wskazać, że przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] lipca 2011r. została doręczona stronie w dniu 2 sierpnia 2011r., zatem zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. - w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, mógł on złożyć odwołanie od tejże decyzji. Zatem termin ten upływał z dniem 16 sierpnia 2011r., zaś skarżący nadał przesyłkę dopiero w dniu 18 sierpnia 2011r. Wynika to z faktu, że wnioskodawca adresując kopertę błędnie wskazał nazwę ulicy, na której znajduje się Instytut Pamięci Narodowej.

Mając na uwadze powyższe za prawidłowe należy uznać ustalenia Prezesa IPN o niespełnieniu określonej w art. 58 § 1 k.p.a. przesłanki uprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Okoliczność błędnego zaadresowania koperty, a także opieszałość w zwrocie przesyłki nie stanowi o winie urzędu pocztowego, jak nadmienia skarżący. W przedmiotowej sprawie strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy, to zainteresowany adresując kopertę podał inną nazwę ulicy na której znajduje się siedziba organu, pomimo, że jest on obowiązany do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych.

W tym zakresie wskazać trzeba, że samo powołanie się przez wnioskodawcę na trudne dzieciństwo, przeżycia związane z okrucieństwem wojny, podeszły wiek nie stanowi przesłanki ustawowej – wobec czego nie mogło mieć wpływu na kwestię braku winy strony w uchybieniu terminu.

Zainteresowany w treści skargi obszernie opisał swoją walkę i działalność w okresie powojennym, a także represje, którym był poddawany, jednak podkreślić przy tym trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Z tego też względu w niniejszej sprawie kontrolą sądowoadministracyjną mogło być objęte wyłącznie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zaś kwestionowana przez stronę decyzja Presa IPN z [...] lipca 2011r. umarzająca w całości postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezesa IPN z [...] czerwca 2003r.

Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.