Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 8 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.

W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą bezrobotną (bez prawa do zasiłku). Gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żona oraz czterema córkami. Rodzina mieszka w lokalu komunalnym o pow. 38 m2, utrzymując się z wynagrodzenia za pracę żony skarżącego w wysokości [...] zł netto (wynagrodzenie za lipiec 2014 r.) oraz zasiłków rodzinnych na córki (216 zł miesięcznie). Ponadto skarżący posiada prawo do dodatku mieszkaniowego w kwocie 232,86 zł.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący złożył wszystkie żądane dokumenty źródłowe i oświadczenia obrazujące jego rzeczywistą sytuację majątkową.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek strony zawiera wyłącznie żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przez uszczerbek, o którym mowa wyżej, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, że nie może ona zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt II FZ 137/05, niepubl.). Dlatego też prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, Lex nr 393645).

Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.

W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się wnioskodawca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł. Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł).

Należy natomiast zauważyć, że skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co potwierdza załączone do wniosku zaświadczenie. Jedynym dochodem rodziny jest wynagrodzenie za prace małżonki skarżącego ([...] zł netto) oraz świadczenia z pomocy społecznej (dodatek mieszkaniowy i zasiłki rodzinne).

W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie dysponuje ani nieruchomościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mógłby spieniężyć.

Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.