Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, WSA Janusz Walawski, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. Oddala skargę 2. Przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej, na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 oraz art. 115 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z dnia 11 września 2003 r. (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), przychylając się do wniosku Dowódcy [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., zwolnił S. S. z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2008 r. i przeniósł do rezerwy.

W uzasadnieniu podał, że Sąd Rejonowy w B., wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], uznał S. S. winnym popełnienia występku i orzekł karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. Stwierdził, iż wyżej wymieniony wyrok jest prawomocny od dnia 21 listopada 2007 r. Dowódca [...] wystąpił z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W ocenie organu zwolnienie ze służby uzasadnia charakter popełnionego czynu oraz wniosek dowódcy jednostki wojskowej o zwolnienie żołnierza ze służby, bowiem nie posiada on nieposzlakowanej opinii, o której mowa w art. 2 wojskowej ustawy pragmatycznej.

Minister Obrony Narodowej, po rozpatrzeniu odwołania S. S., decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił datę zwolnienia na dzień 31 grudnia 2008 r., w pozostałej części utrzymał wymieniony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż pomimo dobrej opinii, dowódca jednostki wojskowej wystąpił o zwolnienie S. S. z zawodowej służby wojskowej, uznając, że czyn, za który podoficer został skazany przez sąd, dyskwalifikuje go jako żołnierza zawodowego. Stanowisko dowódcy jednostki poparli wyżsi przełożeni z Dowódcą Wojsk Lądowych włącznie.

Zdaniem organu podoficer nie posiada nieposzlakowanej opinii a charakter popełnionego czynu – użycie przemocy w stosunku do kobiety, dyskwalifikuje go jako żołnierza zawodowego. Na koniec wskazał, że zmiany daty zwolnienia dokonano w związku z art. 130 § 2 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. S. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej jako naruszającej prawo. Wskazał między innymi, iż zaskarżona decyzja jest niezasadna z powodu braku ustawowej obligatoryjności zwolnienia do rezerwy. Skarżący podnosi, iż decyzja o zwolnieniu została podjęta bez należytego zbadania sprawy, nie uwzględniono okoliczności przemawiających za pozostawieniem go w służbie (wysokie kwalifikacje zawodowe, dobre opinie służbowe, działalność społeczna).

Skarżący zarzuca również, że jego zwolnienie jest przejawem dyskryminacji, bowiem w tej samej jednostce wojskowej służą inni żołnierze karani sądownie.

Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola decyzji administracyjnych ograniczona jest zatem do badania zgodności tych rozstrzygnięć z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego Sąd nie może badać celowości decyzji realizujących określoną politykę kadrową, jeżeli tylko mieszczą się w ramach prawa i nie stanowią jego nadużycia. Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji, Sąd nie stwierdził uchybień prawa, które mogłyby skutkować ich uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności.

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) przewiduje zarówno przypadki obligatoryjnego, jak i fakultatywnego zwolnienia ze służby. Podstawę materialnoprawną decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej stanowił przepis art. 112 pkt 1 w zw. z art. 115 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137).

Zgodnie z art. 112 pkt 1 wymienionej ustawy, żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary.

Fakt skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary należy do tych przypadków, w których zwolnienie ze służby pozostawione zostało decyzji właściwego organu, w tym przypadku Dyrektora Departamentu Kadr MON. W sprawie bezsporne jest, że S. S. skazany został prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt [...], na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 3 lata. Po uprawomocnieniu się wyroku Dowódca [...], w dniu [...] kwietnia 2008 r., wystąpił do Dyrektora Departamentu Kadr MON, stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 wymienionego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej.

Zgodnie bowiem z tym przepisem, w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności (aresztu wojskowego) z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary – dowódca jednostki występuje z wnioskiem do organu zwalniającego, poprzez organ właściwy do wyznaczania na stanowisko służbowe, o zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Dowódca jednostki nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia i nie wnioskował o pozostawienie żołnierza w dalszej służbie wojskowej.

Przepis art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej używa formuły "można zwolnić". Akcentowanie przez skarżącego tego fakultatywnego charakteru zwolnienia jest jednak bezprzedmiotowe, gdyż oczywiście organ nie był zobowiązany do zwolnienia, ale nie można odmówić organom prawa do określenia wysokich standardów moralnych obowiązujących żołnierza zawodowego. Przekonująco wykazano w wydanych decyzjach, że skarżący tym standardom nie odpowiada. Popełniając występek, za który został skazany prawomocnym wyrokiem, naruszył on wymóg nieposzlakowanej opinii, jaką powinien legitymować się żołnierz (art. 2 ustawy). Służbę pełni się bowiem nie tylko w jednostce wojskowej bądź w trakcie wykonywania czynności służbowych, ale także w życiu prywatnym, poza jednostką i poza czasem przeznaczonym na wykonywanie tych czynności.

Zważyć należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca wyłącznie obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, a więc osoba, która nie ma nieposzlakowanej opinii nie może być żołnierzem zawodowym. Ustawodawca nie definiuje pojęcia "nieposzlakowanej opinii". Definicję jednak można zaleźć w Słowniku Języka Polskiego, gdzie stwierdzono, iż "nieposzlakowany to taki, któremu nie można nic zarzucić, nieskazitelny, doskonały, idealny" (Słownik Języka Polskiego, PWN, Warszawa 2002, s. 513).

Zgodzić się należy, zdaniem sądu, z organami obu instancji, iż charakter popełnionego czynu – użycie przemocy w stosunku do kobiety, dyskwalifikuje skarżącego jako żołnierza zawodowego i można wobec niego zastosować przepis art. 112 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Organ miał prawo w zakresie swoich kompetencji ocenić, iż charakter czynu skarżącego dyskwalifikuje go jako zawodowego podoficera Wojska Polskiego. Należy zauważyć, że skarżący dopuścił się występku umyślnego, a jego negatywnej oceny nie można usprawiedliwić nienagannym przebiegiem dotychczasowej służby wojskowej. Sąd Rejonowy w B. wydał orzeczenie, w którym uznał skarżącego winnym dopuszczenia się czynu z art. 207 § 1 Kodeksu karnego, tj. znęcania się psychicznego i fizycznego nad konkubiną, a także nad jej małoletnimi dziećmi. Z uzasadnienia wyroku wynika, że nie było to marginalne, odosobnione, pojedyncze zachowanie, ale że czynów tych dopuszczał się przez dłuższy okres czasu. Nie można więc przyjąć, iż zachowanie to było wynikiem chwilowego wzburzenia czy że został do niego sprowokowany.

Jak więc wynika z powyższego, organ miał podstawy do stwierdzenia, iż żołnierz zawodowy, który winien ze wszech miar dawać przykład do naśladowania swoją postawą, w szczególności jeśli chodzi o stosunek do kobiet i małoletnich dzieci, popełniając tego rodzaju występek, nie może cieszyć się nieposzlakowaną opinią.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.