Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala-

Przedmiotem kontroli jest decyzja Wojewody (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji" utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu A.R.-S.(dalej: "skarżąca") z pobytu stałego spod adresu: [...].

W podstawie prawnej decyzji powołano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") w związku z art. 35 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2018 r., poz. 1382 z późn. zm.; dalej: "u.e.l.").

Z ustalonego przez organy administracji publicznej stanu faktycznego wynika, że właścicielem nieruchomości, której częścią składową jest budynek przy ul. [...]36 w ach jest M.S. (vide: kserokopia uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr 1260/1 z dnia 19.03.2019 r., kserokopia uproszczonego wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr [...] z dnia [...].03.2019 r., wydruk z elektronicznej księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w ach, IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 02.08.2019 r., wydruk z elektronicznej księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w ach, IV Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 02.08.2019 r.).

Prawomocnym wyrokiem z dnia 06.06.2017 r., sygn. akt I C 366/17 Sąd Okręgowy rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty w dniu 21 maja 2005 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego w ach za numerem aktu [...] pomiędzy A.B R.i M.T.S - bez orzekania o winie.

Po orzeczeniu rozwodu M.S. wyjechał do Niemiec. A.R.-S. wraz z dziećmi mieszkała w budynku przy ul. [...]. 36 w ach do lipca 2018 r., najpóźniej do początku listopada 2018 r.

Organy ustaliły, że przyczyną opuszczenia miejsca zamieszkania skarżącej był nieodwracalny rozpad pożycia małżeńskiego z M.S. oraz niechęć byłej teściowej J.S..

Po opuszczeniu mieszkania skarżąca zamieszkała u swojego partnera S.O. w domu przy ul.[...].

W domu byłego męża zostały zmienione zamki.

Przeprowadzone w dniu 29.05.2019 r. oględziny w budynku przy ul. [...].36 wykazały, że odzież, obuwie, bielizna A.R.-S.oraz jej dzieci zostały zapakowane w worki i kartony i przeniesione do garażu. Znajdujące się w budynku wyposażenie: meble, pościel, kołdry, firanki, lampy, ręczniki należą do A.R.-S.bądź są przedmiotem współwłasności byłych małżonków.

Przed Sądem Rejonowym w ach toczy się postępowanie oznaczone sygnaturą akt [...] o podział majątku wspólnego byłych małżonków.

Organ II instancji największą wartość dowodową przyznał wyjaśnianiom A.R.-S. wskazując, że wyjaśnienia te są bardzo szczegółowe choć nie są pełne bowiem strona celowo pomija fakt, że mieszka z partnerem S.O. przy ul. [...].

Oparł się także na wyjaśnieniach M.S. oraz zeznaniach J.S., J.S. - brata M.S., z których wynikało, co podkreślił, że A.R.S. i M.S. rozwiedli się, po czym A.R.-S. założyła nowy nieformalny związek ze S.O., z którego pochodzi urodzone w styczniu 2019 r. dziecko L.O..

Jako niemające istotnego znaczenia ocenił zeznania świadków D. O. i M.K., ponieważ, jak podkreślił osoby te nie wiedziały, gdzie mieszka A.R.-S.. Świadek J. K. zeznała, że od listopada 2018 r. rzadziej widywała w ciągu dnia A.R.S przed budynkiem przy ul. [...]. Według tego świadka od listopada 2018 r. w wyżej wymienionym budynku wieczorami nie świeciło się światło.

Organ podkreślił również, że J. K. ( powinno być A.R.S.) nie zainicjowała we właściwym terminie żadnego postępowania sądowego, aby odzyskać utracone posiadanie budynku mieszkalnego przy ul. [...]36, a upłynął przewidziany w art. 344 § 2 kodeksu cywilnego roczny termin dla dochodzenia tego roszczenia liczony od kwietnia 2018 r. czyli od momentu kiedy odcięto dopływ wody do wyżej wymienionego budynku.

Na tych podstawach organ stwierdził, że A.R.-S. opuściła w rozumieniu art. 35 w związku z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności swoje miejsce pobytu stałego w budynku mieszkalnym przy ul. [...]36.

Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że organ pierwszej instancji nie naruszył żadnych przepisów prawa, a trwające ponad jeden rok i trzy miesiące postępowanie pozwoliło na zebranie obszernego materiału dowodowego.

Za niemające znaczenia uznał przesłuchanie dodatkowych świadków to jest W.C., który pomagał A.R.S w ogrodzie i w naprawach mechanicznych, J.T.- sąsiadki budynku przy ul. [....]36 i W. R., ponieważ, jak wyjaśnił, zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zwłaszcza bardzo obszerne i szczegółowe pisemne wyjaśnienia A.R.S. z dnia 13.06.2019 r. były wystarczające do rzetelnego rozstrzygnięcia sprawy, a ponadto wyjaśnił, że nie sposób przyjąć aby osoby trzecie, w tym nie będące domownikami budynku przy ul. [...].36 w ach miały większą od A.R.S. wiedzę na temat tego, gdzie wyżej wymieniona mieszka i co robi.

Podobnie ocenił wartość dowodową notatek urzędowych odnoszących się do interwencji Policji w przedmiotowym budynku. Uznając za udowodniony fakt utrudniania dostępu do budynku przy ul. [...] 36 w ach i korzystania z tego budynku poprzez odcinanie dopływu wody i ogrzewania oraz wymianę zamków podkreślił, że z pisma Prokuratora Rejonowego w ach z dnia 07.04.2019 r. nie wynikało by było prowadzone postępowanie w sprawie utrudniania wejścia i przebywania A.R.S. w budynku przy ul. [....],a nawet jeśli byłoby, to i tak, co zaznaczył, nie byłby to środek prawny mający na celu odzyskanie posiadania przedmiotowego budynku.

Jako niemający znaczenia uznał również fakt, że skarżąca uiszczała opłaty za media i raty kredytu za budynek przy ul. [...] 36 w ach. Jeśli bowiem, jak wskazał, można wymeldować właściciela z budynku stanowiącego jego własność wtedy, gdy nie mieszka on w tym budynku, to tym bardziej można to uczynić z osobą, która nie ma żadnych praw podmiotowych do danego budynku z wyjątkiem roszczenia o zwrot nakładów.

Za niewiarygodne uznał twierdzenie skarżącej, że w dacie decyzji organu pierwszej instancji czyli w dniu 25.06.2019 r. mieszkała w budynku przy ul. [...]36. Jak ustalił w budynku przy ul. [...] 36 nie ma warunków do zamieszkania dla wieloosobowej rodziny, nie ma bieżącej wody, ogrzewania, a właściciel budynku M.S. wymienił zamki i nie wydał kluczy A.R.S.

A. R.-S. opuściła budynek najpóźniej na początku listopada 2018 r. i po tej dacie tam nie wróciła. Po opuszczeniu tego budynku w listopadzie 2018 r. i rezygnacji z wytoczenia we właściwym terminie stosownego powództwa w sądzie powszechnym wyżej wymieniona utraciła prawo użyczenia tego budynku i nie może do niego ponownie legalnie wejść bez zgody właściciela. Jeśliby mieszkała w przedmiotowym budynku w dacie decyzji Wojewody Podkarpackiego, należałoby to uznać za naruszenie miru domowego, za co mogłaby ponieść odpowiedzialność karną.

Końcowo podkreślił, że faktyczne trwałe zamieszkanie A.R.S. w budynku przy ul. [...]36 w ach nie jest już możliwe. Rozwiodła się ona z właścicielem tego budynku i zawarła nowy nieformalny związek ze S.O.. W takiej sytuacji zamiar zamieszkania w budynku swojego byłego męża w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego w obecnym stanie faktycznym i prawnym sprawy nie zasługuje, zdaniem organu, na ochronę prawną i jest niemożliwy do realizacji w zwyczajnej sytuacji życiowej.

Końcowo odniósł się do prawa podmiotowego, jakie przysługiwało A.R.S do budynku przy ul. J.III.S.36 w ach. I tak wyjaśnił, że do momentu opuszczenia budynku czyli do najpóźniej do początku listopada 2018 r. przysługiwało jej prawo wynikające z dorozumianej umowy użyczenia (per facta concludentia czyli przez fakty dokonane bez użycia słów) polegające bezpłatnym korzystaniu z całego budynku mieszkalnego należącego do jej byłego męża M.S.. W dawnym orzecznictwie sądów administracyjnych prawo to zwane było prawem pochodnym, bowiem wywodzone one było od samoistnego prawa własności nieruchomości M.S., której częścią składową był budynek przy ul. [...] 36. Prawa pochodne rozpowszechnione były w stosunkach rodzinnych. Po dziewięciu miesiącach od opuszczenia przez A.R.S budynku mieszkalnego przy ul. [...] wspomniane prawo pochodne A.R.S. wygasło i obecnie nie przysługuje jej żadne prawo podmiotowe do tego budynku, a orzekanie o zwrocie ewentualnych nakładów nie należy do Wojewody.

W skardze do Sądu skarżąca reprezentowana przez adwokata zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania a to:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych, koniecznych do wydania decyzji o wymeldowaniu, a dodatkowo w sytuacji gdy zaskarżona decyzja była obarczona błędami, które powinny skutkować jej uchyleniem.

-art. 7 K.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a przez to niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

-art. art. 77 § 1 kpa i 78 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na odstąpieniu od przesłuchania zawnioskowanych przez stronę świadków, jak również nie zwrócenie się do KPP w ach o przesłanie notatek urzędowych z interwencji policji pod adresem miejsca zameldowania, pomimo iż przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a organ powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy,

-art. 107 § 1 i 3 K.p.a., z uwagi na to, że uzasadnienie nie spełnia wymienionych w przepisie warunków, zawiera sprzeczności wzajemnie się wykluczające,

-art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, przez co stała się ona dowolna,

-błąd w ustaleniach dokonanych przez organ II instancji poprzez przyjęcie, że A.R.-S. trwale i dobrowolnie opuściła lokal poł. w ach przy ul. [...] 36

-wzajemną sprzeczność ustaleń organu II instancji.

2. naruszenie prawa materialnego, a to:

- art. 35 u.e.l. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż każde opuszczenie miejsca stałego lub czasowego pobytu prowadzi do obowiązku wymeldowania, bez konieczności zbadania czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny.

W uzasadnieniu zarzuciła sprzeczność ustaleń polegającą na przyjęciu z jednej strony

że na opuszczenie budynku miało wpływ odcięcie dopływu wody i ogrzewania oraz zamków do drzwi wejściowych, z drugiej zaś, że miało charakter dobrowolny i trwały.

Zarzuciła organowi II instancji nie odniesienie się do zarzutu, iż w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji A.R.-S. na stałe przebywała wraz z dziećmi pod adresem [...], co też czyni nadal, pomimo dalszego utrudniania je zamieszkiwania przez byłego męża i na jego zlecenie przez teściową i szwagra, jak również nieprawidłową i de facto dowolna ocenę dowodów.

Końcowo poinformowała, że pozwem z dnia 12 sierpnia 2019 r. A.R.S, z uwagi na ponowne utrudnianie jej korzystania z budynku położonego w ach przy ul. [...] wniosła o ochronę posiadania. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2019 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w ach udzielił jej zabezpieczenia zakazując pozwanemu M.S. odłączania wody do budynku mieszkalnego poł. w ach przy ul. [...] 36, uniemożliwiania prawidłowego ogrzewania budynku, dokonywania wymiany zamków w drzwiach i zastawiania bramy wjazdowej do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie. Postanowienie to jest natychmiast wykonalne.

Wskazała także, że w sprawie o podział majątku, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 2.09.2019 r., sygn. akt [...] oddalił wniosek M.S. o udzielenie zabezpieczenia poprzez przydzielenie mu do wyłącznego korzystania przedmiotowego domu i zakazanie A. R. – S. mieszkania w tym domu wraz z dziećmi oraz przeszkadzanie wnioskodawcy w zamieszkiwaniu w domu poprzez nachodzenie i zakłócanie spokoju, do prawomocnego zakończenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do wniesionego powództwa posesoryjnego wskazał, że żaden szczególny przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania o ochronę posiadania i nie stanowi przy tym zagadnienia wstępnego, na co przytoczył wyroki sądów. Końcowo odniósł się do wszczęcia dochodzenia w sprawie o utrudnianie korzystania z budynku mieszkalnego czyli o przestępstwo z art 191 § 1a kodeksu karnego, wskazując, że w wyniku tego postępowania może dojść do ukarania przez sąd powszechny osób odpowiedzialnych za utrudnianie korzystania z budynku, co nie ma jednak bezpośredniego wpływu na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – dalej: P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddana została decyzja Wojewody (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji" utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] orzekającą o wymeldowaniu [...] (dalej: "skarżąca") z pobytu stałego spod adresu: [...].

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz.1382) – dalej: u.e.l.

Zgodnie z treścią art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Z brzmienia wskazanej normy prawnej wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym prawidłowe stosowanie art. 35 u.e.l. wymaga, by, przed podjęciem decyzji o wymeldowaniu danej osoby z pobytu stałego w określonym lokalu zostało ustalone w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, iż osoba ta przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie w sposób trwały, bądź też opuszczenie lokalu wynika z czynności właściwego organu mających oparcie w przepisach obowiązującego prawa. Opuszczenie miejsca stałego pobytu, jako niezbędna przesłanka wymeldowania na podstawie powołanego art. 35 u.e.l., winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Przy czym rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu winna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, lub też, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyrażą wolę danej osoby, polegające na między innymi na zerwaniu wszelkich więzi z dotychczasowym lokalem i koncentracja swojego centrum życiowego w innym miejscu, sposób opuszczenia lokalu, czy też obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu.(por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 stycznia 2017 r., III SA/Kr 1095/16; wyrok WSA w Kielcach z dnia 21 grudnia 2016 r., II SA/Ke 801/16; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 listopada 2016 r., II SA/Bk 233/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 listopada 2016 r., III SA/Kr 348/16; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r., III SA/Gd 610/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 maja 2016 r., II SA/Wr 20/16 – www.cbois.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że tożsamy pogląd wyrażany był w orzecznictwie sądów administracyjnych zapadłym na gruncie art. 15 ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.), z której to ustawy zaczerpnięta została, aktualnie obowiązująca konstrukcja wymeldowania w formie decyzji administracyjnej, zawarta w art. 35 ustawy o ewidencji ludności (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05; wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, www.cbois.nsa.gov.pl). Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby, w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.e.l., to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Ponadto, co istotne z wyżej wskazanej definicji pobytu stałego wynika, iż aby uznać pobyt danej osoby za pobyt stały, konieczny jest fizyczne zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem oraz wola stałego przebywania w ty miejscu, przy czym, oba te elementy muszą występować łącznie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 września 2015 r., II SA/Po 563/15 – www.cbois.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż organy procedujące w niniejszej sprawie, w oparciu o ustalony stan faktyczny i zgromadzony materiał dowodowy prawidłowo uznały, iż skarżąca w sposób dobrowolny i trwały opuściła miejsce stałego meldunku jesienią 2018 r., koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu.

Sąd w całości akceptuje ustalenia i ich ocenę prawną dokonaną przez organy.

M.S. mieszkał w budynku przy ul. [...] wraz z żoną A.B R. oraz małoletnimi dziećmi K.S.i M.S.. Relacje pomiędzy małżonkami nie układały się dobrze, ponieważ doszło do nieodwracalnego rozpadu pożycia małżeńskiego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 06.06.2017 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy rozwiązał przez rozwód związek małżeński zawarty w dniu 21 maja 2005 r. przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego za numerem aktu [...] pomiędzy A.B R.i M.T.S - bez orzekania o winie. W wyroku tym sąd powszechny nie zajmował się w ogóle kwestią gdzie A.R.-S. ma mieszkać po rozwodzie. Innymi słowy z wyroku rozwodowego nie wynika dla A.R.-S.i jej małoletnich dzieci żadne prawo do zamieszkania w budynku przy ul.[...] (vide: kserokopia wyżej wymienionego wyroku).

Po orzeczeniu rozwodu M.S. wyjechał do Niemiec, a jak wracał to przebywał czasami w swoim domu, a czasami u swojej partnerki A.L. A.R.-S. mieszkała z dziećmi w budynku przy ul. [...] 36 jeszcze przez pewien czas. Opuściła go wraz z dziećmi najwcześniej w lipcu 2018 r. a najpóźniej na początku listopada 2018 r. Przyczyną opuszczenia był nieodwracalny rozpad pożycia małżeńskiego z M.S. i wynikająca z tego niechętna w stosunku do jej osoby postawa byłego męża M.S. i byłej teściowej J.S.. Na stosunku byłej teściowej J.S. i M.S. do A.R.-S.mógł zaważyć fakt, że to właśnie A.R.-S. wystąpiła z pozwem o rozwód, a po rozwodzie pozostawała w nieformalnym związku ze S.O.. A.R.S. w sierpniu 2018 r. była ze S.O.i innymi osobami na wakacjach w [...], zaś w styczniu 2019 r. urodził się L.O. syn S.O. i A.R.-S.

Na posesji byłej teściowej A.R.-S.- J.S. znajduje się studnia głębinowa z której pobierana jest woda między innymi do budynku przy ul. [...]. W okresie od kwietnia 2018 r. do lipca 2018 r. J.S. odcinała dopływ wody do budynku swojego syna M.S., aby utrudnić codzienną egzystencję A.R.S. W takiej sytuacji A.R.-S. wodę do gotowania i mycia naczyń sprowadzała z zewnątrz, a kąpać się wraz z dziećmi jeździła do domu rodziców.

Kiedy rozpoczął się sezon grzewczy A.R.-S. kupowała węgiel, a pracownik firmy ojca przywoził ten węgiel do domu przy ul. [...]36 i wnosił go do kotłowni w tym domu. Były mąż, który czasami pojawił się w swoim domu nie chciał A.R.S. pomóc przy paleniu węgla w kotłowni. Miał do niej pretensje, że jest w ciąży z innym mężczyzną - S.O.. Stwierdził, że nie życzy sobie aby jego była żona i jej nowy partner S.O. zamieszkali w domu przy ul. [...]36 A.R.-S. sama nie mogła nosić worków z węglem, bowiem była w ciąży. W takiej sytuacji na początku listopada 2018 r. zmuszona była opuścić wraz z dziećmi dom przy ul. [....] 36. Zamieszkała u swojego partnera u S.O. w domu przy ul. [...].

Skarżąca, wbrew twierdzeniom skargi, nie wykazała, aby od czerwca – lipca 2018 r. miała problemy z wodą, a w piśmie z dnia 25 marca 2019 r., zredagowanym samodzielnie, przyznała, że fizyczne trudności w paleniu w piecu c.o. oraz przede wszystkim koszty ogrzewania, a nie wyłączanie ogrzewania były przyczyną jej wyprowadzki.

Prawidłowo Wojewoda ocenił, iż okresowe zakręcania wody przez teściową (głównie wiosną 2018 r.) czy wysokie koszty ogrzewania całego domu połączone z trudnościami fizycznymi w paleniu w piecu (ciąża), konflikt z rodziną męża nie były podstawowym powodem zmiany miejsca zamieszkania przez skarżącą.

Urodzenie dziecka, stworzenie nowej rodziny ze S.O., zamieszkanie z nim i wszystkimi dziećmi przy ul. [...] nie budziło wątpliwości.

Skarżąca podjęła decyzję o życiu z nowym partnerem u niego i ją zrealizowała. Nie można więc podzielić zarzutów skargi, iż opuszczenie domu jesienią 2018 r. przez skarżącą nie miało charakteru dobrowolnego. Oceny tej nie zmienia także okoliczność, że część rzeczy (niewielka) skarżącej i dzieci pozostała w domu przy ul. [...]. Nie ulega bowiem wątpliwości, że centrum życiowym skarżącej i jej dzieci od jesieni 2018 r. stanowiło mieszkanie nowego partnera skarżącej, któremu w styczniu 2019 r. urodziła syna L. Dalszy tok zdarzeń, po złożeniu przez uczestnika wniosku o wymeldowanie skarżącej w ocenie Sądu był wynikiem wyłącznie postępowania o podział majątku wspólnego i sytuacją procesową skarżącej w tym postępowaniu.

Jak przyznała pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. skarżąca nie ma tytułu prawnego do nieruchomości przy ul. [...] 36. Ma jedynie roszczenie o zwrot nakładów na nieruchomość i w tym zakresie może skorzystać z prawa zatrzymania, może także skorzystać z roszczenia z art. 231 k.c.

Problem w tym, że prawo zatrzymania, czy roszczenie z art. 231 k.c. może zrealizować jedynie posiadacz nieruchomości. Utrata posiadania niweczy roszczenie z art. 231 k.c. Rację więc miał Wojewoda oceniając, że postępowanie skarżącej miało na celu osiągnięcie innych celów w postępowaniu cywilnym. Uczestnik postępowania po wymianie zamków wiosną br. nie wpuszczał skarżącej na posesję a jej rzeczy spakował.

Skarżąca w czerwcu br. włamała się (weszła) wbrew woli uczestnika do domu przy ulicy [...] 36 i okresowo przebywa tam z dziećmi. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca enigmatycznie pisze (przedostatnia strona odwołania), że samodzielnie przywróciła sobie posiadanie. Kwestia legalności jej postępowania (art. 343 § 2 zd. pierwsze k.c.) w tym zakresie nie ma znaczenia dla sprawy.

Sąd podkreśla, że posiadanie domu przy ulicy [...], jego charakter i zakres nie zmieniają prawidłowości oceny, że miejscem zamieszkania skarżącej (jej centrum życiowym) jest mieszkanie jej partnera.

Sąd zwraca uwagę na oświadczenie pełnomocnika skarżącej, złożone na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 r., że "skarżąca i S.O. nie pozostają już w związku. Nad wspólnym synem sprawują naprzemienną opiekę w mieszkaniu pana O. od czerwca br., a opieka sprawowana jest przez skarżącą w godzinach, kiedy pan Orzech pracuje". Oświadczenie to zostało złożone po tym jak pełnomocnik skarżącej adwokat A. W. stwierdziła, że skarżąca nie mieszka w spornym domu przy ulicy S. 36, przychodzi tam z dziećmi z małżeństwa, które chcą w tym domu mieszkać. Dziecko ze związku z panem O. nigdy w tym domu nie było.

Tak więc pełnomocnik skarżącej nie zaprzeczyła, że dziecko skarżącej i pana O. nigdy nie było w domu przy ulicy [...] oraz przyznała, że zamieszkuje ono przy ulicy [...]. Tylko tak można ocenić oświadczenie o sprawowaniu opieki naprzemiennej w mieszkaniu pana O.

Sąd stwierdza, że wspólne dziecko skarżącej i pana O. aktualnie nie ma jeszcze roku, a w czerwcu br. Było kilkumiesięcznym niemowlęciem. Skoro dziecko to nigdy nie przebywało, czy mieszkało w domu przy ul. [....], to całkowicie niewiarygodne są twierdzenia skarżącej, że od czerwca zamieszkuje pod tym adresem, oraz że nie pozostaje w związku z ojcem jej najmłodszego dziecka. W jakimże to celu bowiem skarżąca miałaby udawać się do mieszkania byłego partnera i pod jego nieobecność, w jego mieszkaniu opiekować się synem, skoro mogłaby to czynić we własnym domu. Całkowicie niewiarygodne też jest twierdzenie pełnomocnika skarżącej o opiece naprzemiennej nad L. Skoro skarżąca miała się nim samodzielnie opiekować tylko pod nieobecność byłego partnera w jego mieszkaniu, oznacza to, że on po powrocie z pracy musiałby opiekować się nim sam. Teza, że matka pozostawia na całe noce i część dnia kilkumiesięcznego syna jest sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego. Strony w toku postępowania nigdy nie twierdziły, że partner skarżącej zamieszkiwał, czy przebywał w domu przy ul. S. 36. Niespójne i trzeba to wprost ocenić, nieprawdziwe oświadczenia skarżącej w tej mierze miały na celu przyjęcie, że jej miejscem zamieszkania od czerwca 2019 r. ponownie jest dom przy ulicy [...]. 36.

Oświadczenia te potwierdzają prawidłowość ustaleń dokonanych przez Wojewodę o braku zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym budynku. Oceny tej nie zmieniają orzeczenia sądów cywilnych, na które powołuje się skarga.

Sąd nie neguje, że od czerwca 2019 r. skarżąca jest w posiadaniu przedmiotowego budynku, korzysta z niego, ale w nim nie mieszka na stałe. Czy jest to posiadanie zgodne z prawem, czy niezgodne z prawem, samoistne czy zależne nie jest istotne w kontrolowanej sprawie.

Sąd zauważa, że chroni się każde posiadanie. Skarżąca wniosła pozew o ochronę posiadania 16 sierpnia 2019 r. i w dniu 23 sierpnia 2019 r. uzyskała zabezpieczenie powództwa, natychmiast wykonalne, poprzez zakazanie pozwanemu M.S. odłączania dopływu wody do budynku mieszkalnego położonego w ach przy ulicy [...] 36, uniemożliwiania prawidłowego ogrzewania budynku, dokonywania wymiany zamków w drzwiach i zastawiania bramy wjazdowej, do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie – sygn. akt [...].

Sąd Okręgowy w dniu 26 lipca 2019 r., sygn. akt [...] oddalił zażalenie uczestnika na postanowienie Sądu Rejonowego w ach z dnia 17 kwietnia 2019 r., [...]. Sąd w ach oddalił wniosek uczestnika o zabezpieczenie w sprawie o podział majątku ustalając, że dom przy ul. [...].36 nie wchodzi w jego skład. Brak udzielenia uczestnikowi tymczasowej ochrony w postępowaniu o podział majątku był więc bez znaczenia w niniejszej sprawie.

Wracając do udzielonego przez Sąd Rejonowy zabezpieczenia z 23 sierpnia 2019 r. Sąd jeszcze raz podkreśla, że posiadanie jakiejś nieruchomości nie jest równoznaczne z zamieszkaniem na niej. Można być posiadaczem kilku domów czy mieszkań, centrum życiowe jest tylko jedno.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że zarówno pozew o ochronę posiadania jak i zabezpieczenie powództwa w tej sprawie miały miejsce po wydaniu decyzji praz organ II instancji (art. 133 § 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzenie dowodów z dokumentów sądowych przedstawionych przez strony nie wpłynęło na ocenę stanu faktycznego sprawy ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd.

Sąd odczytując skargę i pismo uczestnika ujawnił dołączone doń dokumenty, mimo braku wydania formalnego postanowienia dowodowego na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.