II SAB/Go 26/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-12-18	
Data wpływu	2008-10-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.	
Sędziowie	Aleksandra Wieczorek
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6042 Gry losowe i zakłady wzajemne	
Hasła tematyczne	Gry losowe	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Skarbowej	
Treść wyniku	Zobowiązano do wydania aktu	
Powołane przepisy	Dz.U. 1992 nr 68 poz 341; art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 24 ust. 1 a, art. 27 b ust. 1 pkt 1; Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach losowych i zakładach wzajemnych.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168; art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1, 64 § 2; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 149;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1993 nr 61 poz 284; art. 6 ust. 1; Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant Starszy Specjalista Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych zobowiązuje Dyrektora Izby Skarbowej w Z. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie z wniosku [...] o udzielenie kolejnego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubuskiego - w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz aktami sprawy.	
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 września 2008 r., wniesionej przez Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością "GP", reprezentowaną przez adwokata J.S., jest bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie gier w automatach o niskich wygranych na terenie województwa. Skarżąca Spółka wniosła

o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa, ewentualnie o zobowiązanie organu do podjęcia działań mających na celu zakończenie postępowania wyjaśniającego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że wnioskiem z dnia 11 października 2006r., na podstawie art. 32 ust. 1 w zw. z art. 24 ust. 1a ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz.U. 2004r., nr 4, poz. 27 ze zm.) wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej o udzielenie kolejnego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa. Zgodnie z przepisem art. 32 ww. ustawy, do wniosku załączone zostały wszelkie przewidziane przepisem dokumenty niezbędne do wydania zezwolenia w sprawie. W myśl art. 34 ust. 1 ww. ustawy, decyzja w sprawie objętej wnioskiem powinna zostać wydana w terminie 6 miesięcy od dnia jego złożenia. Wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie do 11 kwietnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej naruszył w/w przepis, albowiem pomimo upływu sześciu miesięcy od dnia złożenia wniosku, sprawa nie została załatwiona. Co więcej, sprawa, nie została załatwiona nawet pomimo upływu blisko dwóch lat od dnia złożenia wniosku.

Po upływie ustawowego terminu, pismem z [...] kwietnia 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiadomił skarżącą o niezałatwieniu sprawy i wyznaczył nowy termin zakończenia postępowania na dzień 30 maja 2007r. Ponieważ sprawa nie została w wyznaczonym terminie załatwiona organ kolejnym pismem z [...] maja 2007r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy na dzień 28 czerwca 2007r. Następnie pismem z [...] czerwca 2007r. organ wyznaczył termin 27 lipca 2007r. jako dzień załatwienia sprawy. Ponownie termin załatwienia sprawy pismem z [...] sierpnia 2007r. wyznaczony został na dzień 6 września 2007r. Kolejnym pismem z [...] września 2007r. organ wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 10 października 2007r. I tak organ wyznaczał jeszcze siedmiokrotnie nowy termin załatwienia sprawy, a to pismem z [...] października 2007r. na dzień 20 listopada 2007r., pismem z [...] listopada na dzień 20 grudnia 2007r., pismem [...] grudnia 2007r. na dzień 24 stycznia 2008 r., pismem z [...] lutego 2008r. na dzień 16 kwietnia 2008r., pismem z [...] kwietnia 2008r. na dzień 10 czerwca 2008r., pismem z [...] czerwca 2008r. na dzień [...] lipca 2008r. i wreszcie pismem z [...] lipca 2008r. na dzień 10 września 2008r. Jako powód niezałatwienia sprawy organ w kilku pierwszych pismach wskazywał konieczność uzupełnienia wniosku skarżącej. Ponieważ skarżąca wniosek złożyła kompletny, a ponadto w kolejnych pismach wskazywała, iż informacje, których organ oczekuje już we wniosku, bądź w innych pismach zostały udzielone, to organ zaprzestał wskazywania przyczyn uzasadniających niemożność załatwienia sprawy w wyznaczanych terminach (vide pisma Dyrektora Urzędu Skarbowego z [...].04.2007r., [...].05.2007r., [...].06.2007r., [...].08.2007r., [...].09.2007r., [...].10.2007r., [...].11.2007r., [...].12.2007r., [...].02.2008r., [...].04.2008r., [...].06.2008r., [...].07.2008r.)

W związku z brakiem działań Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie udzielenia zezwolenia, skarżąca [...] stycznia 2008r., w trybie przepisu art. 37 § 1 Kpa wniosła do Ministra Finansów zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Minister Finansów uznał zażalenie skarżącej za niezasadne. Stwierdził, iż organ rozpoznający wniosek nie pozostawał w bezczynności, przy czym nie wskazał stronie, jakie to czynności organ podejmował w tym czasie i jakie czynności organ winien jeszcze przeprowadzić celem zakończenia postępowania wyjaśniającego, które od tak długiego czasu było rzekomą przyczyną przewlekania załatwienia sprawy. Minister Finansów podniósł, iż organ w trakcie postępowania wyjaśniającego zwrócił się do skarżącej o udokumentowanie legalności źródeł pochodzenia kapitału.

Skarżąca podkreśliła, iż wszystkie niezbędne do wydania decyzji w zakresie udzielenia zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskiej wygranej na terenie województwa lubuskiego dokumenty zostały dołączone do wniosku z [...] października 2006r. i pismach kolejnych. Jeżeli udzielenie odpowiedzi organowi w powyższym zakresie było konieczne celem dodatkowego wyjaśnienia okoliczności pochodzenia źródeł kapitału, to rodzi się pytanie, dlaczego organ postępowania wyjaśniającego

w tym zakresie nie przeprowadził w terminie przewidzianym ustawowo, a więc w terminie sześciu miesięcy od chwili złożenia wniosku, a dopiero po upływie ponad roku od jego złożenia.

Wobec niezałatwienia sprawy przez organ poprzez wydanie decyzji we wskazanym zakresie, skarżąca po raz kolejny w trybie przepisu art. 37 § 1 Kpa wniosła pismem z dnia [...] lipca 2008r. do Ministra Finansów zażalenie na niezałatwienie przez Dyrektora Izby Skarbowej sprawy w terminie. Do dnia wniesienia skargi nie zostało ono załatwione.

W dalszej kolejności skarżąca stwierdziła, iż okoliczności przedmiotowej sprawy wskazują, że Dyrektor Izby Skarbowej dopuścił się rażącego naruszenia zasady wynikającej z art. 8 kpa, to jest zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz ich kultury prawnej. Niedopuszczalne jest bowiem, aby organ wykorzystując swoją nadrzędną pozycję w postępowaniu administracyjnym wielokrotnie przedłużał termin zakończenia postępowania i jednocześnie biernie oczekiwał na "rozwój sytuacji" oraz nie podejmował żadnych czynności celem wyjaśnienia sprawy i załatwienia jej w ustawowym terminie. Niezależnie od niedopuszczalnej praktyki tak znacznego przedłużania załatwienia sprawy skarżąca kategorycznie podkreśliła, iż nie do przyjęcia jest uzasadnianie wyznaczenia kolejnych terminów zakończenia postępowania lakonicznym stwierdzeniem o "toczącym się postępowaniu wyjaśniającym" bez wskazywania szczegółowego przedmiotu tego postępowania, jego zakresu, podstawy prawnej wątpliwości organu oraz konkretnych powodów, które uzasadniają przedłużenie terminu załatwienia sprawy lub też nie wskazywanie jakiejkolwiek przyczyny przedłużającego się postępowania administracyjnego. Organ nie powiadomił spółki co jest przedmiotem tego postępowania, w stosunku do kogo się ono toczy oraz który organ je prowadzi. Tym samym Dyrektor Izby pozbawił stronę możliwości jakiejkolwiek weryfikacji zasadności przewlekania postępowania z powołaniem się na w/w przyczynę zwłoki.

Zdaniem skarżącej, Dyrektor Izby Skarbowej w sposób świadomy i celowy uniemożliwia zakończenie postępowania w sprawie udzielenia kolejnego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubuskiego. Co więcej, za każdym razem przedłużając termin załatwienia sprawy, organ nie podaje konkretnych przyczyn przedłużającego się postępowania wyjaśniającego, co dodatkowo wskazuje, iż takie przyczyny w rzeczywistości nie występują. Skarżąca podniosła, iż przedłużenie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 kpa, jest przepisem szczególnym w zakresie przestrzegania terminów przez organ administracji, zatem stosowanie powyższego przepisu nie może stanowić reguły w prowadzonych postępowaniach. Dodatkowo strona podniosła, iż zawiadomienie strony o zwłoce w załatwieniu sprawy ma charakter czynności procesowej, która wpływa na jej uprawnienia procesowe, zatem powinno ono mieć formę postanowienia.

Spółka wskazała również, iż bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej wyrządza jej znacząca szkodę majątkową gdyż właściciele przyszłych punktów gier rezygnują ze współpracy ze spółką i przechodzą do firm konkurencyjnych. Z informacji posiadanych przez skarżącą wynika, iż sprawy inicjowane przez inne spółki są załatwianie znacznie szybciej, często w ustawowych terminach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając przebieg postępowania oraz stanowisko wobec zarzutów skargi. Organ wskazał, iż w dniu [...] października 2006 r. wpłynął wniosek z dnia [...] października 2006 r. Spółki z o.o. "GP", o udzielenie kolejnego zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa (pierwszy rozpatrzono pozytywnie i decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], udzielono Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. na okres 6 lat.). W w/w wniosku Spółka ubiegała się o wydanie zezwolenia na prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych w 41 punktach gry.

Następnie pismem z dnia [...] listopada 2006 r. Spółka dołączyła kolejne umowy najmu lokali, w których planuje prowadzenie punktów gry na automatach o niskich wygranych - wykaz punktów obejmował 48 pozycji. Kolejnym pismem z [...] stycznia 2007 r. (wpływ do organu 15.01.2007 r.) "w nawiązaniu do wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia" oraz "w nawiązaniu do rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu Spółka przesłała "zmieniony wykaz punktów gier, pomniejszony o punkty, na które Dyrektor Izby Skarbowej wydał zezwolenia innym podmiotom urządzającym gry na automatach o niskich wygranych", a także dane ekonomiczno-finansowe. Organ zauważył, że udzielenie informacji dla Spółki w powyższym zakresie (tj. w zakresie punktów na które Dyrektor Izby Skarbowej udzielił zezwolenia innym podmiotom) poprzedziły czynności, które wymagały analizy wniosku Strony, załączonych do niego dokumentów, jak i dokumentów załączonych przez Stronę do innych wniosków, a także dokumentów dotyczących innych podmiotów w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych, w jednym lokalu może znajdować się jeden punkt gry na automatach o niskich wygranych.

Kolejnym pismem z dnia [...] marca 2007 r. Spółka wycofała z wniosku 4 punkty, jednocześnie dołączając 6 nowych umów najmu, które zawarte zostały odpowiednio [...].01.2007 r.:, [...].01.2007 r.; [...].03.2007 r.(dwie); [...].03.2007 r.; [...].03. 2007 r.

Wezwaniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. organ zwrócił się do Spółki o uzupełnienie wniosku o wskazane dokumenty niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy tj.: aktualnego odpisu aktu notarialnego spółki, zaświadczenia o pokryciu udziałów przez udziałowców Spółki p. W.K. oraz p. M.K., zaświadczenia o niekaralności udziałowców, oświadczenia członków Rady Nadzorczej, że nie toczy się przeciwko nim postępowanie przed organami wymiaru sprawiedliwości i w sprawach przestępstw określonych w art. 299 Kodeksu karnego oraz dowodów potwierdzających spełnienie przez lokale, w których mają być usytuowane punkty gry na automatach o niskich wygranych wymogów określonych w art. 30 ww. ustawy.

W uzyskanej w dniu [...] kwietnia 2007 r. odpowiedzi Spółka na wnioskowane 43 punkty dostarczyła 7 zaświadczeń o spełnieniu przez wnioskowane lokalizacje warunku z art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. wyznaczono nowy termin załatwienia ww. wniosku z dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] maja 2007 r. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2007 r. Spółka poinformowała, iż oczekuje na zaświadczenia z urzędów miast i gmin dotyczące pozostałych wnioskowanych lokalizacji i zostaną przesłane niezwłocznie po ich uzyskaniu. W dalszej kolejności wielokrotnie jeszcze ponawiane były wezwania organu do uzupełnienia, wyjaśnienia okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, z kolei Spółka wielokrotnie zmieniała zgłoszone wcześniej lokalizacje, w których zamierzała usytuować punkty gry na automatach o niskich wygranych oraz przedkładała informacje związane ze stwierdzonymi przez organ nieścisłościami, zmianami udziałowców, struktura kapitału spółki. Z uwagi na prowadzone postępowanie wyjaśniające, kierowane do strony wezwania i uzyskiwane odpowiedzi organ kilkunastokrotnie wskazywał stronie nowy termin załatwienia sprawy i powody, dla których decyzja nie została wydana w terminie.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż wniosek z dnia [...] października 2006 r. jest kolejnym wnioskiem Spółki o wydanie zezwolenia. Wobec powyższego Spółka posiadała wiedzę na temat dokumentów, które zgodnie z ustawą o grach i zakładach wzajemnych winien zawierać wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Organ zauważył, że postępowanie w sprawie udzielenia ww. zezwolenia wszczynane jest wyłącznie na wniosek, zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych musi określać kwestie wskazane w 35 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych. Przy czym zgodnie

z art. 27a w/w ustawy o zezwolenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 1a, mogą ubiegać się spółki, które udokumentują: 1) legalność źródeł pochodzenia kapitału; 2) terminowe wywiązywanie się z obowiązków podatkowych wobec budżetu państwa; 3) terminowe opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne. W myśl art. 27b ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zezwolenie nie jest wydawane, jeżeli założycielami albo akcjonariuszami (udziałowcami) spółek prowadzących działalność w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 5 ust. 1, dysponującymi akcjami (udziałami), których wartość przekracza jedną setną kapitału spółki, lub członkami zarządu, rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej takich spółek są osoby fizyczne, prawne lub spółki nieposiadające osobowości prawnej, co do których istnieją uzasadnione zastrzeżenia z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego.

W ocenie organu, wbrew twierdzeniom Spółki, przedmiotowy wniosek z dnia

[...] października 2006 r. był niekompletny, co wynika z przedstawionego stanu faktycznego sprawy, jak i wezwania tut. organu z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...]. Ponadto organ zauważył, że Spółka wnioskiem z dnia [...] listopada 2006 r. wystąpiła do tut. organu o wyrażenie zgody na dokonanie zmiany w strukturze kapitału, a wnioskiem z dnia [...] marca 2007 r. o dokonanie zmiany zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w zakresie zmiany członka Rady Nadzorczej. Powyższe skutkowało tym, że tut. organ musiał dokonać analizy przedmiotowego wniosku również w kontekście zgodności załączonych do tego wniosku dokumentów z dokumentami załączonymi przez Spółkę do w/w wniosków z dnia [...] listopada 2006 r. oraz z dnia [...] marca 2006 r., z uwagi na treść art. 35 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Ponadto z dokumentów załączonych przez Spółkę do wniosku z [...] października 2006 r. (odpisu z KRS) wynikało, że Spółka dokonała zmian w strukturze kapitału, o których organ nie został poinformowany

w trakcie postępowania zakończonego przez Dyrektora Izby Skarbowej zezwoleniem z dnia [...] września 2004 r. nr [...]. Mając na uwadze, że Spółka winna prowadzić działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zgodnie z udzielonym zezwoleniem, które obejmuje również zatwierdzoną strukturę udziałów, a także treść art. 27b ust. l pkt l ustawy o grach i zakładach wzajemnych powyższe należało wyjaśnić.

Organ podniósł również, że zgodnie z przepisami ustawy o grach i zakładach wzajemnych w jednym lokalu może być usytuowany tylko jeden punkt gry na automatach o niskich wygranych. Przepisy ww. ustawy nie dopuszczają możliwości przyznania tej samej lokalizacji dwóm podmiotom celem prowadzania działalności

w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Tym samym każdy z lokali,

w których Spółka planuje prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach

o niskich wygranych wymaga sprawdzenia, czy zgłoszony punkt nie został przyznany innemu podmiotowi w zezwoleniu na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubuskiego, lub nie została zawarta umowa z innym podmiotem, który ubiega się o wydanie przez tut. organ zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Powyższe postępowanie wyjaśniające w związku z faktem obowiązywania do końca 2006 r. sześciu zezwoleń na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. w łącznie 480 punkach gier, a także wpływu w 2006 r. pięciu wniosków o wydanie kolejnych zezwoleń oraz siedemdziesięciu ośmiu wniosków w zakresie zmiany decyzji tut. organu udzielających zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubuskiego, jest czasochłonne. Biorąc pod uwagę, że do organu na bieżąco wpływają umowy bądź inne dokumenty w zakresie najmu/dzierżawy powierzchni w lokalach celem usytuowania tam punktu gry na automatach o niskich wygranych, w tym zawierane także z innymi podmiotami, to wniosek Spółki w zakresie udzielenia zezwolenia w części dotyczącej adresów lokali, w których Spółka zamierza prowadzić gry na automatach o niskich wygranych, wymaga ciągłej i bieżącej weryfikacji. Organ zauważył, że w okresie sześciomiesięcznym od dnia złożenia wniosku z dnia [...] października 2006 r. o wydanie zezwolenia, Spółka 3-krotnie zmieniała wykaz lokali, w których zamierzała prowadzić gry na automatach o niskich wygranych. Ostatnia zmiana przed [...] kwietnia 2007 r. (6 miesięcy od wpływu do tut. organu wniosku Spółki) w zakresie wnioskowanych przez Spółkę lokali miała miejsce w piśmie Spółki z dnia [...] marca 2007 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2007 r., Organ wskazał również, że we wskazanym sześciomiesięcznym terminie od Spółki z o.o. "GP" wpłynęło 8 wniosków o zmianę decyzji udzielającej zezwolenie i 2 skargi. Zdaniem organu uzupełnianie przedmiotowego wniosku przez spółkę o nowe lokalizacje, w których spółka zamierza urządzać gry na automatach o niskich wygranych uzasadnia twierdzenie, że wniosek w dniu jego złożenia przez Spółkę nie był kompletny. Wobec tego 6 miesięczny termin rozpatrzenia wniosku Spółki, o którym mowa w art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, nie upływa. Rozszerzenie przez spółkę złożonego wniosku o kolejne lokalizacje powoduje zmianę zakresu wniosku w sposób istotny, z uwagi na treść art. 32 ust. 1 pkt 5 i 7, art. 30, art. 35 ust. 1 pkt 3 i 4, art. 37 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Spółka wielokrotnie (kilkanaście razy) zmieniała wykaz punktów, w których planuje urządzanie gry na automatach o niskich wygranych. Zmiany wprowadzone kolejnymi pismami skutkowały koniecznością dokonywania przez organ analizy powyższych zmian, załączonych dokumentów Spółki, jak i dokumentów załączonych przez Spółkę do innych wniosków, a także dokumentów dotyczących innych podmiotów w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Dodatkowo w trakcie całego trwającego postępowania organ podejmował działania mające na celu wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy celem podjęcia prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu Strony skarżącej, iż sprawy inicjowane przez inne spółki są przez organ załatwiane znacznie szybciej niż sprawy wszczynane na jej wniosek organ zauważył, że termin załatwiania spraw w zakresie gier na automatach o niskich wygranych zależy od stanu faktycznego konkretnej sprawy, bez względu na fakt jakiego podmiotu dotyczy.

Organ zauważył również, że w związku z informacjami otrzymanymi z innych izb skarbowych (pismami z dnia [...] czerwca 2008 r. od Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] czerwca 2008 r. od Dyrektora Izby Skarbowej) aktualnie prowadzi postępowanie wyjaśniające m.in. w zakresie struktury kapitału Spółki. W myśl art. 27a pkt 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, o zezwolenia, o których mowa w art. 24 ust. 1 i 1a, mogą ubiegać się spółki, które udokumentują legalność źródeł pochodzenia kapitału. Z pism zarówno Dyrektorów Izb Skarbowych oraz Naczelnika Urzędu Skarbowego wynika, iż postępowania w zakresie legalności źródeł pochodzenia kapitału odnośnie byłych wspólników Spółki nie zostały zakończone. Ponadto w zakresie struktury kapitału spółki i składu Rady Nadzorczej w okresie od udzielenia w dniu [...] września 2004 r., Nr [...], Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. na okres 6 lat rozpatrywanych było i nadal toczy się szereg spraw w zakresie zmiany uprzedniej decyzji w części dotyczącej składu Rady Nadzorczej, wydania zezwolenia na dokonanie zmian w strukturze kapitału, wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004 r. Nr [...], w przedmiocie udzielenia Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. na okres 6 lat – (organ decyzją z dnia [...] maja 2008 r., Nr [...] uchylił swoją decyzję i orzekł w sprawie brzmienia pkt II ww. decyzji w zakresie struktury udziałów).

W ocenie organu powyższe zagadnienia i postępowania dotyczące wniosków Spółki w zakresie zmian zarówno w strukturze kapitału jak i składzie osobowym organów Spółki wskazują, że postępowanie wyjaśniające w niniejszej sprawie nie mogło być przeprowadzone w terminie sześciu miesięcy od chwili złożenia wniosku Spółki z dnia [...] października 2006 r. Jednocześnie organ zauważył, że za pismem z dnia [...] września 2008 r. (wpływ do tut. organu w dniu [...] września 2008 r.) Spółka przesłała do tut organu aktualne odpisy z Krajowego Rejestru Sądowego Przedsiębiorstwa "V" Sp. z o.o. oraz "KV" Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w związku ze zmianą w strukturze kapitału osób prawnych wchodzących w skład udziałowców Spółki z o.o. "GP".

Za całkowicie nieuzasadniony uznał organ zarzuty dotyczące braku podejmowania jakichkolwiek działań celem wyjaśnienia sprawy i załatwienia jej w ustawowym terminie jak również zawiadamiania o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, ze wskazaniem jako przyczynę zwłoki jedynie faktu "toczącego się postępowania wyjaśniającego". W ocenie organu wniosek z dnia [...] października 2006 r. był niekompletny, do wnioskowanych lokalizacji Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu w zakresie art. 30 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Ponadto kolejnymi pismami organ wzywał Spółkę do uzupełnienia wniosku, szczegółowo wskazując zakres wezwania, przeprowadzał też oględziny niektórych z wnioskowanych lokalizacji. Dodatkowo organ wskazał, że od daty złożenia wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia, tj. [...].10.2006 r., dla Spółki z o.o. "GP" w zakresie zmiany decyzji tut. organu z dnia [...] września 2004 r., Nr [...], udzielającej Spółce zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie woj. lubuskiego na okres 6 lat, Dyrektor Izby Skarbowej wydał 35 decyzji.

Organ zauważył także, że przepis art. 36 § 1 Kpa wprost nie określa formy w jakiej organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić stronę o niezałatwieniu sprawy w terminie. Organ dokonywał tego obowiązku w formie pisma podając przyczynę zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej

poinformował, że przedmiotowe postępowanie nadal się toczy oraz, że organ zawiadomił skarżącą o wyznaczeniu kolejnego terminu wydania decyzji

w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na działanie (akty, czynności), ale także bezczynność organów.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą P.p.s.a. skarga na bezczynność organu administracji przysługuje w sprawach, w których mogą być wydawane decyzje i postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 i 3 ustawy P.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy P.p.s.a.).

W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 -36 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej K.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Dodatkowym warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie, która podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, jest uprzednie wyczerpanie przez stronę środka zaskarżenia (środka obrony przed bezczynnością organu), który w takim przypadku stanowi zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie, przewidziane w art. 37 K.p.a.

W niniejszej sprawie przedmiot skargi Sp. z o.o. "GP" z dnia [...] września 2008 r. stanowi bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia [...] października 2006r. dotyczącego wydania kolejnego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa lubuskiego.

Przed merytorycznym rozpoznanie skargi Sąd w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Sąd stwierdził, że skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem strona skarżąca stosownie do art. 52 § 1 ustawy P.p.s.a. wyczerpała tryb zaskarżenia przewidziany w procedurze administracyjnej (art. 37 § 1 K.p.a.). Złożenie skargi poprzedzone zostało bowiem wniesieniem zażalenia do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Jak wynika z przekazanych akt sprawy oraz załączonych do skargi dokumentów, skarżąca Spółka pismem z dnia [...] stycznia 2008r. wystąpiła z zażaleniem do Ministra Finansów na niezałatwienie jej sprawy w terminie, które zostało rozpoznane postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008r. o braku zasadności wniesionego zażalenia. Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. spółka wystąpiła do Ministra Finansów z powtórnym zażaleniem na niezałatwienie przedmiotowej sprawy w ustawowym terminie.

Podkreślenia wymaga, iż w przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zbędnej zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy czym zasadnym jest wyjaśnić, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracyjnych sąd administracyjny orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy istniejący w dniu orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Wydanie 3, Warszawa 2008, s.329).

Jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 K.p.a., jest zasada szybkości postępowania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zasada ta ma nader istotne znaczenie dla skuteczności ochrony interesu społecznego i interesu jednostki. Prawo do szybkiego, w rozsądnym terminie przeprowadzonego procesu (postępowania), ustanawia art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka

i podstawowych wolności (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), zgodnie z którym nadmierna długość toczącego się w sprawie postępowania może być uznana za naruszenie służącego każdemu prawa do rozstrzygnięcia jego sprawy w rozsądnym terminie. Prawo od szybkiego załatwienia sprawy przyjmuje również Europejski Kodeks Dobrej Administracji stanowiąc w art. 17 ust. 1: "Urzędnik zapewni, że w sprawie każdego wniosku lub każdego zażalenia skierowanego do instytucji zostanie podjęta decyzja w stosownym terminie, niezwłocznie, a w każdym razie nie później niż dwa miesiące do daty wpływu tego wniosku lub zażalenia".

Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organów administracji publicznej obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, iż z uwzględnieniem okoliczności danej sprawy nie można zarzucić im zbędnej zwłoki, opieszałości w podejmowanych czynnościach procesowych.

Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 1992r. o grach i zakładach wzajemnych (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 4, poz. 27, ze zm.) rozpatrzenie wniosków o udzielenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier i zakładów wzajemnych, o których mowa w art. 2, oraz zatwierdzenie regulaminów gier i zakładów wzajemnych następuje w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Jak wynika zatem z przywołanej regulacji ustawy o grach i zakładach wzajemnych wniosek skarżącej Spółki o wydanie jej takiego zezwolenia winien być rozpoznany w ustawowym terminie 6 miesięcy, który jest terminem znacznie dłuższym od terminów ogólnych przewidzianych w art. 35 § 1 i 3 K.p.a.

Stosownie do art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Instytucja takiej sygnalizacji nie może być jednakże nadmiernie wykorzystywana przez organ, na co zwrócono uwagę w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2008r. sygn. akt IV SAB/Wa 37/08, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 października 2008 r. syg. akt II SAB/Ol 30/08 (niepublikowane) i pogląd powyższy podziela Sąd w niniejszej sprawie. Skierowanie zatem przez Dyrektora Izby Skarbowej zawiadomień w trybie art. 36 § 1 K.p.a. pismami z dnia:

1) [...] kwietnia 2007 r. - nowy termin 30 maja 2007 r.,

2) [...] maja 2007 r. - nowy termin 28 czerwca 2007 r.,

3) [...] czerwca 2007 r. - nowy termin 27 lipca 2007 r.,

4) [...] sierpnia 2007 r. - nowy termin 6 września 2007 r.,

5) [...] września 2007 r. - nowy termin 10 października 2007 r.,

6) [...] października 2007 r. - nowy termin 20 listopada 2007 r.,

7) [...] listopada 2007 r. - nowy termin 20 grudnia 2007 r.,

8) [...] grudnia 2007 r. - nowy termin 24 stycznia 2008 r.,

9) [...] stycznia 2008 r. - nowy termin 27 lutego 2008 r.,

10) [...] lutego 2008 r. - nowy termin 16 kwietnia 2008 r.,

11) [...] kwietnia 2008 r. - nowy termin 10 czerwca 2008 r.,

12) [...] czerwca 2008 r. - nowy termin 22 lipca 2008 r.,

13) [...] lipca 2008 r. - nowy termin 10 września 2008 r.,

14) [...] września 2008 r. - nowy termin 30 października 2008 r.,

oraz kolejnych zawiadomień, o wyznaczeniu nowych terminów załatwienia sprawy tj.

[...] grudnia 2008 r. i [...] stycznia 2009 r. które wydane zostały już po wniesieniu niniejszej skargi, a o którym poinformowali pełnomocnicy stron na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008r. nie może niweczyć skutku naruszenia przez ten organ przepisu dotyczącego załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 34 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych.

Jak wskazano już wyżej w przypadku skargi na bezczynność kontrola Sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy w ten sposób, że w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, pomimo prowadzenia postępowania w sprawie, nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia, innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Badanie zasadności skargi sprowadza się do sprawdzenia, czy organ wydał akt lub podjął czynność przewidzianą prawem.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że Dyrektor Izby Skarbowej szesnastokrotnie wyznaczał już nowe terminy załatwienia sprawy jak również okoliczność, iż przez cały okres prowadzonego postępowania występuje, tak do strony skarżącej, jaki i do innych organów podatkowych o wciąż nowe informacje, bądź też o potwierdzanie już przekazanych informacji uznając zapewne, że dotychczas przedstawione przez skarżącą Spółkę są niewystarczające. Każdorazowo jako podstawę prawną takiego działania organ powoływał art. 36 kpa. Jako przyczynę niedotrzymania terminu organ podawał konieczność odpowiedzi strony na kolejne wezwanie, toczące się postępowania wyjaśniające bez bliższego skonkretyzowania jakie okoliczności wymagają wyjaśnienia, bądź też jakich czynności wymaga jeszcze przeprowadzenie wnikliwego postępowania w tej sprawie.

Okolicznością bezsporną pozostaje również fakt wielokrotnego (kilkanaście razy) zgłaszania przez Spółkę zmian do pierwotnego wniosku z dnia [...] października 2006 r., w zakresie lokalizacji punktów, w których Spółka zamierza prowadzić przedmiotową działalność, co obiektywnie mogło utrudnić i wydłużyć postępowanie w sprawie. Jednakże nie można odmówić słuszności także stanowisku strony, iż sytuacja ta w pewnym zakresie została spowodowana również opieszałością i bezczynnością organu w załatwieniu sprawy (rezygnacja kontrahentów). W ocenie Sądu jednakże nie jest zasadne stanowisko organu, iż z tej przyczyny termin sześciomiesięczny na załatwienie sprawy przedmiotowego wniosku nie upłynął, bowiem w przepisach omawianej ustawy brak jest podstaw dla przyjęcia, iż ewentualne zmiany wniosku skutkują automatycznym przedłużeniem bądź przerwaniem biegu sześciomiesięcznego terminu do załatwienia sprawy.

Mając na uwadze specyfikę działalności gospodarczej, polegającej na urządzaniu i prowadzeniu gier hazardowych (w tym na automatach) ustawodawca, poddając tego typu działalność koncesjonowaniu, uwzględnił potrzebę ochrony społeczeństwa przed negatywnymi skutkami hazardu, jak również zapewnienia prowadzenia jej przez wiarygodne i rzetelne podmioty. Założenie to realizowane jest poprzez narzucenie ustawą o grach i zakładach wzajemnych określonych wymagań wobec podmiotów, które chciałyby prowadzić działalność w tym zakresie. Są one zobowiązane są do wykazania swojej finansowej wiarygodności, przejawiającej się między innymi w udokumentowaniu legalności źródeł pochodzeniu kapitału przeznaczonego na jej prowadzenie. Szczegółowo ustawodawca uregulował zakres informacji, które winny znaleźć się we wniosku o dywanie przedmiotowego pozwolenia, jak i w treści decyzji administracyjnej.

Niewątpliwie postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie

i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych należy zatem do kategorii spraw skomplikowanych, o czym świadczy ustanowiony przez ustawodawcę sześciomiesięczny termin do załatwienia tych spraw, wyjątkowo długi w porównaniu ze zwykłym terminem załatwienia spraw uwzględniającym zasadę ogólną szybkości postępowania administracyjnego. Jednak organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż podejmuje działania w tej sprawie, a nadto strona skarżąca przyczyniła się do długiego okresu załatwiania jej wniosku poprzez złożenie wniosku niekompletnego, dokonanie zmian w strukturze kapitałowej Spółki "GP" spółka z o.o. oraz zgłaszanie zmian do wniosku w zakresie lokalizacji punktów usytuowania automatów. Zgodnie bowiem z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie podjął stosownej czynności.

Postępowanie w niniejszej sprawie mimo upływu ponad dwóch lat od jego wszczęcia ([...] października 2006 r.) nie zostało do chwili obecnej zakończone,

a przedłużone zostało 16 razy na kolejny okres. Określony przez ustawodawcę sześciomiesięczny termin załatwienia tego tupu spraw upłynął z dniem [...] kwietnia 2007r. W ocenie Sądu wskazywane przez organ okoliczności jak również podejmowane czynności procesowe i wyjaśniające nie uzasadniają tak znacznej i zbędnej zwłoki w załatwieniu przedmiotowej indywidualnej i konkretnej sprawy administracyjnej. Organ pozostaje zatem w bezczynności.

Nie można uzasadniać zwłoki w załatwieniu sprawy wszczętej przedmiotowym wnioskiem jego pierwotną niekompletnością. Zgodnie bowiem z przepisem art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, ze nieusunięci braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z kolei składanie przez stronę kolejnych zmian do wniosku w zakresie lokalizacji, lub niekompletność dokumentów co do niektórych punktów, nie stanowiło co do zasady samoistnej przeszkody do rozpoznania sprawy chociażby w części i udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności tylko w niektórych z wnioskowanych lokalizacji. Decyzją administracyjną można bowiem rozstrzygnąć sprawę w całości lub w części. Nadto podkreślenia wymaga, iż niedopuszczalne jest przewlekanie postępowania administracyjnego poprzez wielokrotne wzywanie strony o dokumentowanie tych samych okoliczności. W sytuacji gdy organ wzywa do wykazania faktów, a strona odnosząc się do wezwania wskazuje, iż okoliczność ta była już wykazana zgodnie z żądaniem organu, rzeczą organu jest merytoryczna ocena wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonych przez stronę oraz zgromadzonych przez organ dowodów w sprawie i podjęcie rozstrzygnięcia pozytywnego lub negatywnego co do meritum, bez zbędnej zwłoki.

Na marginesie powyższych rozważań należy również zwrócić uwagę, iż z uwagi na treść wniosku strony o wydanie "kolejnego zezwolenia" oraz podkreślany przez organ fakt udzielenia uprzednio spółce zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej działalności i konieczności uwzględnienia tego fakty w niniejszym postępowaniu organ winien rozstrzygnąć, czy prowadzi postępowanie w sprawie wniosku nowego podmiotu, czy w trybie przedłużenia udzielonego zezwolenia, o którym mowa w art. 36 ustawy.

Odnośnie podniesionych zarzutów w skardze stwierdzić pozostaje, iż faktycznie przedłużenie załatwienia sprawy ponad ustawowy termin powinno być wyjątkiem od reguły określonej w art. 34 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, zaś okoliczności je uzasadniające muszą stanowić konkretne i realnie występujące przyczyny. Przyczyny zwłoki mogą bowiem mieć charakter obiektywny, co wynika z art. 36 § 2 kpa lub też wynikać z winy organu. W obu przypadkach przyczyny powinny zostać jednakże określone precyzyjnie, co pozwoliłoby stronie jak i organowi wyższej instancji oraz sądowi administracyjnemu na kontrolę zasadności przyczyn opóźnienia w terminowym załatwieniu sprawy poza stwierdzeniem prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2008r. sygn. akt VI SAB/Ol 53/08, niepublikowany).

W niniejszej sprawie organ w większości wydawanych w trybie art. 36 § 1 K.p.a. zawiadomień nie wskazywał prawidłowo, konkretnie i rzetelnie konkretnych przyczyn, które uzasadniają kolejne przedłużanie terminu załatwienia sprawy na kolejny okres,

a wskazane przyczyny są sformułowane bardzo ogólnikowo, np. w związku z "brakiem odpowiedzi Spółki na wezwanie organu z dnia (....); wezwaniem organu z dnia (...); analizą dokumentów przesłanych przez Spółkę (...); koniecznością dalszej analizy wniosku (...), nadal prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym w zakresie dotyczącym między innymi struktury kapitału spółki jak i lokalizacji wnioskowanych punktów (...)" Na podstawie analizy akt sprawy należy podzielić zarzut skargi, iż z kolei wskazywane przyczyny było pozorne i wielokrotnie uzasadniane koniecznością odpowiedzi strony na wysłane kilka dni wcześniej wezwanie, które wszakże mogło być wystosowane z takim wyprzedzeniem, aby strona mogła się do niego ustosunkować przed upływem kolejnego terminu. W tym miejscu wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1987r., sygn. akt SAB 23/87 (ONSA z 1988r., nr 1, poz. 13), w którym Sąd przyjął, że z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest co było przyczyną tej bezczynności: "jest obojętne czy organ administracji nie wydał decyzji z powodu swej opieszałości w załatwianiu sprawy, czy z powodu uznania, że występują przesłanki negatywne dla załatwienia sprawy przez wydanie decyzji".

Sąd podziela stanowisko skarżącej Spółki, iż zawiadomienie w trybie art. 36 § 1 kpa winno zapaść w formie postanowienia bowiem w istocie dotyczy pewnej kwestii wynikającej w toku postępowania, nierozstrzygającej o istocie sprawy (art. 123 § 2 kpa). Jest zatem czynnością procesową organu podejmowaną wobec strony, oddziaływającą na jej sytuację procesową, albowiem wyznacza nowy termin załatwienia sprawy oraz materialnoprawną, gdyż zwłoka w załatwieniu sprawy może stanowić podstawę odpowiedzialności za szkodę. Z tego względu powinno mieć formę postanowienia (por. J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, C.H. Beck, Wyd. 7, s. 282 i n). Na postanowienie takie nie przysługuje zażalenie, a jego kontrola przez organ wyższego stopnia może nastąpić w trybie art. 37 § 1 K.p.a., bądź też w postępowaniu sądowoadministracyjnym w ramach skargi na bezczynność.

Odnośnie wyjaśnień Dyrektora Izby Skarbowej dotyczących konieczności dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w rzeczonej sprawie z uwagi na uzależnienie rozstrzygnięcia w tej sprawie od innych postępowań podatkowych w sprawie ustalenia źródeł pochodzenia kapitału, czy też ustalającego zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nie znajdujących pokrycie w ujawnionych źródłach przychodów prowadzonych przez różne organy podatkowe i znajdujących się na różnych etapach, a dotyczących poszczególnych osób fizycznych będących udziałowcami spółek, które nabyły udziały w skarżącej Spółce wskazać pozostaje, iż przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego zawierają regulacje dotyczące możliwości zawieszenia postępowania administracyjnego w ściśle określonych przypadkach. Wobec tego należałoby rozważyć możliwość skorzystania

z tej instytucji procesowej, jeżeli faktycznie podjęcie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie uzależnione jest od wyniku innych toczących się postępowań. W takim przypadku nie biegną terminy załatwienia sprawy i organ nie naraża się na zarzut bezczynności w załatwieniu sprawy.

Reasumując, bezspornym jest fakt, iż postępowanie niniejsze wszczęte w dniu

[...] października 2006 r. do chwili obecnej nie zostało zakończone. Organ nie może skutecznie bronić się twierdzeniem, że nie pozostaje w bezczynności, gdyż podejmuje systematycznie działania w sprawie. Jak już wskazano bowiem wyżej o bezczynności można mówić zarówno wówczas, gdy w określonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności, jak również wówczas, gdy czynności w sprawie prowadził pozornie lub nieskutecznie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji. W rozpoznawanej sprawie organ nie wskazał skutecznych i jednoznacznych przesłanek wykazujących, że postępowanie w sprawie jest tak skomplikowane i zachodzą w nim takie przeszkody, że z przyczyn obiektywnych nie może być zakończone w terminie.

Zatem skoro postępowanie w niniejszej sprawie mimo upływu ponad dwóch lat od jego wszczęcia (półtora roku od upływu terminu załatwienia sprawy) nie zostało do chwili obecnej zakończone lecz przedłużano je wielokrotnie na nowe terminy do załatwienia jednoznacznie nie wyjaśniając szczegółowo podstaw niezałatwienia sprawy w terminie, to organ pozostaje w bezczynności.

Z tych powodów, na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Wyznaczając organowi termin trzech miesięcy do załatwienia sprawy Sąd uwzględnił jej skomplikowany charakter.