Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 12 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K., L. K. i T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1036/23 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1036/23 w sprawie ze skargi M. K., L. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr SKO.4161/12/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania rozgraniczeniowego uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 1036/23, odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1036/23, w sprawie ze skargi M. K., L. K. i T. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., nr SKO.4161/12/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania rozgraniczeniowego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 8 grudnia 2023 r. miała miejsce pierwsza nieudana próba doręczenia odpisu sentencji w/w wyroku z dnia 6 grudnia 2023 r. na adres pełnomocnika skarżących. W skrzynce pocztowej umieszczono informację o możliwości odbioru korespondencji ze wskazanej placówki pocztowej, co nastąpiło w dniu 27 grudnia 2023 r.

Pismem z dnia 3 stycznia 2024 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżących wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2023 r. i o doręczenie odpisu wyroku wraz uzasadnieniem na adres pełnomocnika.

Sąd I instancji, wskazując na treść art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej "p.p.s.a.") oraz art. 73 p.p.s.a., stwierdził, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia w/w wyroku został złożony po upływie siedmiodniowego terminu zakreślonego do jego wniesienia.

Sąd podał, że termin przewidziany do odbioru korespondencji z poczty – zgodnie z art. 73 § 3 p.p.s.a. – należało liczyć od dnia pierwszego awizo, tj. od dnia 8 grudnia 2023r., co oznacza, że upłynął on w dniu 22 grudnia 2023 r. To zaś oznacza, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku upłynął w dniu 29 grudnia 2023 r. Czynności tej zaś dokonano dopiero w dniu 3 stycznia 2024 r., a wić po terminie.

Sąd wskazał, że z korespondencji z Pocztą wynika, iż drugie awizo miało miejsce w dniu 18 grudnia 2023 r. Poczta wskazała, że wobec tego, termin odbioru korespondencji przypadał na dzień 25 grudnia 2023 r., a więc dzień świąteczny, zatem termin ten został wydłużony o najbliższy dzień roboczy, czyli 27 grudnia 2023 r. Podano, że w tym też dniu wydano przesyłkę adresatowi. Sąd ustalił, że na druku "zwrotne potwierdzenie odbioru" brak jest punktu do uzupełnienia o powtórnej awizacji, dlatego też adnotacja o powtórnej awizacji nie została zamieszczona przez pracownika.

W ocenie Sądu termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku nie został w niniejszej sprawie zachowany. Upłynął on bowiem w dniu 29 grudnia 2023 r., zaś pełnomocnik wystąpił z wnioskiem w tym przedmiocie dopiero w dniu 3 stycznia 2024 r. Sąd podkreślił przy tym, że urząd pocztowy nie jest władny do przedłużania terminów wynikających z ustawy.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących złożył obszerne zażalenie, podnosząc, że literalne brzmienie art. 141 § 2 p.p.s.a, wskazuje, iż termin na wniesienie wniosku powinien być liczony od daty doręczenia odpisu wyroku skarżącym, tj. od dnia 27 grudnia 2023 r., zatem wniosek został złożony w ustawowym terminie.

Pełnomocnik wskazał, że nie dopełniono w sposób prawidłowy procedury wynikającej z art, 73 § 1-3 p.p.s.a., gdyż w treści powtórnego awizo skarżący nie zostali poinformowani, że przesyłkę można odebrać jedynie do dnia 22 grudnia 2023 r. pod rygorem zastosowania fikcji doręczenia. Zdaniem pełnomocnika, strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji co do uchybienia terminu w przypadku błędnego pouczenia o terminie odbioru przesyłki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, z zastrzeżeniem § 2, który stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym, co oznacza, że termin ten nie może być ani przedłużany, ani skracany. Złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po terminie jest więc czynnością bezskuteczną i skutkuje odmową jego sporządzenia (art. 85 w zw. z art. 141 § 3 p.p.s.a.).

Na podstawie art. 65 § 1 p.p.s.a., Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 p.p.s.a.).

Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. Zatem odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W niniejszej sprawie nie można podzielić stanowiska, że przesyłka została skutecznie doręczona w trybie art. 73 p.p.s.a. Jak bowiem wynika z informacji z pierwszego awizo z dnia 8 grudnia 2023 r., przesyłkę poleconą adresowaną do K. P. (pełnomocnika skarżących) pozostawiono w placówce pocztowej Rzeszów 12, [...] w Rzeszowie.. Natomiast adnotacja o powtórnej awizacji w ogóle nie została zamieszczona przez pracownika poczty, co nie jest w sprawie sporne, a wynika wręcz z oświadczenia samej poczty. Wobec powyższego, zgodnie ze wskazaniami poczty zawartymi w drugim awizo z dnia 18 grudnia 2023 r. przedmiotowa przesyłka powinna zostać odebrana z placówki pocztowej do dnia 27 grudnia 2023 r. Pełnomocnik skarżących, w dniu 3 stycznia 2024 r. (a więc w terminie 7 – dniowym od dnia odbioru przesyłki) złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie go wraz z uzasadnieniem.

Uznać zatem należy, że pełnomocnik skarżących dopełniła wszelkich czynności w terminie. Nie można bowiem przyjąć, że uchybiono terminowi do dokonania czynności procesowej w niniejszej sprawie, podczas gdy na zawiadomieniu o doręczeniu przesyłki, poczta wskazała termin 27 grudnia 2023 r. jako ostatni dzień do odbioru przedmiotowej przesyłki.

Wobec tego należy uznać, że strona nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji, tj. uchybienia terminu w sytuacji, gdy została błędnie pouczona co do terminu możliwości odbioru przesyłki i zastosowała się do tego pouczenia.

Wobec tego należy uznać, że w niniejszej sprawy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1036/23 został zachowany.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.