Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Okresy niewykonywania pracy spowodowane koniecznością opieki nad małymi dziećmi mogą być zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku jedynie wówczas, gdy miały miejsce przed dniem 8 marca 1968 r.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Ewy W. na decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. z dnia 30 kwietnia 1999 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę.

Decyzją z dnia 5 marca 1999 r., (...), Kierownik Powiatowego Urzędu Pracy w T.-M., po uprzednim zarejestrowaniu, przyznał Ewie W. status osoby bezrobotnej od dnia 1 marca 1999 r.

Odwołując się od tej decyzji, Ewa W. wystawiła o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego wyjaśniając, iż legitymuje się odpowiednim okresem zatrudnienia. Zarzuciła, iż bezpodstawnie organ I instancji nie zaliczył jej do okresu uprawniającego do zasiłku czasu sprawowania opieki nad dwójka, dzieci od dnia 16 maja 1971 r. do dnia 16 października 1974 r. Za krzywdzące uznała przyznanie jej zasiłku na ogólnych zasadach tj. na okres dwunastu miesięcy.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 30 kwietnia 1999r., (...), Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji.

Odwołując się do treści art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. 1997 nr 25 poz. 128 ze zm./, zgodnie z którym zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie posiadającej okres uprawniający do emerytury tj. mężczyzna co najmniej 25 lat stażu pracy, zaś kobieta 20 lat a ponadto posiada:

- okres uprawniający do zasiłku wynoszący, co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub,

- okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, jeżeli przepracowali w tych okresach, przez co najmniej 15 lat w warunkach uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze, organ odwoławczy stwierdził, iż skarżąca nie udokumentowała odpowiednich okresów zasiłkowych niezbędnych do przyznania jej tego świadczenia. Jak wynika bowiem z akt sprawy, Ewa W. w sposób bezsporny udowodniła za pomocą świadectw pracy, iż pozostawała w zatrudnieniu przez okres 27 lat i 23 dni. Brak jest natomiast podstaw do zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu od dnia 16 maja 1971 r. do dnia 6 października 1974 r., w którym to okresie Ewa W. nie pracowała z powodu sprawowania opieki nad dziećmi. Zgodnie z art. 24 ust. 4 powołanej ustawy o zatrudnieniu i bezrobociu do okresu uprawniającego do zasiłku, od którego zależy wysokość i okres pobierania zasiłku, zalicza się między innymi okres urlopu udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych, a także okresy niewykonywania pracy przed dniem 8 czerwca 1968 r. stanowiące przerwę w zatrudnieniu spowodowaną opieką nad dzieckiem:

1/ w wieku do 4 lat - w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie z okresami, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 2 - bez względu na liczbę dzieci - do 6 lat,

2/ na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje pielęgnacyjny zasiłek rodzinny - dodatkowo do 3 lat.

Przerwa w zatrudnieniu od maja 1971 r. do października 1974 r. nie była związana z przebywaniem przez Ewę W. na urlopie bezpłatnym w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem. W tym czasie nie pozostawała ona bowiem w ogóle w stosunku pracy. Niewykonywanie przez nią pracy miało też miejsce po 8 czerwca 1968 r. Nie zostały zatem spełnione przesłanki wymienione w przytoczonym wyżej przepisie. Posiadany przez Ewę W. okres zatrudnienia nie daje zatem podstawy do przyznania jej zasiłku przedemerytalnego.

W skardze złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ewa W. prosiła o zaliczenie jej do okresu zasiłkowego, przerwy w zatrudnieniu od 16 maja 1971 r. do 6 października 1974 r., kiedy to zwolniła się z pracy, aby podjąć opiekę nad dwojgiem małych dzieci. Pozwoliłoby to jej na zwiększenie stażu pracy z 27 lat i 23 dni /jak ustalił Urząd Pracy/ do ponad 30 lat, jaki wymagany jest dla uzyskania zasiłku przedemerytalnego.

Wyjaśniła także, iż kierując się uczciwością wobec zakładu pracy i miłością rodzicielską wolała zrezygnować z niewielkich pieniędzy jakie wówczas mogła uzyskać za zwolnienia lekarskie i urlop macierzyński, aby osobiście sprawować opiekę nad swoimi dziećmi /zwolniła się z pracy będąc w ciąży z drugim dzieckiem/.

Zdaniem jej, prawo jest krzywdzące. Segregując ludzi, karze uczciwych i skazuje ich na życie bez żadnych środków.

Dodatkowo podniosła, iż jest osobą schorowaną i w wieku 53 lat nie może znaleźć pracy. Umowę o pracę rozwiązano z nią z przyczyn ekonomicznych dotyczących zakładu pracy. Powiedziano jej wówczas, że nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 procent po 30 latach pracy, z zaliczeniem przerwy na wychowanie małych dzieci.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Podała, iż badając skargę Ewy W. nie znalazła podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. 74 poz. 368 ze zm./ w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest ostateczna decyzja administracyjna. Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu. Prośba skarżącej, o zaliczenie jej do okresu zatrudnienia uprawniającego do zasiłku okresu opieki nad dziećmi, nie mogła być przeto uwzględniona w rozstrzygnięciu Sądu. Sąd bowiem nie jest uprawniony do wydawania tego rodzaju orzeczeń. W granicach posiadanych uprawnień. Sąd zbadał jednakże, czy odmowa zaliczenia okresu sprawowania opieki nad dziećmi do okresu uprawniającego do zasiłku była zgodna z prawem.

W ocenie Sądu, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez organy administracyjne odpowiada prawu. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 24 ust. 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do okresu uprawniającego do zasiłku można zaliczać jedynie okresy urlopów bezpłatnych udzielonych na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących, opiekujących się małymi dziećmi oraz innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych. Z przytoczonego unormowania wynika, iż w okresie opieki nad dzieckiem kobieta powinna pozostawać przez cały czas w stosunku pracy, wykorzystując jedynie przysługujący jej urlop. Okresy niewykonywania pracy spowodowane koniecznością opieki nad małymi dziećmi mogą być zaliczone do okresu uprawniającego do zasiłku jedynie wówczas, gdy miały miejsce przed dniem 8 marca 1968 r.

Z niespornych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, iż skarżąca w 1971 r. rozwiązała umowę o pracę i podjęła opiekę nad swoimi małymi dziećmi. Ten stan faktyczny nie wypełnia dyspozycji przytoczonego wyżej przepisu art. 24 ust. 4 ustawy. Słusznie zatem organy administracyjne uznały, iż z powodu zbyt krótkiego okresu zasiłkowego nie można przyznać skarżącej zasiłku przedemerytalnego.

Mając zatem na uwadze, iż przy wydaniu kwestionowanej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego jak również nie naruszono przepisów postępowania. Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi.