Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 9 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.M. – reprezentowanego przez pełnomocnika adw. T.S. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1128/19 oddalającego skargę P.M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.

Postanowieniem z 5 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Rz 1128/19 tut. Sąd odrzucił skargę kasacyjną P.M. złożoną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1128/19. Powodem odrzucenia skargi kasacyjnej był brak uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, poprzez brak dołączenia, pomimo wezwania Sądu, oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy albo wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie w 2 egzemplarzach celem doręczenia odpisu oświadczenia stronie przeciwnej (w zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącego nadesłał oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy, natomiast nie nadesłał odpisu tego oświadczenia).

W dniu 24 sierpnia 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej) Skarżący - zastępowany przez pełnomocnika adw. T.S. złożył wniosek o przywrócenie terminu do przedłożenia dodatkowego egzemplarza oświadczenia o zrzeczeniu się rozpoznania sprawy na rozprawie.

W uzasadnieniu wskazał, że z pisma z dnia 26 czerwca 2020 r. (wezwanie do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej) nie wynikało wyraźnie i w sposób nie budzący wątpliwości, że oświadczenie o zrzeczeniu się rozpoznania sprawy na rozprawie bądź oświadczenie o rozpoznanie sprawy na rozprawie ma być złożone w 2 egzemplarzach. Zdaniem wnioskodawcy treść pouczenia zawartego w tym piśmie "nie jest wyraźna w tym zakresie i jest myląca dla strony" i nie spełnia wymogów z art. 177a p.p.s.a. Końcowo zaznaczono, że treść pouczeń sądowych winna być jasna, wyraźna i nie budząca najmniejszych wątpliwości, a taka sytuacja nie miała miejsca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym.

Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

Ustawodawca nie określił, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony, zaś ocena wystąpienia przesłanki braku winy została pozostawiona uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich aspektów konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik szczególnej staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy uwzględnieniu także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Hanna Knysiak – Molczyk, Lex wersja elektroniczna). Oznacza to, że okoliczności przemawiające za uznaniem braku winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i niezależny od wnioskodawcy. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony, przy czym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania (uprawdopodobnienia), że uchybienie terminu nastąpiło nie z jego winy.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że strona wnioskująca dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Spełniła też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.

W nauce prawa jak i orzecznictwie przesądzone zostało, że skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają stronę postępowania (postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II GZ 15/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie czy niezachowanie terminu miało charakter niezawiniony należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik profesjonalny, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (postanowienie NSA z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt II GZ 523/14). W przypadku, gdy strona korzysta z zastępstwa fachowego pełnomocnika kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., I FZ 69/09, LEX nr 565711). W przełożeniu na stan faktyczny niniejszej sprawy oznacza to, że nie można uznać braku złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (pismo z 14 lipca 2020 r.) w 2 egzemplarzach (strona złożyła oświadczenie w jednym egzemplarzu), co bezpośrednio skutkowało brakiem możliwości nadania skardze kasacyjnej dalszego biegu, za okoliczność wyłączającą odpowiedzialności pełnomocnika za nieuzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie. Fakt, że w rozpoznawanej sprawie Skarżący działał w postępowaniu sądowym przez fachowego pełnomocnika miał kluczowe znaczenie przy ocenie miernika staranności wymaganego przy czynnościach procesowych strony.

W ocenie Sądu okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dawały podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy pouczenie zawarte w wezwaniu do usunięcia braków skargi kasacyjnej z 26 czerwca 2020 r. było jasne, klarowne, niepozostawiające żadnych wątpliwości i w pełni zrozumiałe.

Instytucja przywrócenia terminu niewątpliwie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w sytuacjach którym strona, z przyczyn niezależnych od niej, w żaden sposób nie mogła zaradzić i nie dopełniła czynności procesowej w stosownym terminie. Nie może być natomiast wykorzystywana przez stronę do przeciwdziałania negatywnym skutkom procesowym wynikającym z jej zaniedbań i braku należytej staranności w prowadzeniu spraw przed sądem.

Skoro za działania pełnomocnika ponosi winę mocodawca to w okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że Skarżący ponosi winę za nieuzupełnienie braków skargi kasacyjnej.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.