III SAB/Gd 199/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-05-22	
Data wpływu	2025-04-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku	
Sędziowie	Janina Guść /sprawozdawca/
Jolanta Sudoł /przewodniczący/
Maja Pietrasik	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Inspekcja sanitarna	
Sygn. powiązane	III OSK 1880/25	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 119 pkt 4, art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 4 ust. 3; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.	
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 12 marca 2025 r. M. L., powołując się na art. 2 w związku z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) powoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.", wystąpiła do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim o udzielenie informacji w następującym zakresie:

1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania urzędu ?

2. Czy urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie, to dlaczego ?

3. Według informacji od prof. I. P. ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania urzędu ?

4. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia ?

5. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania urzędu ?

6. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat ?

7. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne ?

8. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie ?

9. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym ?

10. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia ?

11. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.

12. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie ?

13. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka ?

14. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?

15. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?

16. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP ?

17. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób, np. w Niemczech - jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce dziecko otrzymuje ponad 40 dawek szczepień?

Ponadto strona skarżąca poinformowała organ, celem wykonania nałożonego obowiązku, iż zamierza wnieść o: przeprowadzenie przez lekarza badania kwalifikującego dziecko do szczepień ochronnych, udostępnienie badań bezpieczeństwa szczepionek, które mają być podane dziecku lub wskazanie, która instytucja je udostępni dla każdej szczepionki oraz całego schematu szczepień, a także udostępnienie charakterystyk produktu leczniczego szczepionek, udostępnienie szczepionek pojedynczych, niezawierających związków glinu i rtęci, zanieczyszczeń fizycznych i biologicznych, oraz szczepionek etycznych (nie produkowanych w oparciu o ludzkie linie komórkowe z aborcji i niezawierających ludzkiego DNA), przeprowadzenie wszelkich badań, na podstawie których można wykluczyć u dziecka przeciwwskazania do podania poszczególnych szczepionek, w tym wymienionych przez producentów w treści ulotek, którymi ma być zaszczepione dziecko, wykluczenie alergii na składniki szczepionki oraz wykluczenie niedoborów odporności.

Pismem z dnia 17 marca 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim poinformował stronę, że zgodnie z art. 17 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.:Dz. U. z 2024 r. poz. 924), powoływanej dalej w skrócie "u.z.z.z.ch.z.", wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego poprzedzone jest lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepień. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch.z., osoby przebywające na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym, w przypadku osób nie posiadających zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku szczepień spoczywa na osobach sprawujących pieczę nad osobą małoletnią. Tak więc obowiązek poddania się obowiązkowemu szczepieniu wynika wprost z przepisów prawa, a procedura szczepienna składa się z kwalifikacji do ich przeprowadzenia oraz samego szczepienia – podania szczepionki. Z kolei badanie kwalifikacyjne do szczepień ochronnych składa się z ukierunkowanego wywiadu z rodzicem/opiekunem prawnym dziecka oraz badania przedmiotowego. Żaden przepis ustawy nie nakłada na lekarza obowiązku przeprowadzenia dodatkowych badań lub testów.

Ponadto organ wskazał, że szczepienia ochronne realizowane są przy użyciu preparatów szczepionkowych dopuszczonych do obrotu przez Prezesa Urzędu Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i produktów Biobójczych zgodnie z ustawą Prawo farmaceutyczne, co gwarantuje bezpieczeństwo ich stosowania.

W odniesieniu do systemu odszkodowawczego organ wskazał, że w związku z wystąpieniem powikłań po szczepieniu, reguluje te kwestie ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w art. 17a-17i.

Następnie odpowiadając na pytania wskazane we wniosku organ wyjaśnił, że:

Ad. 1

PPIS w Starogardzie Gdańskim nie jest Instytutem Badawczym zatem nie prowadzi badań z zakresu utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki. Informacje w tym zakresie znajdują się na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Instytutu Badawczego - www.szczepienia.info. Ponadto wiedza organu w tym zakresie nie stanowi informacji publicznej (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/GD 3/19).

Ad. 2

W przypadku niewywiązywania się z obowiązku szczepień ochronnych określonych w § 7 i 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych z dnia 27 września 2023 r. (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077), prowadzone jest postępowanie administracyjne, również wobec osób dorosłych. W ciągu ostatnich 5 lat PPIS w Starogardzie Gdańskim prowadził dwa postępowania administracyjne.

Ad. 3

Zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi na formularzu rocznego sprawozdania ze szczepień ochronnych MZ-54 punkty szczepień nie wykazują, w przedmiotowym sprawozdaniu szczepień wykonywanych u osób objętych przepisami ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 poz. 583, ze zm.), które podlegają rejestracji w elektronicznej Karcie Szczepień. Dane o tych szczepieniach zbierane są w elektronicznym systemie rejestracji prowadzonym przez Centrum e-Zdrowia. Od kwietnia 2022 r do grudnia 2024 r. do PPIS w Starogardzie Gdańskim, w ramach tygodniowych raportów przekazywanych przez przychodnie lekarskie, mających na celu ocenę lokalnej sytuacji epidemiologicznej w związku z napływem uchodźców z Ukrainy, uzyskał informacje o zaszczepieniu 89 obywateli Ukrainy. Obecnie PPIS w Starogardzie Gdańskim nie otrzymuje ww. danych. Przed rokiem 2022 organ nie gromadził ww. informacji i nie posiada informacji dotyczących poziomu zaszczepienia osób narodowości romskiej i czeczeńskiej.

Ad. 4

W Karcie Charakterystyki Produktu Leczniczego (CHPL) a więc i preparatów szczepionkowych znajdują się informacje dotyczące przeciwwskazań do ich stosowania. Nadzór w tym zakresie sprawuje Państwowa Inspekcja Farmaceutyczna. Zatem PPIS w Starogardzie Gdańskim nie jest organem właściwym do udzielenia informacji w tym zakresie, gdyż nie znajduje się w ich posiadaniu. Zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. u.z.z.z.ch.z. i jej art. 17, kwalifikacji do szczepień ochronnych dokonuje lekarz, który może zakwalifikować dziecko do szczepień lub stwierdzić przeciwwskazania do ich wykonania i odroczyć ich wykonanie. Informacje o tym odnotowywane są w dokumentacji medycznej pacjenta, nie ma obowiązku przekazywania tych informacji do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zatem PPIS w Starogardzie Gdańskim nie posiada informacji o liczbie odroczonych szczepień.

Ad. 5

W ciągu 5 ostatnich lat nie nałożono żadnej grzywny na lekarzy, którzy nie wywiązali się z obowiązku zgłoszenia Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego. Nie odnotowano przypadków niewywiązywania się z ww. obowiązku.

Ad. 6

W ciągu ostatnich 5 lat nie zgłoszono ciężkiego odczynu poszczepiennego, który skutkowałby zgonem osoby zaszczepionej. Jednocześnie organ zauważył, że nie posiada w swoich zasobach danych o osobach, które zmarły w przeciągu 4 tygodni od szczepienia z powodów niezależnych od szczepienia np. w skutek wypadku komunikacyjnego.

Ad. 7

W ciągu ostatnich 5 lat do PPIS w Starogardzie Gdańskim zgłoszono 3 przypadki ciężkich Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych. Dwa dotyczyły szczepionki Comirnaty Pfizer, u jednej z osób wystąpił zator i zakrzep w okolicy tętnicy kończyny dolnej prawej, u drugiej lekarz stwierdził zakrzepowe zapalenie żył kończyny dolnej lewej. W jednym przypadku lekarz zgłosił NOP ciężki, który objawiał się ciągłym płaczem dziecka, dziecko jednak nie było hospitalizowane i nie stwierdzono u niego uszczerbku na zdrowiu. Dziecko otrzymało szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuśćcowi, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu B, inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae oraz zakażeniom wywołanym przez rotawirusy.

Ad. 8

PPIS w Starogardzie Gdańskim nie może udzielić odpowiedzi na to pytanie ponieważ żądana informacja nie znajduje się w jego posiadaniu. Świadczenia kompensacyjne, w związku z wystąpieniem Niepożądanego Odczynu Poszczepiennego (NOP) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta - zgodnie z art. 17a ust 6 u.z.z.z.ch.z. Zatem pytania należy skierować do Rzecznika Praw Pacjenta.

Ad. 9

Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, ponieważ dotyczy oceny zgodności wskazanych okoliczności z Konstytucją RP. Organy PIS, w trybie informacji publicznej nie są zobligowane do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, dokonywania porady prawnej czy też dokonania przez organ wykładni przepisów (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 99/23).

Ad. 10

Świadczenia kompensacyjne w związku z wystąpieniem NOP regulują przepisy art. 17a - 17i u.z.z.z.ch.z. Zgodnie z art. 17e ust. 1 wniosek o przyznanie świadczenia kompensacyjnego wnosi się do Rzecznika Praw Pacjenta. Kolejne ustępy art. 17 e szczegółowo opisują sposób złożenia wniosku.

Ad. 11

PPIS w Starogardzie Gdańskim nie jest właściwy do udzielenia odpowiedzi na to pytanie, gdyż ustalenie zakresu diagnostyki w kierunku niedoborów odporności czy nadwrażliwości na składniki szczepionki dotyczą wiedzy medycznej i nie na należą do zadań organu administracji publicznej (wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SAB/Po 99/23). Pytania należy skierować do lekarza.

Ad. 12

PPIS w Starogardzie Gdańskim nie jest właściwy do wypowiedzi w imieniu Światowej Organizacji Zdrowia. Ponadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nie jest informacją publiczną zagadnienie

dotyczące działalności Światowej Organizacji Zdrowia (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt III SAB 164/22, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Po 132/19). Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym (wyrok WSA w Poznaniu sygn. akt IV SAB/Po 99/23).

Ad. 13

Obecny stan prawny odpowiada zapisom wyroku Trybunału Konstytucyjnego nr 81/19, bowiem rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284) utraciło moc z dniem 1 października 2023 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1938), a obowiązującym obecnie jest rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. Obowiązek szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym określony został w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.z.z.z.ch.z. Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych i grupy osób obowiązanych do poddania się tym szczepieniom zostały określone w art. 17 ust. 1 ww. ustawy i rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077), wydanym na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch.z. Ww. rozporządzenie określa terminy realizacji określonych szczepień ochronnych, zgodnie z którymi jeśli lekarz nie zdecyduje inaczej, strona zobowiązana jest realizować szczepienia względem swojego dziecka.

Ad. 14, 15 i 16

Pytanie czy Minister Zdrowia dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej i gdzie można zapoznać się z tą analizą należy skierować bezpośrednio do Ministra Zdrowia. PPIS w Starogardzie Gdańskim nie posiada wnioskowanej informacji. Jednocześnie organ informuje, że odpowiedź na pytanie czy ewentualny brak analizy epidemiologicznej jest zgodny z Konstytucją RP nie stanowi informacji publicznej, ponieważ dotyczy oceny zgodności wskazanych okoliczności z Konstytucją RP. Organy PIS, w trybie informacji publicznej nie są zobligowane do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, dokonywania porady prawnej czy też dokonania przez organ wykładni przepisów (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 99/23).

Ad. 17

Informacja dotycząca porównania zakresów obowiązku szczepień w krajach Unii Europejskiej i w Polsce oraz powody takiego stanu rzeczy, nie stanowi informacji publicznej, bowiem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych. Ponadto, jak wskazano w odpowiedzi na pytanie powyżej, organy PIS, w trybie informacji publicznej nie są zobligowane do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, dokonywania porady prawnej czy też dokonania przez organ wykładni przepisów (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt IV SAB/Po 99/23).

Upomnieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wezwał stronę do niezwłocznego rozpoczęcia wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych u dziecka W. L.j (ur. [...]) w terminie 7 dni od doręczenia wezwania. Jednocześnie organ poinformował stronę, że przedmiotowe szczepienie będzie poprzedzone kwalifikacyjnym badaniem lekarskim oraz pouczył, że w razie niewykonania ww. obowiązku, po upływie wskazanego terminu zastosowane zostaną środki egzekucyjne w celu przymuszenia do wykonania nałożonego obowiązku.

M. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim, wnosząc o:

1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej;

2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że do dnia wniesienia skargi nie udostępniono jej innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 17 marca 2025 r. W ocenie strony skarżącej, przesłane przez organ odpowiedzi są niewystarczające podobnie jak odesłanie do publikacji. Organ winien był udostępnić informację publiczną na żądanie strony skarżącej, albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia stosownie uzasadniając decyzję.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim wniósł o jej oddalenie.

Organ wskazał, że po otrzymaniu raportu o przypadkach nie wykonania szczepień z Gminnego Ośrodka Zdrowia w S., w którym wykazano skarżącą jako osobę, która nie realizuje obowiązku szczepień względem dziecka W. L., skierował do zobowiązanego wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku szczepień, które zostało odebrane dnia 5 marca 2025 r.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim podkreślił, że w piśmie z dnia 17 marca 2025 r. ustosunkował się do każdego z zadanych przez stronę skarżącą pytań, udzielając odpowiedzi jeśli był w jej posiadaniu lub informował, że odpowiedzi nie może udzielić wskazując jednocześnie powód. Odpowiedz na wniosek została wysłana w kolejnym dniu roboczym po dacie wpływu wniosku, a więc w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., który wskazuje, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4.

Stosownie zaś do treści art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1), stwierdzając jednocześnie, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Zgodnie natomiast z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.

W niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia, kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902), powoływanej dalej w skrócie jako "u.d.i.p.". Ustawa ta gwarantuje prawo do informacji publicznej, określając zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania. Podkreślenia wymaga, że w przypadku skargi na bezczynność postępowania o udzielenie informacji publicznej art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania, zatem brak ponaglenia przed złożeniem skargi nie jest wymagany i nie tamuje merytorycznego rozpoznania skargi.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Bliższe sprecyzowanie tego pojęcia obejmuje art. 6 ust. 1 ustawy, który w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej, związanych z nim bądź dotyczących go w jakikolwiek sposób. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzone, jak i te, których używa się przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA 1956/02, z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 678/11). O zakwalifikowaniu zatem określonej informacji jako publicznej decyduje treść i charakter żądanej informacji.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

W myśl art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Wskazać przy tym należy, że obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia. Jeżeli natomiast żądanie nie dotyczy informacji publicznej, organ powinien powiadomić pismem podmiot żądający udostępnienia informacji, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach prawa (por. wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SA 2867/02). Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, m.in. organy władzy publicznej.

Do organów władzy publicznej niewątpliwie należą państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, którzy – jako organy rządowej administracji zespolonej w powiecie – wykonują zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 338 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie "u.p.i.s.". W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażano już stanowisko, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 96/17, WSA w Szczecinie z 21 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 119/18).

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim należy zatem do kręgu podmiotów obowiązanych do stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej i zobowiązany jest do udostępniania posiadanych informacji, mających charakter informacji publicznych.

Zgodnie z art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, została ona powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego. Wykonywanie zadań określonych w art. 1 u.p.i.s. polega na sprawowaniu zapobiegawczego (art. 3 u.p.i.s.) i bieżącego (art. 4 u.p.i.s.) nadzoru sanitarnego oraz prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób powodowanych warunkami środowiska (art. 5 u.p.i.s.), a także na prowadzeniu działalności oświatowo-zdrowotnej (art. 6 u.p.i.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że informację publiczną stanowią informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., czyli w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. 2024 r., poz. 924 ze zm.), powoływanej dalej jako u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Źródłami danych do rejestru są m. in. dane ze zgłoszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze (por. m. in. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2023 r. sygn. akt III OSK 6176/21 i cyt. tam orzecznictwo).

W orzecznictwie przyjęto, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.p.i.s., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017r. sygn. akt II SAB/Po 96/17 czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r. sygn. akt II SAB/Sz 119/18). Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez organ dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 u.z.z.ch.z. - oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz.138), dalej powoływanej jako "r.n.o.p.". Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).

Ponadto, zgodnie z art. 30 ust.1 u.z.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną, zgonów z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej, ich podejrzeń oraz przypadków stwierdzenia dodatniego wyniku badania laboratoryjnego. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.z.ch.z.). Źródłami danych do rejestru są m.in. dane ze zgłoszeń o których mowa w art. 27 ust. 1, art. 29 ust. 1 oraz art. 40a ust. 1 tej ustawy, dokonywane przez lekarzy lub felczerów, diagnostów laboratoryjnych oraz podmioty lecznicze. Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 listopada 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 164/22)

W niniejszej sprawie treść złożonego wniosku obejmowała 17 pytań sformułowanych w punktach oraz dodatkowe pytanie zawarte na wstępie pisma z dnia 12 marca 2025 r. W skardze strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zakwestionowała przesłane przez organ odpowiedzi w całości, uznając je za niewystarczające. Zaznaczono, że PPIS w Starogardzie Gdańskim udzielił w nikłym stopniu odpowiedzi na zadane pytania i odsyłając do publikacji.

Przy tak zakreślonych zarzutach złożonej skargi Sąd zważył, że większość skierowanych do organu we wniosku pytań wykraczała poza zakres jego kompetencji, a zostały one sformułowane w sposób wskazujący na oczekiwanie przez stronę skarżącą, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności szczepień ochronnych, bezpieczeństwa szczepionek, a także udzieli różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej. Tego rodzaju oczekiwania strony skarżącej nie mogły być zrealizowane, gdyż wykraczałoby to poza zakres pojęcia informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, że organ nie pozostawił złożonego wniosku bez odpowiedzi, udzielając stronie skarżącej odpowiedzi na zadane liczne pytania w całości bądź informując stronę, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Organ udostępnił informację publiczną żądaną w punktach 2, 3 (organ udostępnił informację częściowo w zakresie w jakim ją posiadał), 5, 6 i 7.

Na pytanie nr 1, ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania urzędu (punkt 1 skargi), organ udzielił odpowiedzi, wskazując, że nie prowadzi badań z zakresu utrzymywania się odporności po podaniu szczepionki a informacje w tym zakresie znajdują się na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Instytutu Badawczego – www.szczepienia.info. Wskazać należy, że tak sformułowane żądanie nie dotyczyło udostępnienia informacji publicznej posiadanej przez organ i pozostającej w jego kompetencji. Identycznie ocenić należy pytania nr 3 (do którego organ nie posiadał znacznej części żądanej informacji), 4, 8, 14, 15 i 16.

Wskazać także należy, że wielokrotnie organ wskazał stronie gdzie może uzyskać żądaną informację. Organ udzielał także stronie informacji, do której udzielenia nie był zobowiązany, mającej charakter informacji o przepisach prawa, jak to miało miejsce w przypadku pytania nr 10 wniosku.

W pozostałym zakresie, na wymienione w skardze pytania organ także udzielił odpowiedzi, wskazując, że żądane informacje nie stanowią co do zasady informacji publicznej dotyczyło to pytań nr 9, 11, 12, 13 i 17. Stanowisko i argumentacja organu w tym zakresie są słuszne.

Zauważyć należy, że informacji publicznej nie stanowią dane dotyczące realizacji szczepień ochronnych, wykraczające poza nadzór sprawowany przez organy inspekcji sanitarnej.

W szczególności nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. zagadnienia z zakresu wiedzy medycznej, farmakologii, jakości i skuteczności leków i szczepień, ochrony zdrowia oraz metod postępowania leczniczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2022 r. sygn. akt II SAB/Sz 211/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 marca 2025 r. sygn. akt II SAB/Lu 7/25). Zagadnienia te nie mieszczą się w zakresie informacji o sprawach publicznych rozumianych jako informacje wytworzone przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne lub inne podmioty, które wykonują funkcje i zadania publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, ani też informacje odnoszące się do władz, osób i innych podmiotów publicznych.

Wskazać należy, że organ w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do dokonania przez organ wykładni przepisów (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt II SAB/Lu 139/22). W szczególności, organ jakim jest inspektor sanitarny nie ma kompetencji do badania konstytucyjności przepisów (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SAB/Bd 16/24

Informacją publiczną nie są także zagadnienia dotyczące działalności innych podmiotów, w tym Światowej Organizacji Zdrowia (por. m. in. wyroki WSA w Lublinie: z 16 marca 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 9/23 i II SAB/Lu 10/23, z 24 stycznia 2023 r. sygn. akt II SAB/Lu 161/22 oraz cyt. tam orzecznictwo).

Reasumując, dokonując kontroli zakresu odpowiedzi organu na zadane w piśmie z dnia 12 marca 2025 r. pytania Sąd doszedł do przekonania, że odpowiedź organu jest zupełna i prawidłowa. Na wszystkie bowiem pytania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim udzielił odpowiedzi w takim zakresie w jakim dysponował informacją publiczną. Pozostałe, poruszone we wniosku zagadnienia nie stanowiły informacji publicznej lub Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim nie był właściwym organem do ich udzielenia.

Podkreślenia wymaga, że organ, który nie jest w posiadaniu żądanej informacji publicznej, nie ma obowiązku jej udostępnienia (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Nie ma również obowiązku wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie może udostępnić informacji, której sam nie posiada bez względu na to, czy zdaniem wnioskodawcy winien nią dysponować (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 83/20).

W niniejszej sprawie organ niewątpliwe nie zlekceważył złożonego przez stronę wniosku. Wniosek wpłynął do organu w dniu 14 marca 2025 r. Odpowiedzi na obszerny, formułujący wiele pytań wniosek udzielono w dniu 17 marca 2025 r. Organ rozpoznał zatem złożony wniosek w przewidzianym przepisami prawa terminie 14 dni.

Wskazać należy, że skarżąca w skardze nie sformułowała żadnych konkretnych zarzutów dotyczących braku odpowiedzi na poszczególne pytania wniosku, ogólnikowo zarzucając, że informacja publiczna została jej udostępniona w nikłym stopniu. Stanowisko to nie jest uzasadnione. Organ udzielił odpowiedzi w zakresie wszystkich pytań wniosku, udostępniając informację, wskazując, że nie posiada informacji lub wyjaśniając, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej i z jakiego powodu. Oceny organu w tym zakresie są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych.

W tej sytuacji, wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego wniosku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).