Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 729/20 w sprawie ze skargi B. Ł. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 stycznia 2020 r. nr 277/2020 w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z 5 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 729/20 (dalej postanowienie z 5 listopada 2021 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie B. Ł. (dalej skarżąca) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 czerwca 2021 r. I SA/Wa 729/20 (dalej postanowienie z 29 czerwca 2021 r.), odrzucające skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 2020 r. I SA/Wa 729/20.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca dnia 7 lipca 2021 r. otrzymała odpis postanowienia z 29 czerwca 2021 r. wraz z informacją o przysługującym jej prawie wniesienia zażalenia i trybie jego wniesienia. Mimo otrzymanego pouczenia o wymogu z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; dalej ppsa), zażalenie zostało sporządzone przez skarżącą osobiście, a nie jest ona którymkolwiek z podmiotów powołanych w art. 194 § 4 ppsa. Sąd uznał zażalenie za niedopuszczalne (k. 124-125 akt sądowych).

Zażalenie na postanowienie z 5 listopada 2021 r. złożyła B. Ł., reprezentowana przez r. pr. Z. K., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie zażalenia na postanowienie z 29 czerwca 2021 r., jak i rozpoznanie skargi na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej i uchylenie także tego postanowienia i nadanie skardze kasacyjnej biegu. Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienia: z 5 listopada 2021 r. i z 29 czerwca 2021 r. zostały wydane na podstawie art. 194 § 4 ppsa co do pierwszego z nich i art. 175 ppsa co do drugiego z nich, które to przepisy są oczywiście sprzeczne z normą ustanowioną w art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zastosowanie wskazanych przepisów zamknęło skarżącej drogę do dochodzenia naruszonych praw, uniemożliwiając merytoryczną kontrolę wyroku Sądu I instancji (k. 138-139 akt sądowych).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszym postępowaniu zażaleniowym rozpoznaniu podlega zażalenie na postanowienie z 5 listopada 2021 r. Sformułowania przez skarżącą w treści tego zażalenia również zarzutów odnoszących się do postanowienia z 29 czerwca 2021 r. pozostaje więc bez znaczenia i zażalenie w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu, szczególnie, że postanowieniem z 5 listopada 2021 r. odrzucono zażalenie właśnie na postanowienie z 29 czerwca 2021 r.

Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego (art. 194 § 4 zdanie pierwsze ppsa). Przy zaskarżeniu postanowienia wydanego w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej stronę zasadniczo obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. O obowiązku tym, wynikającym wprost z przytoczonego przepisu, skarżąca została pouczona w punkcie 5 pisma przewodniego, którym doręczono jej odpis postanowienia z 29 czerwca 2021 r. (k. 89-90, 93-93v, 99 akt sądowych).

Niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2-3 ppsa jest nieusuwalnym brakiem powodującym odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa (postanowienie NSA z 30.9.2004 r. OZ 474/04, aprobowane przez J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis 2012, s. 528; postanowienie NSA z 18.10.2007 r. II FZ 548/07, cbosa).

Wbrew zarzutom skarżącej stosowne pouczenie jej o trybie złożenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, tj. o przymusie adwokacko-radcowskim, nie wymagało wzywania jej do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, bowiem brak ten nie podlega uzupełnieniu, a jego niespełnienie powoduje niedopuszczalność środka zaskarżenia (postanowienie NSA z 8.1.2008 r. I OZ 986/07, cbosa, aprobowane przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, C.H. Beck 2021, s. 902, nb 22).

Treść pouczenia wskazuje, że skarżąca miała świadomość tego obowiązku. Nieusuwalność braku formalnego w tym zakresie skutkuje niedopuszczalnością zażalenia i koniecznością jego odrzucenia, co prawidłowo uczynił sąd i instancji zaskarżonym postanowieniem. Przepisy art. 194 § 4, art. 175 i art. 178 ppsa nie zostały uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją i korzystają one z domniemania konstytucyjności. W tych okolicznościach zarzuty naruszenia art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78 poz. 483; sprost. z 2001 r. nr 28 poz. 319; zm. z 2006 r. nr 200 poz. 1471; z 2009 r. nr 114 poz. 946) są bezzasadne. Przepisy konstytucyjne wyznaczają jedynie ogólne zasady prawne, których uszczegółowienie znajduje wyraz w pozostałych źródłach prawa, m.in. w ustawach. Przytoczone przepisy ppsa nie stoją w sprzeczności z normami konstytucyjnymi zapewniającymi obywatelowi prawo do sądu, lecz stanowią wymogi formalne, których dotrzymanie jest konieczne, by możliwe było nadanie sprawie dalszego biegu. Niesprostanie tym wymogom, mimo ich świadomości i w sytuacji, w której są one nieusuwalne, prowadzi do niedopuszczalności danego środka zaskarżenia, który jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu.

Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.