Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. W. i J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2008 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

W dniu [...] lutego 2009 r. skarżący J. W. złożył do Sądu sprzeciw od postanowienia z dnia 19 stycznia 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów sądowych bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Innymi słowy następuje tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r. GZ 61/04, GZ 64/04 niepubl.).

Strona wnosząca sprawę do Sądu winna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2002 r. OZ 862/04 niepubl.).

Zauważyć trzeba przy tym, iż ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy wręcz uniemożliwia sądowi merytoryczną ocenę wniosku (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04 niepubl.).

W dniu [...] października 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF złożony przez skarżącego, w którym wniósł on o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 69 m ², nieruchomość rolną o powierzchni około 25 ha oraz działkę niezabudowaną o powierzchni 5.000 m ² .

Wnioskodawca nie podał jednak żadnych dochodów z których się utrzymuje lub też osób czy instytucji przy pomocy których się utrzymuje. Wnioskodawca nie wskazał, czy podejmuje pracę zarobkową, czy też jest osobą bezrobotną, otrzymującą zasiłek. Wnioskodawca oświadczył jedynie, że nie posiada dochodów pozwalających na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem niniejszej sprawy.

Wnioskodawca nie wyjaśnił także, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni około 25 ha jak również z tytułu posiadania działki niezabudowanej o powierzchni 5.000 m ², np. z dzierżawy. Wnioskodawca nie wskazał, czy otrzymuje dofinansowanie do gospodarstwa rolnego ze środków unijnych lub jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych.

Z nadesłanego zaś formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynika, w jaki sposób wnioskodawca utrzymuje siebie i ponosi koszty związane z bieżącymi potrzebami życia codziennego tj. (zakupem niezbędnych produktów żywnościowych, artykułów chemicznych, odzieży). Wnioskodawca nie wyjaśnił także w jaki sposób ponosi koszty związane z opłatami stałymi z tytułu posiadanego mieszkania tj. (czynsz, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, itp.) jak również z czego lub przy czyjej pomocy ponosi wydatki związane z posiadaną nieruchomością rolną o powierzchni około 25 ha. Wnioskodawca nie wyjaśnił także z czego opłaca świadczenie alimentacyjne w wysokości 550,00 złotych.

Stwierdzono zatem, że informacje przedstawione w formularzach wniosku są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy.

Z tego względu, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2008r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz do nadesłania dokumentów dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów tj. zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego za I półrocze 2008r., zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli wnioskodawca posiada taki status, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli wnioskodawca je posiada.

Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Ze względu na nienadesłanie przez wnioskodawcę żądanych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, nie można ustalić faktycznych możliwości płatniczych wnioskodawcy. Informacje przedstawione zaś w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają jednoznacznie i bez wątpliwości ocenić rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy.

Odnosząc się do zarzutu sprzeciwu dotyczącego nie doręczenia wnioskodawcy wezwania Sądu do uzupełnienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd zaznacza, że wezwanie z dnia 28 listopada 2008 r. wzywające do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy zostało odebrane w dniu [...] grudnia 2008 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy przesyłkę odebrał R. W.– brat. Zgodnie z art. 72 p.p.s.a. jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. W świetle powyższego przepisu doręczenie jakie miało miejsce w niniejszej sprawie, a więc bratu wnioskodawcy uważa się za prawidłowe i skuteczne.

Jak już wskazano, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie wykazała ona w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy.

W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).