Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Gospodarki od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wa 90/11 o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wa 90/11 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne i zasądził od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargę na bezczynność Ministra Gospodarki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] lipca 2010 r. o sporządzenie dwóch odpisów decyzji Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 r. i zaopatrzenie ich w klauzulę ostateczności oraz wniosku skarżącego z [...] stycznia 2011 r. o uwierzytelnienie kopii decyzji Ministra Gospodarki z [...] lipca 2002 r. i zaopatrzenie uwierzytelnionego odpisu tej decyzji w klauzulę ostateczności umożliwiającą wpis do księgi wieczystej.

Skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 30 maja 2011 r., a wpłynęła do organu w dniu 3 czerwca 2011 r.

W dniu [...] czerwca 2011 r. organ wydał dwa postanowienia rozpatrujące odmownie wnioski skarżącego, które zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r.

W ocenie Sądu I instancji wszczęte wniesieniem skargi z dnia 30 maja 2011 r. postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe z uwagi na wydanie postanowień z dnia [...] czerwca 2011 r., doręczonych pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 czerwca 2011 r., czyli już po wpłynięciu skargi do organu w dniu 3 czerwca 2011 r.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 §1 pkt 3 w związku z art. 54 §3 i art. 161 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne.

Skargę kasacyjną od postanowienia wniósł Minister Gospodarki, zaskarżając postanowienie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 133 §1 i art. 141 §4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 166 tej ustawy polegające na pominięciu przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia znajdującego się w aktach sprawy pisma skarżącej z dnia 25 maja 2011 r. – nazwanego przez skarżącą "ponaglenie w przedmiocie wniosku o sporządzenie dwóch odpisów decyzji Ministra Gospodarki z dnia 2 lipca 2002 roku i zaopatrzenie ich w klauzulę ostateczności" – złożonego bezpośrednio przed wniesieniem skargi na bezczynność, a następnie pominięciu w ustaleniach faktycznych zaskarżonego postanowienia faktu złożenia tego pisma, stanowiącego de facto wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, co skutkowało nieuwzględnieniem tej okoliczności przy ocenie dopuszczalności, /skuteczności/ skargi na bezczynność wniesionej przed upływem okresu umożliwiającego organowi ustosunkowanie się do tego wezwania, a co stało się niezbędne przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność m.in. ministra w związku ze zmianą art. 37 §1 k.p.a. wprowadzoną ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18);

2) art. 161 §1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 54 §3 i art. 161 §2 tej ustawy oraz art. 58 §1 pkt 6 i §2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 37 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego, podczas gdy z uwagi na to, że przedmiotowa skarga była przedwczesna powinno zostać wydane postanowienie o odrzuceniu skargi.

W głównych motywach uzasadnienia skargi kasacyjnej wywodzono, że skarżąca wystąpiła do Ministra Gospodarki pismem z dnia 25 maja 2011 r. nazwanym "ponaglenie w przedmiocie wniosku o sporządzenie dwóch odpisów decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2002 r. i zaopatrzenie ich w klauzulę ostateczności". W ocenie organu pismo to należy potraktować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednakże, skarżąca niezwłocznie po wysłaniu tegoż pisma, nie czekając na jakąkolwiek odpowiedź organu na to wezwanie, co więcej nie dając organowi jakiejkolwiek możliwości udzielenia chociażby niezwłocznie tej odpowiedzi, już w dniu 30 maja 2011 r. (tj. w dniu, w którym do organu nie wpłynęło nawet wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) nadała skargę na bezczynność. Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że zarówno z treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa jak i skargi na bezczynność wynika, że pisma te zostały sporządzone w tym samym dniu, tj. w dniu 25 maja 2011 r. Powyższe wskazuje, że przedmiotowa skarga powinna być uznana za bezskuteczną jako przedwczesna. Bez względu na formę czynności, jaką podejmie organ właściwy do rozpoznania zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa), zażalenie to (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w art. 37 §1 k.p.a.; okres ten z mocy art. 35 §3 k.p.a. wynosi jeden miesiąc.

Na tych podstawach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i odrzucenie skargi, a także orzeczenie o kosztach postępowania zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego była sprawa zgodności z prawem postanowienia z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt IV SAB/Wa 90/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zgodnie z art. 52 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) "Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka".

W art. 37 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazuje się, że: "Na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa".

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd całkowicie pominął rozważania odnoszące się do wyczerpania środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Sąd I instancji powinien w pierwszej kolejności ustalić czy strona wniosła stosowny środek zaskarżenia skutkujący wyczerpaniem postępowania administracyjnego. Ustalenie powyższego, jak również terminu w jakim poszczególne czynności na drodze administracyjnoprawnej miały miejsce, decyduje o skutecznym wniesieniu skargi.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 §1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania, ponieważ żaden z przepisów wyżej wspomnianej ustawy nie przewiduje zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej od postanowienia o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego.