Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Jerzy Drwal / spr./, Protokolant St.insp. Elżbieta Czarnecka, po rozpoznaniu w dniu 22 października 2004r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 59g i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 123 k.p.a., po rozpatrzeniu sprawy rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce Nr 285/2 i 285/3 w miejscowości G. gm. G. - bez wymaganego pozwolenia na budowę, ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 30.000,00 zł i zobowiązał J. K. do jej zapłaty w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty legalizacyjnej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na wydane w dniu [...]listopada 2003 r. postanowienie o wstrzymaniu samowolnie prowadzonych przez J.K. robót budowlanych, wykonanie przez inwestora – w wyznaczonym terminie – nałożonego obowiązku dostarczenia kompletnej dokumentacji, usytuowanie budynku zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wynikający z art. 49 Prawa budowlanego obowiązek organu ustalenia opłaty legalizacyjnej, wyliczonej na podstawie art. 59f ust.1, z zastrzeżeniem, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Podając sposób wyliczenia opłaty legalizacyjnej, organ wskazał, że budynek inwestora należy do I kategorii obiektów budowlanych - według załącznika do ustawy Prawo budowlane, dla których współczynniki-kategorii obiektu (k) oraz wielkości obiektu (w) wynoszą odpowiednio 2,0 i 1,0. Przy ustalonej stawce opłaty (s) w kwocie 300,00 zł, zwiększonej pięćdziesięciokrotnie – wysokość opłaty legalizacyjnej wynosi 30.000,00 zł (s x k x w x 50 = 300,00 zł x 2,0 x 1,0 x 50).

Organ zastrzegł ponadto, że terminowe wniesienie opłaty legalizacyjnej będzie upoważniało inwestora do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej na wznowienie robót budowlanych, natomiast w przypadku nieuiszczenia opłaty zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego (na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).

Po rozpoznaniu zażalenia J.K., wnoszącej o umorzenie opłaty legalizacyjnej lub jej obniżenie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy argumentował, że opłatę legalizacyjną i jej wysokość ustalono prawidłowo na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 oraz art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. Nr 120, poz. 1132).

Odpowiadając na wnioski skarżącej o umorzenie lub obniżenie opłaty, organ wyjaśnił, że brak jest prawnych podstaw do ich uwzględnienia nawet przy trudnej sytuacji materialnej wnioskodawczyni.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wydanego – jej zdaniem – z rażącym naruszeniem art. 49 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 59f ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez pominięcie istotnego faktu, że budynek stanowiący część gospodarstwa rolnego i powinien być zakwalifikowany nie do I kategorii obiektów budowlanych – jak to przyjęły orzekające w tej sprawie organy – ale do II kategorii, która przewiduje inne korzystniejsze współczynniki dla wyliczenia opłaty. Uzasadniając zarzut błędnej kategoryzacji obiektu, skarżąca twierdziła, że bezzasadnie zastosowano pięćdziesięciokrotne zwiększenie stawki opłaty, podczas gdy okoliczności sprawy uzasadniały nie większe niż dziesięciokrotne powiększenie stawki.

W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, zwracając jednocześnie uwagę, że do I kategorii obiektów budowlanych należą budynki mieszkalne jednorodzinne, natomiast do II kategorii zalicza się budynki służące gospodarce rolnej takie jak produkcyjne, gospodarcze i inwentarsko-składowe. Zatem nie można było podzielić słuszności poglądu wyrażonego przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Odnosząc się do głównego zarzutu błędnej kategoryzacji budynku mieszkalnego, należy stwierdzić, że kwestionowane rozstrzygnięcie ustalające opłatę legalizacyjną w kwocie 30,000,00 zł zostało wydane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016).

Zgodnie z art. 49 ust. 1 cyt. ustawy, właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych bada:

1/ zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2/ kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

3/ wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Stosownie do art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, do opłaty legalizacyjnej stosuje się przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym, że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W myśl art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 2).

Powoływany załącznik do ustawy, budynki mieszkalne jednorodzinne zalicza do I kategorii obiektów budowlanych, dla których współczynniki – kategorii obiektu (k) oraz wielkości obiektu budowlanego (w) wynoszą odpowiednio 2,0 i 1,0.

W wykonaniu – zawartego w art. 59f ust. 5 cyt. ustawy – upoważnienia dla ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczenia kary wymierzonej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. Nr 120, poz. 1132) ustalił stawkę opłaty w kwocie 300,00 zł (§ 1 cyt. rozporządzenia).

Ustalenie przez organ opłaty legalizacyjnej w kwocie 30,000,00 zł na podstawie powoływanych wyżej unormowań i nałożenie na J.K obowiązku jej uiszczenia w terminie przewidzianym w art. 59g ust. 2 ustawy, to jest w ciągu 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, było w tej sytuacji – w ocenie Sądu – działaniem zgodnym z prawem.

Z tego względu zarzuty podniesione w skardze były bezpodstawne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przyjął, iż budynek skarżącej należy do I kategorii obiektów budowlanych – obejmujących budynki mieszkalne jednorodzinne.

Z akt sprawy wynikało, że budynku skarżącej – zlokalizowanego na działce przeznaczonej pod zabudowę siedliskową – wbrew wnioskom formułowanym w skardze, nie można było zakwalifikować do II kategorii obiektów budowlanych, do których ustawodawca zaliczył budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko-składowe.

Posadowienie budynku mieszkalnego na działce siedliskowej samo przez się nie przesądza o utracie przez taki obiekt cech budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Zatem brak było przesłanek upoważniających organ nadzoru budowlanego do zakwalifikowania przedmiotowego budynku do budynków służących gospodarce rolnej, dla których ustawodawca przewidział korzystniejszy współczynnik kategorii obiektu (k) wynoszący 1,0.

Wyjaśnienia wymaga także podnoszona przez skarżącą sprawa dopuszczalnej wielokrotności stawki opłat w świetle obowiązujących przepisów. Otóż pięćdziesięciokrotne zwiększenie stawki opłaty wynika wprost z art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wniosek skarżącej o zastosowanie dziesięciokrotnej stawki opłaty byłby uzasadniony w odniesieniu do budynku będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ (art. 49b ust. 1 cyt. ustawy).

Dokonana przez skarżącą nadbudowa budynku mieszkalnego wymagała uprzedniego pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ustawy, stanowiącym, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

W art. 29-30 Prawa budowlanego, prawodawca określa w jakich przypadkach nie jest wymagane pozwolenie na budowę (art. 31 ustawy dotyczy rozbiórki obiektów budowlanych).

Skarżąca powinna była dysponować decyzją uprawniającą do rozpoczęcia robót budowlanych związanych z nadbudową swojego budynku.

W związku z tym dziesięciokrotne zwiększenie stawki opłaty – w przypadku ustalenia opłaty legalizacyjnej – przewidziane w art. 49b ust. 5 pkt 2 cyt. ustawy, mające zastosowanie do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5, 6, 12, 13, 16 i 19-21, nie mogło być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze wniesiona skarga podlegała oddaleniu przez Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/.