Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. N. na bezczynność Minister Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia A1 postanawia: odrzucić skargę.

M. N. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Minister Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia A1.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na właściwość sądu powszechnego w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, ponieważ sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Skarga dotyczy bezczynności Minister Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie wniosku o wydanie zaświadczenia A1.

Organ wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; Dz. U. z 2024 r, poz. 572 ze zm., dalej: "K.p.a.".). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.). Niemniej jednak, jeżeli przepisy K.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję (art. 83b ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 350 ze zm., dalej: "u.s.u.s.").

Zgodnie z art. 83 ust. 1 pkt 1 u.s.u.s. Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności: 1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych; 1a) ustalania płatnika składek; 2) przebiegu ubezpieczeń; 3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek; 3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek; 4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych; 5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.). Właściwym sądem jest sąd powszechny (art. 4778 K.p.c.).

Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w K.p.a. Tylko zatem w takim wąskim zakresie określonym w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. dopuszczalna jest droga sądowoadministracyjna.

Kodeks postępowania cywilnego, stosownie do art. 1 K.p.c., normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również w sprawach z Minister Pracy i Polityki Społecznej oraz w innych sprawach, do których przepisy tego Kodeksu stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy cywilne).

Przez sprawy z Minister Pracy i Polityki Społecznej rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (art. 476 § 3 K.p.c.).

Sprawy z Minister Pracy i Polityki Społecznej są zatem sprawami cywilnymi w znaczeniu procesowym (formalnym).

Powyższe wskazuje, że w sprawie o wydanie zaświadczenia z Minister Pracy i Polityki Społecznej - i to zarówno przy kwestionowaniu legalności decyzji (art. 83 ust. 2 u.s.u.s.), jak i przy zaskarżeniu bezczynności w jej wydaniu (art. 83 ust. 3 u.s.u.s.), z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie - przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym.

Wobec tego Sąd nie może orzekać czy organ pozostaje w bezczynności w wydaniu żądanego przez skarżącego zaświadczenia. Skarga została wniesiona w sprawie niepodlegającej właściwości sądu administracyjnego.

Wobec tego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.