II SAB/Po 251/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-01-21	
Data wpływu	2025-10-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Paweł Daniel
Robert Talaga
Wiesława Batorowicz /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480
658	
Skarżony organ	Dyrektor Szkoły	
Treść wyniku	Zobowiązano do dokonania czynności	
Sentencja
Dnia 21 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 27 maja 2025 r. w zakresie pytań nr 1-7 oraz 10; II. stwierdza, że Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.	
Uzasadnienie
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga M. M. (zwanej dalej "wnioskodawczynią" lub "skarżącą") na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. (zwanego dalej "Dyrektorem SP") dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Zaskarżona bezczynność miała powstać w oparciu o poniżej przedstawione okoliczności faktyczne i prawne. Wszystkie powołane poniżej orzeczenia sądowe są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl chyba, że wyraźnie zostanie wskazane inne źródło publikacji orzeczenia.

Dnia 27 maja 2025 r. do Dyrektora SP wpłynął wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Treść zasadnicza tego wniosku jest następująca:

1) "Proszę o podanie liczby uczniów przyjętych do klas 7, od dnia powstania SP w P., do maja br. z uwzględnieniem poszczególnych lat;

2) Proszę o podanie ilu łącznie uczniów ukończyło klasę 7 i kontynuowało naukę w klasie 8 w okresie, od powstania SP w P. do maja br. z podziałem na poszczególne lata;

3) Proszę o podanie ilu uczniów zostało skreślonych z listy uczniów z podziałem na lata;

4) Proszę o podanie ilości nie klasyfikacji w okresie od dnia powstania SP w P., do maja br. z podziałem na poszczególne lata;

5) Proszę o podanie ilości ocen niedostatecznych wystawionych na lekcji muzyki w okresie od 2020 r. do maja br.;

6) Proszę o podanie ilości ocen niedostatecznych wystawionych na lekcji geografii w okresie od 2020 r. do maja br.;

7) Proszę o podanie ilości ocen niedostatecznych wystawionych na lekcji chemii w okresie od 2020 r. do maja br.;

8) Proszę o podanie kwalifikacji zawodowych Pani J. S. w zakresie prowadzenia lekcji muzyki;

9) Proszę o podanie ilości kontroli przeprowadzonych przez Kuratorium Oświaty w P. w Szkole Podstawowej, od dnia założenia do maja br.;

10) Proszę o podanie, czy i ilu uczniów brało udział w olimpiadach tematycznych".

Dnia 10 czerwca 2025 r. Dyrektor SP udzielił odpowiedzi na ww. wniosek. Wskazał, że Pani J. S. posiada wykształcenie wyższe pedagogiczne, a nadto ukończyła szkołę muzyczną. Od początku powstania szkoły, [...] Kuratorium Oświaty w P. przeprowadziło jedną kontrolę. W odniesieniu do pozostałych danych, Dyrektor SP stwierdził, że to nie są informacje publiczne.

Skarżąca, działając samodzielnie, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora SP. Skarżąca zakwestionowała to, że 8 z 10 pytań zostało uznanych za sprawy nie będące informacją publiczną. Placówka, jaką kieruje Dyrektor SP jest podmiotem prywatnym, ale korzystającym z subwencji oświatowej i podlega obowiązkowi udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezczynności przez Dyrektora SP i zobowiązanie go do udostępnienia pozostałych informacji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor SP, reprezentowany przez pełnomocnika – a. D. – wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że skarga powinna zostać odrzucona, ponieważ została wniesiona po dwóch miesiącach od udzielenia odpowiedzi. Poza tym, pozostałe informacje nie wynikają z żadnego dokumentu, ani sprawozdania. Aby je udostępnić, to wówczas organ musiałby zapoznać się z szeregiem akt uczniów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania". Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Dyrektora SP w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Z tych względów, zarządzeniem z dnia 8 grudnia 2025 r. Zastępca Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu wyznaczyła termin posiedzenia niejawnego na dzień 21 stycznia 2026 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej, przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Kognicja sądów administracyjnych obejmuje bezczynność oraz przewlekłość prowadzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, o czym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. w związku z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej "u.d.i.p."). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Innymi słowy, Sąd z urzędu powinien wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności, które mają wpływ na ocenę trafności kontrolowanego rozstrzygnięcia, a także bezczynności, nawet jeśli nie zostały one podniesione przez stronę skarżącą.

Podkreślenia wymaga legitymacja skarżącej do wniesienia skargi na bezczynność organu. Jest ona wywodzona z art. 21 u.d.i.p., w którym wskazuje się, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana w oparciu o kryterium legalności, obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Należy zatem uznać, że skarga na bezczynność Dyrektora SP mogła zostać wniesiona i podlegała ona rozpoznaniu przez tut. Sąd. Wbrew temu, co twierdzi Dyrektor SP w odpowiedzi na skargę, skarga nie mogła zostać odrzucona, ponieważ wniesiono ją w terminie. Co istotne, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej regulują odformalizowaną procedurę, do której nie stosuje się przepisów o postępowaniu administracyjnym, ani żadnym innym postępowaniu jurysdykcyjnym. Ponieważ zaniechanie organu w stosunku do obowiązku udostępnienia informacji publicznej jest kwalifikowane jako bezczynność, a art. 53 § 2b p.p.s.a. nie stosuje się, to należy stwierdzić, że skargę na bezczynność można wnieść w każdym czasie (zob. np. wyrok NSA z dnia 19 marca 2025 r., sygn. akt III OSK 2753/24). Przepisy art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. dotyczą terminu wniesienia skargi, gdy jej przedmiotem jest jakiś akt. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność. Dlatego też skarga nie mogła zostać odrzucona, jako wniesiona po terminie.

Należy zacząć od tego, że Dyrektor SP jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej bez względu na to, że stoi on na czele prywatnej szkoły podstawowej. Dyrektor SP jest organem władzy publicznej, ponieważ wykonuje zadania związane z zapewnieniem, aby szkoła, którą kieruje należycie wykonywała zadania z zakresu administracji publicznej, tj. zadania oświatowe. Ponadto dyrektorzy szkół są uznawani za podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej, czy to jako "organy władzy publicznej" w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (w znaczeniu funkcjonalnym - zwłaszcza z uwagi na posiadane przez dyrektorów szkół kompetencje do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach uczniów), czy też jako "podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym". Należy więc uznać, że Dyrektor SP jest podmiotem obowiązanym, wobec którego zastosowanie mają regulacje wskazane w ustawie o dostępie do informacji publicznej (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt I SAB/Sz 185/24).

Katalog obszarów, które szczególnie podlegają jawności w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej został określony w jej art. 6 ust. 1 pkt 1-5. I tak, należy wspomnieć prawo do informacji publicznej o podmiotach władzy publicznej, w tym o trybie działania tej władzy (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.). Innymi słowy, przedmiotem informacji publicznej jest to czy i jak działa organ władzy publicznej, dla skutecznej kontroli społecznej, działającego w imieniu Państwa. Skoro te dane stanowią informację publiczną, a Dyrektor SP wykonuje zadania publiczne to ma on publicznoprawny obowiązek udostępnić te informacje, które są w jego zasobach na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Konstytucyjną zasadą jest jawność życia publicznego oraz dostęp do informacji publicznej. Oznacza to, że każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne, gospodaruje majątkiem publicznym, ma obowiązek udostępnić informację publiczną, o ile ją posiada. Informację, o którą wnioskuje skarżąca, Dyrektor SP posiada, ponieważ dotyczy ona działalności samej szkoły, nauczycieli uczących w niej, jak i uczniów uczęszczających do niej. Skarżąca poprosiła o udostępnienie informacji o ocenach niedostatecznych na poszczególnych lekcjach, o stanie osobowym w klasach 7 i 8, o skreśleniach z listy uczniów, ich nie klasyfikacji oraz o uczestnictwie dzieci w olimpiadach tematycznych. Dyrektor SP powiadomił skarżącą o tym, że nie jest to informacja publiczna, ale za chwilę stwierdził, że musiałby je zgromadzić, ponieważ one nie istnieją jako osobna informacja. Skarżąca uważa, że informacja publiczna nie została udostępniona. Sąd w składzie orzekającym przyznaje rację skarżącej. Dla przejrzystości dalszego wywodu, Sąd będzie odnosić się do poszczególnych pytań zawartych we wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej.

Pierwszy punkt wniosku brzmiał następująco: "Proszę o podanie liczby uczniów przyjętych do klas 7, od dnia powstania SP w P., do maja br. z uwzględnieniem poszczególnych lat". Skarżąca pragnie dowiedzieć się zatem, ilu uczniów realizuje obowiązek szkolny w klasach 7. To pytanie jest informacją publiczną, ponieważ skoro szkolnictwo powszechne na poziomie podstawowym jest ośmioletnie, to zasadne jest pytanie, czy dana szkoła posiada obsadę we wszystkich klasach, a więc czy realizuje program nauczania w każdej klasie, gdzie jest to obowiązkowe. Skoro obowiązek szkolny jest obowiązkowy do 18. roku życia, to zasadne jest oczekiwanie, czy szkoła realizuje swoje ustawowe zadania w postaci obowiązku nauczania dzieci i młodzieży w klasach I-VIII szkoły podstawowej.

Kolejny punkt to w zasadzie kontynuacja poprzedniego. "Proszę o podanie ilu łącznie uczniów ukończyło klasę 7 i kontynuowało naukę w klasie 8 w okresie, od powstania SP w P. do maja br. z podziałem na poszczególne lata". Skarżąca ma prawo wiedzieć, jak wygląda struktura klas w szkole kierowanej przez Dyrektora SP, a więc jaki odsetek absolwentów klasy VII przeszło do klasy VIII i tam kontynuowało naukę.

Pytanie dotyczące liczby uczniów skreślonych z listy uczniów to klasyczna informacja publiczna. Należy przypomnieć, że skreślenie ucznia z listy uczniów jest sprawą administracyjną, ponieważ dyrektor szkoły czyni to w drodze decyzji administracyjnej (art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe [t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1043 z późn. zm.]). Wskazany w poprzednim zdaniu przepis prawa oświatowego stanowi o obowiązku dyrektora szkoły do wydania decyzji administracyjnej w okolicznościach określonych przez ten przepis. Jest to zatem informacja publiczna, ponieważ obywatel ma prawo wiedzieć, czy Dyrektor SP wywiązuje się z niego, jeżeli zachodzi taka potrzeba.

Liczba uczniów nieklasyfikowanych to także informacja publiczna. Nie klasyfikacja to zwykle podstawa do nieudzielenia promocji do następnej klasy, podstawa do przeprowadzenia egzaminu klasyfikującego, czy też podstawa do skreślenia z listy uczniów. Są to zatem obszary działalności szkoły, a więc Dyrektor SP nie może twierdzić, że nie jest to informacja publiczna.

Kolejne trzy zagadnienia dotyczą tego samego, ale w odniesieniu do innych przedmiotów. Skarżąca chce poznać statystykę ocen niedostatecznych wystawionych na lekcjach muzyki, chemii oraz geografii. W tym miejscu należy przywołać przepisy art. 44b ust. 1 pkt 1 oraz art. 44e ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 881 z późn. zm.), które to przepisy wskazują przedmiot oceniania w postaci osiągnięć uczniów, a także oceny bieżące oraz klasyfikacyjne (półroczne oraz roczne). Ocenianie i wystawianie ocen to także przejaw działalności szkoły. Można wręcz powiedzieć, że jest to jeden z fundamentalnych obszarów działania szkoły podstawowej. Podobnie uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który co prawda wypowiedział się na temat oceniania zachowania uczniów oraz obniżenia ocen ze sprawowania, jednakże w ramach pierwszego z powołanych w tym akapicie przepisów, jest to również obszar podlegający ocenie obok osiągnięć naukowych uczniów (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 114/22).

Sąd w składzie orzekającym, odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, wywiódł następującą myśl: jeżeli pytania ze sprawdzianów i kartkówek, czy innych egzaminów państwowych stanowią informację publiczną, gdyż są one niejako podstawą oceny tego, jak szkoła, czy inne ciało szkolące przyszłych przedstawicieli zawodów zaufania publicznego realizuje program nauczania (zob. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 marca 2025 r., sygn. akt IV SAB/Wr 879/24, wyrok TK z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt K 8/15, "Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zbiór Urzędowy A" 2016, nr 27). Dlatego też należy uznać, że oceny niedostateczne, czy jakiekolwiek inne oceny (cząstkowe, półroczne i roczne), jakie stawia się uczniom za ich osiągnięcia w toku programu nauczania, stanowią informację publiczną i podlegają one udostępnieniu. Bez znaczenia pozostaje przy tym to, z jakie przedmiotu szkolnego ta ocena została wystawiona.

Ostatnie pytanie dotyczyło tego, czy, a jeżeli tak to ilu uczniów brało udział w olimpiadach tematycznych. Udział w olimpiadach tematycznych to przejaw zewnętrznej aktywności każdej szkoły. Szkoły co roku poddawane są ocenie, która pozwala na ustalenie rankingu szkół. Udział w olimpiadach to przejaw tego, jak dana szkoła plasuje się na tle innych szkół w gminie, powiecie, województwie i wreszcie w kraju. Udział w olimpiadach i osiągnięcia zdobyte na ich forum jest też świadectwem renomy danej szkoły i jakości nauczania realizowanego przez nią. Nie sposób zatem stwierdzić, że zagadnienie, jakim interesuje się skarżąca, nie jest informacją publiczną.

Podsumowując dotychczasowe rozważania, należy stwierdzić, że pytania nr 1-7 oraz 10 zawarte we wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w ramach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Inną sprawą jest to, czy zakres czasowy, jaki obejmują ww. informacje publiczne, nie czynią tychże informacji przetworzonymi. Jeżeli tak jest, a Dyrektor SP będzie musiał to ocenić przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącej, to w tej sytuacji Dyrektor SP będzie musiał wdrożyć odpowiednią procedurę uregulowaną w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania o zasadności skargi. Dyrektor SP udostępnił informację publiczną wyłącznie w zakresie pytania nr 8 i 9. Pozostałych informacji nie udostępnił, uważając, że nie są one informacją publiczną. Taka konkluzja jest dalece błędna, dlatego należało uznać, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., że Dyrektor SP dopuścił się bezczynności (pkt II sentencji wyroku). W zakresie, w jakim informacja nie została udostępniona, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązuje Dyrektora SP do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 27 maja 2025 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obejmującej pytania nr 1-7 oraz 10 (pkt I sentencji wyroku). Sąd zobowiązuje do rozpoznania wniosku, a nie do udostępnienia, ponieważ udostępnienie będzie zależne od oceny Dyrektora SP dotyczącej ewentualnego przetworzenia informacji żądanych przez skarżącą.

Nie było podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Dyrektora SP miała charakter rażący, dlatego też Sąd uznał tak, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a (pkt III sentencji wyroku). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. "Rażącym naruszeniem prawa, co wymaga powtórzenia, jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne." (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Dla uznania rażącego naruszenia prawa, nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy albo tylko pozostawanie w przewlekłości (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 285/19, zob. także wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt III SAB/Wr 1110/19). Postawę Dyrektora SP musiałoby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. To nie miało jednak miejsca. W niniejszej sprawie Dyrektor SP błędnie uznał, że informacje objęte wnioskiem skarżącej nie mają charakteru informacji publicznej. Jak każdy podmiot prawa, również i Dyrektor SP ma prawo do swoich poglądów i przekonań na temat stosowania prawa. Pogląd Dyrektora SP był po prostu błędny, dlatego nie ma podstaw do uznania, że bezczynność tego organy odznaczała się rażącym naruszeniem.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 zł orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535) [pkt IV sentencji wyroku].