Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Marta Pawłowska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Angelika Mielcarek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na uchwałę Rady Miejskiej w Oławie z dnia 25 sierpnia 2016 r. nr XXI/153/16 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Oława stwierdza nieważność § 20 pkt 2, § 23 pkt 4 oraz § 24 zaskarżonej uchwały.

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł do tutejszego sądu skargę na postanowienia § 20 pkt 2 oraz § 23 pkt 4 i § 24 uchwały Nr XXI/153/16 Rady Miejskiej w Oławie z dnia 25 sierpnia 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miasto Oława.

Przepisom § 20 pkt 2 oraz § 23 pkt 4 i § 24 powołanej uchwały Rady Miejskiej w Oławie zarzucił, że zostały wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733), przez co są także sprzeczne z art. 94 Konstytucji RP. Ponadto, przepis § 20 pkt 2 uchwały – w zakresie, w jakim dotyczy psów asystujących – narusza również art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 913).

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w rozdziale 7. uchwały prawodawca lokalny ustanowił obowiązki ciążące na osobach utrzymujących zwierzęta domowe. Rada Miejska w Oławie postanowiła m.in., że osoby utrzymujące zwierzęta domowe są zobowiązane do zachowania środków ostrożności zapewniających ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku i ponoszą pełną odpowiedzialność za zachowanie zwierząt, które utrzymują, oraz za szkody przez nie wyrządzone. Zgodnie z postanowieniami § 20 zaskarżonej uchwały, do obowiązków w/w osób należy w szczególności:

1) sprawowanie stałego i skutecznego nadzoru nad posiadanymi zwierzętami,

2) niewprowadzanie zwierząt do obiektów użyteczności publicznej i na tereny

rekreacyjne, a w szczególności na place zabaw,

3) usuwanie zanieczyszczeń pozostawionych przez zwierzęta domowe w budynkach i na terenach przeznaczonych do użytku publicznego, do oddzielnych, oznaczonych pojemników przeznaczonych wyłącznie do tego celu,

4) niedopuszczanie do długotrwałego zakłócania ciszy i spokoju przez zwierzęta domowe, szczególnie w godzinach od 22:00 do 6:00,

5) niestwarzanie uciążliwości dla pozostałych mieszkańców w przypadku utrzymywania większej ilości zwierząt domowych w budynkach wielorodzinnych.

Niezależnie od powyższego, Rada Miejska w Oławie ustaliła następujące zasady postępowania z psami:

1) psy powinny być wyprowadzane na smyczy, a psy rasy agresywnej lub psy

wierzące powyżej 50 cm w kłębie, na smyczy i w kagańcu oraz wyłącznie przez osoby dorosłe,

2) zwolnienie psa ze smyczy, ale z nałożonym kagańcem, jest dozwolone jedynie w miejscach mało uczęszczanych przez ludzi i tylko w sytuacji, gdy opiekun ma możliwość sprawowania całkowitej kontroli nad zachowaniem zwierzęcia,

3) zwolnienie psa ze smyczy i bez kagańca na wyżej wymienionych terenach jest dozwolone wyłącznie w przypadku niedużych psów o wysokości do 30 cm w kłębie,

4) dopuszczone jest zwolnienie psa z uwięzi na nieruchomości właściciela pod

warunkiem, że nieruchomość jest ogrodzona w sposób uniemożliwiający psu

wydostanie się na zewnątrz oraz zaopatrzona w tabliczkę informacyjną "Uwaga pies", umieszczoną w widocznym miejscu w rejonie wejścia na nieruchomość, a w przypadku psów ras agresywnych – tabliczkę "Uwaga pies rasy agresywnej" oraz dzwonek służący do wezwania właściciela.

Ponadto, właściciele psów rasy agresywnej zostali zobowiązani do umieszczenia tabliczki z informacją "Uwaga pies rasy agresywnej" na drzwiach wejściowych do lokalu mieszkalnego w budynkach wielolokalowych bądź na ogrodzeniu posesji w przypadku utrzymywania psa na nieruchomości jednorodzinnej.

Jak wywodził dalej skarżący, podstawę materialno-prawną zaskarżonej uchwały stanowił art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który upoważnia i zobowiązuje radę gminy do uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego. Przepisy art. 4 ust. 2 powołanej ustawy wymieniają obligatoryjne elementy regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy. Jednym z tych elementów jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, które mają na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku (art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy).

Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał przy tym, że istotą regulacji prawnych wydanych na podstawie upoważnienia zamieszczonego w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta w taki sposób, by zapewnić ochronę przed zagrożeniami lub uciążliwościami dla ludzi, nie zaś wprowadzenie całkowitego zakazu "wstępu" zwierząt do określonych miejsc (zob. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 1058/22). W skardze podkreślono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest jednolite stanowisko, zgodnie z którym w kompetencjach rady gminy wynikających z art. 4 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy nie mieści się wprowadzenie całkowitego zakazu wprowadzania wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc, bowiem powołany przepis upoważnia radę gminy jedynie do ustalenia postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, aby ich pobyt na tych terenach nie był uciążliwy i nie zagrażał przebywającym tam osobom. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu jak zakaz wyprowadzania psów nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie. Dodatkowo, skarżący wskazał, że pojęcie "obiektu użyteczności publicznej", które zostało użyte w § 20 pkt 2 powołanej uchwały Rady Miejskiej w Oławie, może być interpretowane bardzo szeroko. Jak wskazano w orzecznictwie, o zaliczeniu danego obiektu do kategorii użyteczności publicznej decyduje w pierwszej kolejności zaspokajanie zbiorowych i powszechnych, a nie indywidualnych lub grupowych potrzeb społecznych. Przyjmując takie kryterium, do obiektów użyteczności publicznej można zaliczyć np. boiska, hale sportowe, lodowiska, sale gimnastyczne, stadiony, kąpieliska, drogi, tereny rekreacyjne, parki, zieleńce gminne, dworce, przystanki itp. Zakaz wprowadzania zwierząt do obiektów użyteczności publicznej prowadzi zatem do niedającego się zaakceptować w demokratycznym państwie prawa ograniczenia praw osób trzymających zwierzęta, w tym ograniczenia wolności przemieszczania się.

Niezależnie od powyższego, regulacja zamieszczona w § 20 pkt 2 uchwały pozostaje w ocenie skarżącego Rzecznika, sprzeczna z art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Przywołany przepis ustanawia generalną swobodę wstępu osób niepełnosprawnych wraz z psem asystującym do obiektów użyteczności publicznej. Wprowadzenie przez Radę Miejską w Oławie generalnego zakazu wstępu zwierząt domowych (a zatem także psów asystujących) na teren obiektów użyteczności publicznej bez wątpienia narusza wskazane wyżej uprawnienie osób niepełnosprawnych korzystających z pomocy psów asystujących, faktycznie uniemożliwiając im korzystanie z tych obiektów.

Odnośnie do zarzutu nieważności § 23 pkt 4 uchwały, w skardze wyjaśniono, że określenie obowiązków ciążących na osobach utrzymujących zwierzęta domowe może dotyczyć wyłącznie postępowania z tymi zwierzętami na terenach przeznaczonych do wspólnego użytku, czyli co do zasady w miejscach publicznych (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 54/21). Przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uprawnia zatem rady gminy do ustanowienia obowiązków, którym osoby utrzymujące zwierzęta domowe będą podlegać na terenie prywatnych nieruchomości.

Rzecznik wskazał również, że art. 4 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy powinien być interpretowany w kontekście art. 3 ust. 2 pkt 13 tej ustawy, z którego wprost wynika, że organy gminy mają określać wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych. W konsekwencji określenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe na terenach prywatnych nieruchomości wykracza poza delegację ustawową i w sposób nieuprawniony wkracza w prawo własności. Tymczasem w § 23 pkt 4 zaskarżonej uchwały Rada Miejska w Oławie zamieściła regulacje, które określają zasady postępowania z psami na terenie nieruchomości prywatnych, dopuszczając zwolnienie psa z uwięzi na nieruchomości właściciela pod warunkiem, że nieruchomość jest ogrodzona w sposób uniemożliwiający psu wydostanie się na zewnątrz oraz zaopatrzona w tabliczkę informacyjną "Uwaga pies", umieszczoną w widocznym miejscu w rejonie wejścia na nieruchomość, a w przypadku psów ras agresywnych – tabliczkę "Uwaga pies rasy agresywnej" oraz dzwonek służący do wezwania właściciela.

Z kolei § 24 uchwały nakłada na właścicieli psów rasy agresywnej obowiązek umieszczenia tabliczki z informacją "Uwaga pies rasy agresywnej" na drzwiach wejściowych do lokalu mieszkalnego w budynkach wielolokalowych bądź na ogrodzeniu posesji w przypadku utrzymywania psa na nieruchomości jednorodzinnej. Takie unormowania pozostają bez związku z delegacją ustawową, zawartą w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na mocy której - regulamin określa zasady dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, a ponadto w nieuprawniony sposób ingerują w sferę obejmującą utrzymywanie zwierząt domowych na terenie prywatnych nieruchomości. Skarżący zwrócił również uwagę, że z treści art. 10a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1580), wynika, że psy mogą być puszczane swobodnie (bez kontroli) na terenie prywatnym, pod warunkiem, że teren ten jest ogrodzony w sposób uniemożliwiający psu wyjście. Ustawodawca określił wymogi, po spełnieniu których, właściciele nie muszą stosować się do zakazu puszczania psów bez możliwości ich kontroli, w sytuacji, gdy zwierzęta te przebywają na terenie nieruchomości prywatnej. Skoro zatem przedmiotowa materia została unormowana w akcie rangi ustawowej, a prawodawca nie upoważnił rady gminy do uzupełnienia lub doprecyzowania regulacji ustawowych w akcie prawa miejscowego, jakim jest regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, to Rada Miejska w Oławie nie była uprawniona do określenia w zaskarżonej uchwale obowiązków dot. postępowania z psami przebywającymi na terenie nieruchomości prywatnych.

Ponadto, unormowania uchwały nakładające obowiązek umieszczania w rejonie wejścia na nieruchomość tabliczki informacyjnej "Uwaga pies" lub "Uwaga pies rasy agresywnej", a także dzwonka służącego do wezwania właściciela, nie tylko nie mają umocowania w art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale także wprowadzają dalej idące ograniczenia, niż ustanowione w art. 10a ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt (przez co w niedopuszczalny sposób modyfikują unormowania ustawowe), polegające na tym, że właściciel może zwolnić psa ze smyczy tylko w sytuacji, gdy nieruchomość jest zaopatrzona w odpowiednio oznakowaną tabliczkę ze stosownym ostrzeżeniem. Skoro zwierzę nie może wydostać się z nieruchomości prywatnej na teren publiczny, to nie istnieje podstawa do dalszego ograniczania praw właściciela.

W odpowiedzi na skargę Gmina Oława wniosła o jej oddalenie w całości. Podniosła, że wprowadzając kwestionowany zapis w § 20 pkt 2 uchwały miała na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkownikom określonych terenów, a nie wprowadzanie powszechnego zakazu przemieszczania się ze zwierzętami domowymi. W zakresie psów asystujących podniosła dodatkowo, że prawo wstępu osobom z niepełnosprawnościami wraz z psem towarzyszącym zapewnia przepis rangi ustawowej, stąd niezależnie od uregulowań regulaminowych, prawo to jest zagwarantowane przepisem szczególnym jakim jest ustawa.

Odnośnie do dwóch pozostałych zarzutów skargi organ podniósł, że wykładnia skarżącego abstrahuje od celu wprowadzonych regulacji. Celem bowiem kwestionowanych przepisów nie było ingerowanie w prawo własności jako takie, a jedynie nałożenie na właścicieli zwierząt obowiązków organizacyjnych i zabezpieczających, które mają zapobiegać wydostaniu się psów na zewnątrz z posesji.

W ocenie organu przepis art. 10a ustawy o ochronie zwierząt określa minimalne standardy postępowania wobec zwierząt, a nie reguluje kwestii ochrony osób trzecich przed zagrożeniami ze strony zwierząt, a tym samym nie pozostaje w kolizji z rozwiązaniami przyjętymi w zaskarżonym regulaminie.

Na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2026 r. pełnomocnik Rzecznika Praw Obywatelskich podtrzymała stanowisko prezentowane w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie w całości, albowiem wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się zasadne.

Wyjaśnić przy tym należy, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.

Podstawową regułą działania administracji w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe ani czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych.

Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.

Przedmiotowa uchwała została wydana na podstawie art. 40 ust. 1 i 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz.1456 ze zm., dalej jako u.s.g.) Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.

Na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako "u.c.p.g."), utrzymanie czystości i porządku w gminach należy do obowiązkowych zadań własnych gminy.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.c.p.g., Rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego powiatowego inspektora sanitarnego, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który jest aktem prawa miejscowego.

Stosownie do art. 4 ust. 2 u.c.p.g., regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące m.in. w pkt 6 - obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.

W treści zakwestionowanego § 20 pkt 2 Rada Miejska w Oławie ustaliła, że "do obowiązków utrzymujących zwierzęta domowe należy w szczególności niewprowadzanie zwierząt do obiektów użyteczności publicznej i na tereny rekreacyjne, a w szczególności place zabaw".

Zasadny jest zarzut Rzecznika Praw Obywatelskich, że takie uregulowanie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego wynikającego z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.s.g., a dodatkowo sprzeczny jest z art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Trafnie skarżący wskazał, że stanowisko sądów administracyjnych jest w tej materii utrwalone, a Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, w całości podziela stanowiska przytoczone przez skarżącego w skardze (m.in. wyroki NSA z dnia 29 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 921/20 oraz z dnia 26 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 98/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Wr 41/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 54/20, wyrok WSA w Kielcach z dnia 5 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 252/24 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia z dnia 27 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Kr 136/25, wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych, CBOSA).

Ze stanowiska tego wynika jasno, że przepis art. 4 ust. 2 pkt 6 u.s.g. zobowiązuje organ samorządu gminnego do ustalenia obowiązków nakładanych na właścicieli zwierząt domowych celem zapewnienia ochrony przed zanieczyszczeniem przez te zwierzęta terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Powołany przepis ustawy zakazuje jednakże wprowadzania do aktów prawa miejscowego generalnych zakazów wprowadzania/wyprowadzania psów lub innych zwierząt domowych na tereny podlegające wspólnego użytkowi, czyli także tereny parków miejskich lub ogrodów miejskich. Na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.s.g. organ stanowiący gminy może nakładać konkretne obowiązki (nakazy lub zakazy) na właścicieli zwierząt, jednak obowiązki te muszą zmierzać do zapewniania ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W ramach tych obowiązków, nakazów lub zakazów dopuszczalne jest w szczególnych przypadkach wprowadzanie nawet ograniczeń co miejsc przebywania zwierzęcia na terenie np. parku, zakazując aby zwierzęta np. wchodziły do piaskownic lub innych wydzielonych miejsc. Poprzez wprowadzanie takich zakazów lub ograniczeń organ stanowiący gminy powinien chronić np. rośliny lub drzewa posadzone w parku. Natomiast wprowadzenie generalnego zakazu nie jest dopuszczalne i stanowi przekroczenie delegacji ustawowej do stanowienia aktu prawa miejscowego (WSA w Poznaniu w wyroku IV SA/Po 41/21). .

Wprowadzenie w regulaminie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy zakazu wyprowadzania zwierząt na dany teren jest środkiem nadmiernie ograniczającym swobodę poruszania się i przebywania w określonym miejscu, która przysługuje wszystkim obywatelom, w tym właścicielom zwierząt. Takie stanowisko jest jednoznacznie przyjmowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu jak zakaz wyprowadzania psów nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli tych zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 726/17 zob. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dodatkowo oczywiście słuszny jest zarzut skarżącego, że w odniesieniu do psów asystujących zaskarżony przepis pozostaje w sprzeczności z art. 20a ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Zgodnie z tym przepisem, osoba niepełnosprawna wraz z psem asystującym ma prawo wstępu: 1) do obiektów użyteczności publicznej, w szczególności: budynków i ich otoczenia przeznaczonych na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, opieki zdrowotnej, opieki społecznej i socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym, świadczenia usług pocztowych lub telekomunikacyjnych oraz innych ogólnodostępnych budynków przeznaczonych do wykonywania podobnych funkcji, w tym także budynków biurowych i socjalnych.

Nie zasługuje na akceptację stanowisko organu, że wobec gwarancji prawa wejścia wynikającego z ustawy dla takich osób, wprowadzony w zaskarżonej uchwale zapis nie jest wadliwy. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 u.s.g. Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W rozpatrywanej sprawie sprzeczność wprowadzonego zakazu generalnego z przytoczonym przepisem ustawy jest oczywista, stąd musi prowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonego § 20 pkt regulaminu.

W całości zasługują na uwzględnienie również zarzuty dotyczące § 23 pkt 4 oraz § 24 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z tymi uregulowaniami: "Do obowiązków osób utrzymujących psy należy w szczególności dodatkowo: dopuszcza się zwolnienie psa z uwięzi na nieruchomości właściciela pod warunkiem, że nieruchomość jest ogrodzona w sposób uniemożliwiający psu wydostanie się na zewnątrz oraz zaopatrzona w tabliczkę informacyjną "Uwaga pies", umieszczoną w widocznym miejscu w rejonie wejścia na nieruchomość, a w przypadku psów ras agresywnych – tabliczkę "Uwaga pies rasy agresywnej" oraz dzwonek służący do wezwania właściciela" (§ 23 pkt 4); "Właściciel psa rasy agresywnej zobowiązany jest umieścić tabliczkę z informacją "Uwaga pies rasy agresywnej" na drzwiach wejściowych do lokalu mieszkalnego w budynkach wielolokalowych bądź na ogrodzeniu posesji w przypadku utrzymywania psa na nieruchomości jednorodzinnej" (§ 24) .

Trafne jest stanowisko skarżącego, że upoważnienie ustawowe określonego w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. dotyczy dwóch rodzajów obowiązków, a mianowicie po pierwsze ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwościami dla ludzi, a po drugie ochrony przed zanieczyszczeniami terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Wynika z tego, że każdy z tych obowiązków odnosi się do miejsc przeznaczonych do wspólnego użytku (miejsc publicznych, takich jak place, parki). Z tego też względu ograniczenia ustalane przez radę gminy nie mogą obejmować nieruchomości stanowiących własność osób utrzymujących takie zwierzęta (tak K. Bandarzewski, P. Chmielnicki, B. Dziadkiewicz, Komentarz do ustawy o czystości i porządku w gminach, Warszawa 2007, s. 179). Potwierdza to art. 3 ust. 2 pkt 13 ww. ustawy, który stanowi, że gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności określają wymagania wobec osób utrzymujących zwierzęta domowe w zakresie bezpieczeństwa i czystości w miejscach publicznych. Wprowadzając obowiązek montażu tabliczek o określonej treści, stosownych ogrodzeń oraz postępowania ze zwierzęciem na własnej posesji, bezsprzecznie stanowi nieuprawnioną ingerencję organu stanowiącego w prawo własności, naruszając tym samym art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. oraz art. 94 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

Z powyższych względów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.