I SA/Ol 139/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-04-24	
Data wpływu	2025-03-19	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie	
Sędziowie	Anna Janowska /sprawozdawca/
Beata Jezielska
Jolanta Strumiłło /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty	
Hasła tematyczne	Odpady
Czystość i porządek	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 135, art. 145 § 1 pkt 2, art. 185 § 1, art. 190; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2519; art. 6q ust. 1; Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2022 nr 0 poz 2651; art. 126, art. 144-154c, art. 165 § 4, art. 247 § 1 pkt 5.; Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Anna Janowska (sprawozdawca) sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 12 lipca 2023 r., nr SKO.63.20.2023 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące luty i marzec 2023 r. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza S. z dnia 31 marca 2023 r., nr GM.6232.6.4.2023; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie na rzecz strony skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej w S. kwotę 2.200 zł (słownie: dwa tysiące dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Spółdzielnia Mieszkaniowa "O." w S. (dalej jako: "spółdzielnia", "strona", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "SKO") z 12 lipca 2023 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza S. (dalej jako: "organ pierwszej Instancji", "Burmistrz") z 31 marca 2023 r. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położnej w S. przy ul. [...] za luty i marzec 2023 r. w wysokości 10.300 zł.

Z przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt administracyjnych wynikał następujący stan prawny i faktyczny sprawy:

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek zawiadomienia z 3 marca 2023 r. podmiotu odbierającego odpady (R. Spółka z o.o. w O.) o stwierdzonych w dniach 16 i 23 lutego oraz 2 marca 2023 r. naruszeniach obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez właścicieli ww. nieruchomości poprzez wystawienie w pojemnikach na odpady zmieszane tworzyw sztucznych, szkła, papieru, opakowań wielkomateriałowych. Nieprawidłowości odnotowano także w pojemnikach na papier oraz metale i tworzywo sztuczne. Z każdego z ww. odbiorów sporządzono dokumentację fotograficzną, na której uwidoczniono także naklejkę o nieprawidłowej segregacji na pojemniku na odpady zmieszane i zostawiono kartkę upominającą o segregacji odpadów.

Powyższe ustalenia legły u podstaw wydania przez organ pierwszej instancji decyzji z 31 marca 2023 r., w której oceniono, że zaistniały przesłanki do określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi według stawek podwyższonych, zawarte w art. 6ka ust. 1 oraz art. 6k ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2519, ze zm.; dalej jako: "u.c.p.g.").

Uznając prawidłowość powyższego rozstrzygnięcia, Kolegium w uzasadnieniu decyzji uznało, że dla zastosowania art. 6ka u.c.p.g. wystarczy jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Wyjaśniło bowiem, że niesegregowane odpady komunalne podmiot odbierający odpady przyjmuje jako niesegregowane (zmieszane). Koszt ich zagospodarowania jest wyższy niż koszt zagospodarowania poszczególnych frakcji zbieranych w sposób selektywny, stąd opłata podwyższona stanowi w tej sytuacji opłatę za dodatkową usługę. Dodało, że podwyższona opłata nie ma charakteru stałego, jest określana za miesiąc, w którym stwierdzono nieselektywną zbiórkę odpadów. Koszty te powstają niezależnie od tego, czy brak segregowania odpadów ma charakter incydentalny czy nie.

SKO nie stwierdziło również podstaw do uznania za wadliwy sposobu zawiadomienia skarżącej o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne. Zawiadomienie przez spółkę odbierającą odpady z 3 marca 2023 r. zostało skierowane także do spółdzielni, która nie kwestionowała otrzymania tego pisma. Jak wynika z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., ustawodawca nie narzucił w tym zakresie podmiotowi odbierającemu odpady komunalne żadnych szczególnych wymogów.

Strona nie zgadzając się z powyższą decyzją zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W skardze wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie

1) przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651, ze zm., dalej jako: "O.p.") poprzez: niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i uznanie, że za wszelkie przypadki nieprawidłowej segregacji odpadów komunalnych stwierdzonych poza wiatą śmietnikową winna odpowiadać skarżąca, podczas gdy właścicielem terenu wokół wiaty śmietnikowej jest Gmina, która jako właściciel nieruchomości ponosi odpowiedzialność za właściwą segregacje odpadów komunalnych oraz poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i nie odniesienie się w wydanej decyzji do stanowiska strony zawartego w piśmie z 28 marca 2023 r.;

- art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że podstawą decyzji było zawiadomienie o nieprawidłowościach w sytuacji, gdy zawiadomienie to w całości opierało się na dokumentacji fotograficznej, które to dowody neguje skarżąca z powodu braku możliwości określenia, której wiaty śmietnikowej one dotyczą;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że zbiorcze zawiadomienie o kilkukrotnych naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów jest prawidłowe w sytuacji, gdy z normy przepisu wynika, że zawiadomienia takiego dokonuje się w sytuacji niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki (a więc każdorazowego niedopełnienia), co powoduje jednocześnie, że nieuprawnione jest wystosowywanie zbiorczego zawiadomienia, co tym samym narusza przepis art. 121 § 1 O.p.;

- art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że skarżącej można przypisać przymiot właściciela nieruchomości w stosunku do terenu, na którym zlokalizowane są pojemniki do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, w sytuacji gdy właścicielem tego terenu jak i pojemników do selektywnej zbiórki odpadów jest Gmina, a pojemniki te są ogólnodostępne dla wszystkich mieszkańców miasta.

W uzasadnieniu dodatkowo podniesiono, że w aktach sprawy oprócz dokumentacji zdjęciowej brak jest jakiegokolwiek protokołu oględzin czy nawet notatki. Ze sporządzonych zdjęć nie sposób zaś, w ocenie strony, dowiedzieć się, której wiaty śmietnikowej dotyczą.

Ponadto o jakichkolwiek nieprawidłowościach skarżąca została poinformowana dopiero 7 marca 2023 r. i z treści zawiadomienia dowiedziała się, że nieprawidłowość w segregacji odpadów komunalnych na nieruchomości miały miejsce w dniach 16 i 23 lutego 2023 r. oraz 2 marca 2023 r. Z uwagi na powyższe skarżąca nie miała bezpośrednio możliwości ustosunkowania się do nieprawidłowości. Nadto mimo późniejszego ustosunkowania się strony do nieprawidłowości, organ nie odniósł się do jej stanowiska w wydanej decyzji.

Strona podniosła równocześnie, że w sposób maksymalny zabezpieczyła pojemniki przed dostępem osób trzecich, w tym celu wykonane są specjalne wiaty zamykane na klucz. Nie może również ponosić odpowiedzialności za wszelkie przypadki niesegregowania czy też podrzucania śmieci pod wiatę śmietnikową czy nieprawidłową segregację w pojemnikach miejskich do selektywnej zbiórki odpadów. W jej ocenie, za nieprawidłowe należy uznać zbiorcze zawiadomienie o wielokrotnych naruszeniach obowiązku selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wynika, że podmiot odbierający odpady zawiadamia każdorazowo zarówno burmistrza jak i właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Takie rozwiązanie ma na celu umożliwienie właścicielowi nieruchomości podjęcia natychmiastowej reakcji, gdyby dochodziło do naruszenia obowiązku selektywnej zbiórki odpadów po to, aby sytuacje takie nic miały miejsca w przyszłości. Zawiadamianie właściciela nieruchomości dopiero po kilkukrotnych naruszeniach jest zaskakiwaniem go i stanowi naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 §1 O.p. Tym samym, w ocenie skarżącej, zawiadomienie z 7 marca 2023 r. o nieprawidłowościach stwierdzonych w dniach 16 i 23 lutego 2023 r. nie może być uznane jako dokonane niezwłocznie.

Jednocześnie skarżąca podniosła, że organ odwoławczy błędnie przypisał stronie przymiot właściciela nieruchomości w stosunku do terenu znajdującego się poza wiatą śmietnikową. Skarżąca nie jest właścicielem, użytkownikiem, czy też władającym nieruchomością w stosunku do terenów poza wiatami śmietnikowymi. Teren poza wiatą śmietnikową przy nieruchomości jest własnością Gminy. Na terenie tym są zlokalizowane śmietniki do selektywnej zbiórki odpadów, które są przeznaczone dla wszystkich mieszkańców miasta a nie tylko dla mieszkańców skarżącej. W związku z tym w ocenie strony doszło do naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wyrokiem z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 355/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę wniesioną w niniejszej sprawie. Orzeczenie to zostało jednak uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 30 października 2024 r., sygn. akt III FSK 422/24, a sprawa została przekazana tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu NSA w pierwszej kolejności wskazał, że w wydanym w rozpoznanej sprawie postanowieniu o wszczęciu postępowania jako stronę wskazano mieszkańców nieruchomości przy ul. [...]. Organ zdecydował więc, że postępowanie będzie prowadzone wobec tych mieszkańców nieruchomości i to oni, jako strona postępowania, mogli być adresatem decyzji (o ile posiadali podmiotowość prawnopodatkową, ale ta kwestia nie jest przedmiotem skargi kasacyjnej) kończącej wszczęte postępowanie. Tymczasem adresatem decyzji uczyniono zupełnie inny podmiot, tj. Spółdzielnię Mieszkaniową "O." w S. Bezsprzecznie decyzja organu pierwszej instancji kończąca postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co wypełnia przesłankę z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Błąd ten powielił organ odwoławczy, a WSA niezasadnie uznał, że nie doszło do naruszenia tego przepisu. Stroną postępowania podatkowego nie jest podmiot, który występuje w imieniu tej strony, więc przytoczony zapis o tym, że spółdzielnia reprezentuje podmiot wobec którego jest wszczynane postępowanie, pozostaje bez wpływu na to kto jest jego stroną.

NSA odniósł się także do zarzutu naruszenia art. 6ka ust.1 u.c.p.g. Wskazał, że przepis ten ustanawia obowiązek powiadomienia właściwego organu oraz właściciela nieruchomości przez odbierającego odpady o przypadkach zaniechania selektywnego zbierania odpadów. Powiadomienie właściciela nieruchomości pełni funkcję informacyjno-prewencyjną, gdyż właściciel nieruchomości po jego otrzymaniu ma możliwość podjęcia działań mających na celu wyeliminowanie w przyszłości ewentualnych uchybień w tym zakresie i zapobieżeniu ponoszenia większych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Mając na uwadze tę funkcję powiadomienia, NSA uznał, że powiadomienie właściciela powinno nastąpić niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych i przyjęciu ich jako niesegregowanych.

Jako istotną NSA uznał również formę tego powiadomienia, które wobec braku stosownej regulacji prawnej, powinno mieć formę pisemną, gdyż w tym zakresie obowiązuje określona w art. 126 O.p. zasada pisemności. Zdaniem NSA, w rozpoznanej sprawie nie wynika precyzyjnie, czy zasada ta została uwzględniona przy zawiadamianiu organu, czy zaniechano jej zastosowania przy zawiadomieniu strony postępowania. Ponadto NSA jako wadliwą ocenił zastosowaną w niniejszej sprawie formę powiadomienia strony postępowania w postaci naklejki i to nie tylko przez wzgląd na zasadę określoną w art. 126 O.p. Zauważył bowiem, że naklejka nie zawiera informacji, które powinny być zamieszczone w powiadomieniu. Brak na niej daty, w niektórych przypadkach brak informacji o tym, kto ją nakleił. Poza tym stosujący tę formę powiadomienia nie bierze pod uwagę, że właściciel nieruchomości nie ma obowiązku dokonywania codziennego przeglądu miejsc gromadzenia odpadów, a także i to, że naklejka nie daje gwarancji, że pochodzi od podmiotu uprawnionego, albo że może być usunięta zanim właściciel ją dostrzeże. NSA uznał, że naklejka może stanowić sygnał o nieprawidłowościach, ale nie spełnia ona określonego w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. wymogu powiadomienia właściciela nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), stosownie do którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), stanowiący ponadto, że sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Z kolei stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia zgodnie z zakreślonymi powyżej regułami, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że została ona przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie mocą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2024 r., sygn. akt III FSK 422/24, wydanego na skutek skargi kasacyjnej skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 355/23.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa w piśmiennictwie prawniczym określana jest jako zespół czynności zmierzających do ustalenia treści normy prawnej zawartej w przepisie prawnym, ciąg czynności odkodowujących znaczenie wyrażeń wchodzących w skład przepisu prawnego (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012). Zatem ponownie rozpoznając sprawę administracyjną, Sąd nie dysponuje całkowitą swobodą, co oznacza, że zakres jego swobody jest węższy, niż gdy rozpoznawał sprawę po raz pierwszy. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, sąd pierwszej instancji ponownie rozpoznając sprawę przekazaną mu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. - nie stosuje art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji z jednej strony pozostaje skrępowany granicami skargi kasacyjnej, nie mogąc wykroczyć poza oznaczony zakres kontroli. Z drugiej strony jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naruszenie chociażby jednego ze wskazanych ograniczeń stanowiłoby pogwałcenie norm o istotnym znaczeniu dla sprawy (J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 624).

Oznacza to, że Sąd, rozpoznając obecnie sprawę ze skargi skarżącej i nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego przez NSA w wyroku z 30 października 2024 r, zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć. W omawianym wyroku NSA uwzględnił zarzut naruszenia art. 247 § 1 pkt 5 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z 14 marca 2023 r. wskutek zawiadomienia podmiotu odbierającego odpady z 3 marca 2023 r. o stwierdzonych naruszeniach obowiązku segregacji śmieci. Zgodnie zatem z art. 165 § 4 O.p. datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania. W postanowieniu tym wskazana musi być strona postępowania, a doręczenie jej ww. postanowienia jest zasadniczą przesłanką skuteczności wszczęcia postępowania. Jest to reguła, od której przepisy O.p. nie przewidują wyjątków. W judykaturze przyjmuje się, że czynności dokonywane przed momentem wszczęcia postępowania podatkowego nie wywołują żadnych skutków prawnych, gdyż przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania nie toczy się żadne postępowanie. Dopiero od chwili skutecznego wszczęcia postępowania mogą być w pełni realizowane ogólne zasady postępowania podatkowego wynikające z art. 120-129 O.p. Zatem bez wszczęcia postępowania podatkowego wobec strony nie jest możliwe jego prowadzenie – ergo zakończenie wydaniem decyzji. Nie jest bowiem możliwe zakończenie czegoś, co nie istnieje.

W niniejszej sprawie istotne jest, że w postanowieniu z 14 marca 2023 r. o wszczęciu postępowania, jako stronę wskazano mieszkańców nieruchomości przy ul. [...] w S. Organ zdecydował, że postępowanie będzie prowadzone wobec tych mieszkańców nieruchomości, a zatem to oni zostali oznaczeni jako strona postępowania. Tymczasem adresatem decyzji uczyniono zupełnie inny podmiot, tj. spółdzielnię. Z powyższego wynika, że decyzja kończąca postępowanie wszczęte postanowieniem z 14 marca 2023 r. została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, co - jak ocenił w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny - wypełnia przesłankę z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. Należy przypomnieć, że decyzja określająca wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna być skierowana i doręczona do strony postępowania, zgodnie z regułami określonymi w art. 144-154c O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. Decyzja, jako akt zewnętrzny, musi być zakomunikowana właściwemu podmiotowi, będącemu stroną postępowania. Dopóki nie zostanie zakomunikowania stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Uzewnętrznienie decyzji w stosunku do strony stwarza nową sytuację procesową (np. możliwość wniesienia odwołania). Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego. Od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. Doręczenie powoduje utrwalenie treści i formy załatwienia sprawy, organ nie może wycofać się z zajętego w decyzji stanowiska co do załatwienia sprawy czynnościami pozaprocesowymi, lecz może to nastąpić tylko w ramach przepisów procesowych.

W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że decyzja powinna być skierowana do właściwie określonej strony postępowania. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy powtórzyć, że wpisanie w postanowieniu z 14 marca 2023 r. o wszczęciu postępowania spółdzielni jako podmiotu reprezentującego mieszkańców nieruchomości nie oznacza, że spółdzielnia stała się stroną postępowania wszczynanego tym postanowieniem. Według Słownika Języka Polskiego wyraz reprezentować znaczy "występować i działać w czyimś imieniu" (https://sjp.pwn.pl/slowniki). Synonimem tego wyrazu jest "być czyimś przedstawicielem", "być reprezentantem" (https://synonim.net). Stroną postępowania podatkowego nie jest podmiot, który występuje w imieniu tej strony, więc przytoczony zapis o tym, że spółdzielnia reprezentuje podmiot wobec którego jest wszczynane postępowanie, pozostaje bez wpływu na to, kto jest jego stroną. Nie można zatem twierdzić, że spółdzielnia jako podmiot reprezentujący mieszkańców nieruchomości stała się stroną tego postępowania i w stosunku do niej powinny być wydawane i doręczane decyzje. Skierowanie zatem decyzji pierwszej i drugiej instancji wobec skarżącej spółdzielni jako strony postępowania wypełniało przesłankę zawartą w art. 247 § 1 pkt 5 O.p.

Stwierdzenie przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zawartej w art. 247 § 1 pkt 5 O.p., powoduje, że rozpoznanie pozostałych zarzutów staje się przedwczesne. Jednakże Sąd pierwszej instancji, w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w wyroku z 30 października 2024 r., sygn. akt III FSK 422/24, za zasadne uznał odniesienie się do zarzutu naruszenia art. 6ka ust.1 u.c.p.g. Powyższy przepis stanowi, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Z cytowanego przepisu wynika, że w przypadku zaniechania selektywnego zbierania odpadów odbierający te odpady przyjmuje je jako niesegregowane i powiadamia o tym właściwy organ oraz właściciela nieruchomości. Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie określają formy powiadomienia organu i właściciela nieruchomości przez podmiot odbierający odpady o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów. Wobec tego obowiązuje określona w art. 126 O.p. zasada pisemności. W rozpoznanej sprawie nie wynika precyzyjnie, czy zasada ta została uwzględniona przy zawiadamianiu organu, czy zaniechano jej zastosowania przy zawiadomieniu strony postępowania. Przepisy u.c.p.g. nie określają formy (sposobu) powiadomienia, to i go nie różnicują. W świetle obowiązujących przepisów nie ma to większego znaczenia, ale zauważyć można, że skoro podmiot odbierający odpady sporządza pisemne powiadomienie organu, to nie powinno być nadmiernym obciążeniem adresowanie powiadomienia również do właściciela nieruchomości.

Ponadto, w ocenie Sądu, zastosowana w niniejszej sprawie forma powiadomienia strony postępowania w postaci naklejki jest wadliwa i to nie tylko przez wzgląd na zasadę określoną w art. 126 O.p. Przede wszystkim nie zawiera ona informacji, które powinny być zamieszczone w powiadomieniu. Brak na niej daty, w niektórych przypadkach brak informacji, o tym kto ją nakleił. Poza tym stosujący tę formę powiadomienia nie bierze pod uwagę, że właściciel nieruchomości nie ma obowiązku dokonywania codziennego przeglądu miejsc gromadzenia odpadów, a także i to, że naklejka nie daje gwarancji, iż pochodzi od podmiotu uprawnionego, albo że może być usunięta zanim właściciel ją dostrzeże. Owszem naklejka może stanowić sygnał o nieprawidłowościach, ale nie spełnia ona określonego w art. 6ka ust. 1 wymogu powiadomienia właściciela nieruchomości. Ponadto z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika ponadto precyzyjnie kiedy, jakiej treści i konkretnie do kogo zostało wysłane pisemne zawiadomienie o stwierdzonych nieprawidłowościach w segregowaniu odpadów, czy był to, czy też nie właściciel nieruchomości, czy było to zawiadomienie zindywidualizowane, czy też zbiorcze.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z 31 marca 2023 r., o czym orzekł w punkcie 1. sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, organ pierwszej instancji zobowiązany jest uwzględnić ocenę prawną i stanowisko wyrażone przez Sąd.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2. sentencji wyroku na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust.1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).