II SA/Ol 147/08 - Wyrok

Data orzeczenia	2008-05-07	
Data wpływu	2008-03-12	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie	
Sędziowie	Adam Matuszak /sprawozdawca/
S. Beata Jezielska
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6072 Scalenie oraz podział nieruchomości	
Hasła tematyczne	Nieruchomości
Administracyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	I OSK 1031/08	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603;  art. 93 ust. 1-5,  art. 97 ust. 3 pkt 1; Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168;  art. 7,  art. 77; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 1985 nr 14 poz 60;  art. 2,  art. 7; Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270;  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  lit. c;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia "[...]" oznaczone numerem "[...]" II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.	
Uzasadnienie
Na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 z 2004r. - jednolity tekst ze zmianami), po rozpatrzeniu wniosku Referatu Gospodarki Komunalnej i Budownictwa, Urzędu Gminy "[...]", dotyczącego podziału działki nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, położonej w "[...]", Gmina "[...]", będącej własnością J. Ł., opisanej w KW "[...]", Wójt Gminy "[...]", postanowieniem z dnia "[...]", nr "[...]", zaopiniował pozytywnie proponowany podział wyżej wskazanej nieruchomości oznaczonej nr "[...]", na działki:

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczoną pod drogę gminną, oznaczoną na rysunku planu symbolami "[...]", "[...]",

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, pozostawiając w dotychczasowym użytkowaniu jej właściciela,

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, pozostawiając w dotychczasowym użytkowaniu jej właściciela,

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, przeznaczoną zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego pod drogę krajową, oznaczoną na rysunku planu symbolem "[...]", jako zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy, zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]".

Organ wskazał, iż z urzędu, na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami i dokumentacji geodezyjnej, wszczął postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej nr "[...]" stanowiącej własność J. Ł.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkaniowego "[...]" - Południe w Gminie "[...]", działka nr "[...]" przeznaczona jest pod drogę gminną, dlatego podział mógł być dokonany z urzędu. Wskazał, iż art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że: "podziału można dokonać z urzędu jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych", natomiast z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż "celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest wydzielenie gruntów pod drogi publiczne ".

Następnie decyzją z dnia "[...]", Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej i Budownictwa Urzędu Gminy w "[...]", działając z upoważnienia Wójta Gminy w "[...]", na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, położonej w "[...]" , opisanej w KW "[...]" na działki:

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczoną pod tereny urządzeń i tras komunikacji, oznaczoną na rysunku planu symbolem "[...]",

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, pozostawiając ją w dotychczasowym użytkowaniu,

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, pozostawiając ją w dotychczasowym użytkowaniu,

- nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczoną pod drogę krajową, oznaczoną na rysunku planu symbolem "[...]".

W uzasadnieniu decyzji podano, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr "[...]" zostało wszczęte z urzędu oraz, że zatwierdzony podział geodezyjny tej działki jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkaniowego "[...]"-Południe w Gminie "[...]", zatwierdzonym uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]".

Od powyższej decyzji odwołał się właściciel działki będącej przedmiotem podziału, J. Ł. Zarzucił, że postępowaniem podziałowym objęto tylko jego działkę, podczas gdy planowana droga "[...]" przebiega również przez działkę nr "[...]". Wskazał, iż Urząd Gminy w "[...]" nie zamierza więc przeprowadzić planowanej inwestycji w całości, zatem decyzja o podziale jego działki jest bezzasadna i poza tym zmierza ona do likwidacji gospodarstwa rolnego odwołującego się, stanowiącego jego miejsce pracy. W ocenie odwołującego się postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte praktycznie nie z urzędu lecz na wniosek Ł. U., właściciela działki nr "[...]" domagającego się drogi do działki budowlanej. Wniosek ten jest bezzasadny, ponieważ działka nr "[...]" ma od wielu lat dostęp do drogi publicznej, mianowicie do ulicy "[...]". Dostęp do tej ulicy omawianej działki był jednym z warunków wydania pozwolenia na jej zabudowę. Obecnie posadowiony jest na niej budynek. Odwołujący stwierdził, że zarówno on jak i Ł. U. nie mają zamiaru dzielić swoich działek w najbliższych latach. Zatem wprawdzie plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje w przyszłości budową drogi "[...]", jednak na dzień dzisiejszy działania w tym zakresie są niezasadne. Jedyną bowiem osobą korzystającą z tej drogi byłby Ł. U., który ma już dostęp do ulicy "[...]" i nie musi mieć dostępu do drugiej drogi. Wydzielenie zatem działek pod przyszłą budowę drogi nie jest obecnie, w ocenie odwołującego się, uzasadnione żadnym celem publicznym.

Decyzją z dnia "[...]", nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Przepis ten w odniesieniu do działki nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha położonej w "[...]", gmina "[...]" ma zastosowanie. Jak bowiem wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkaniowego "[...]"-Południe w Gminie "[...]", zatwierdzonego uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" na wyżej wymienionej działce przewidziana jest droga gminna ("[...]") i droga krajowa ("[...]"). Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 powołanej ustawy wydzielanie gruntów pod drogi publiczne stanowi w jej rozumieniu cele publiczne.

Kolegium podniosło, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu "[...]". Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie określa czasu, w jakim może nastąpić wszczęcie postępowania przez wójta w przedmiocie podziału nieruchomości w związku z koniecznością realizacji na niej celu publicznego. Należy zatem uznać, że decyzja w tej kwestii pozostawiona jest do uznania wójta. Trudno przyjąć aby była ona uzależniona w danym wypadku od uprzedniego wniosku właścicieli nieruchomości o zatwierdzenie podziału tych nieruchomości na działki budowlane lub od innych ich zachowań.

Odnośnie zarzutu braku objęcia postępowaniem podziałowym także działki nr "[...]" w "[...]" organ odwoławczy stwierdził, że nie ma on istotnego znaczenia prawnego w niniejszej sprawie. Co prawda w myśl art. 62 k.p.a. w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony, jednak cytowany przepis nie nakłada na organ administracji publicznej takiego obowiązku. Nie ma zatem przeszkód prawnych, by organ administracji publicznej wszczął i prowadził odrębne postępowania podziałowe w sprawie podziału dwóch nieruchomości będących własnością różnych osób i by czynił to w różnym czasie. Zatwierdzenie podziału działki nr "[...]" nie ma żadnego wpływu na dotychczasowy sposób wykorzystania jej przez odwołującego. Nie pozbawia go bowiem własności żadnej z nowo powstałych działek ani też możliwości prowadzenia na nich gospodarstwa rolnego. Jedyny jego skutek polega na tym, że zamiast jednej geodezyjnej działki będzie istniało kilka.

W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie J. Ł. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując na argumenty zawarte we wcześniejszym odwołaniu. Ponadto zarzucił, iż opiniując proponowany podział nieruchomości organ pierwszej instancji określił powierzchnię działki "[...]" na "[...]" ha, natomiast w decyzji wskazał, iż planowana po podziale powierzchnia tej działki jest mniejsza i wynosi "[...]" ha., a z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, iż działka "[...]" ma być przeznaczona pod przyszłą drogę "[...]". Wynika z tego, zdaniem skarżącego, że Gmina "[...]" zrezygnowała z planowania budowy drogi "[...]". Natomiast wyznaczenie działki pod budowę drogi "[...]", która nie ma połączenia z żadną inną drogą i jest jedynie kawałkiem ulicy w środku jego gospodarstwa rolnego, nie jest dopuszczalne i nie jest to na pewno działanie organu w interesie publicznym.

Skarżący ponownie wskazał, iż w przypadku wszczęcia przez Gminę postępowania podziałowego z urzędu z uwagi na konieczność realizacji celu publicznego, działki wydzielone pod ten cel winny obejmować całość przyszłej inwestycji, a nie tylko jej część, bez względu na to czy droga będzie budowana etapami, czy też nie. Dodał, iż na takie stanowisko wskazał organ drugiej instancji w postanowieniu z dnia "[...]", natomiast odstąpił od tego stanowiska w zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazało, iż dopuszczalne jest prowadzenie odrębnych postępowań podziałowych w stosunku do nieruchomości będącej własnością skarżącego i nieruchomości sąsiedniej będącej własnością innej osoby. Ani bowiem z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ani z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika obowiązek objęcia jednym postępowaniem podziałowym obydwu tych nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i kontroli tej dokonują na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, jak również postanowienia Wójta Gminy z dnia "[...]".

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji wydawanych w sprawach dotyczących podziału nieruchomości.

Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), dalej określaną jako: ustawa o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94. Przez zgodność z ustaleniami planu ustawodawca rozumie zarówno zgodność dotyczącą przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego.

Z brzmienia art. 97 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wynika, iż podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Za osoby takie, zgodnie z jednolicie przyjętym stanowiskiem w orzecznictwie, uważa się właściciela nieruchomości bądź jej użytkownika wieczystego. Z przepisów art. 97 i 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, iż w zasadzie o tym, czy i w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lipca 2000r., sygn. akt II SA/Gd 1024/99 ("LEX" nr 44203), uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko wówczas, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości.

Podziału nieruchomości można dokonać z urzędu wyłącznie wtedy, gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (art. 97 ust. 3 pkt 2) lub gdy podział nieruchomości ma nastąpić w celu, o jakim mowa w art. 95 pkt 3 - 6 (art. 97 ust. 4).

W niniejszej sprawie postępowanie w sprawie podziału przedmiotowej nieruchomości, a więc działki nr "[...]", wszczęte zostało z urzędu, co wynika z pisma Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]", zawiadamiającego o wszczęciu postępowania w oparciu o przepis art. 61 k.p.a.

Zdaniem organów orzekających, w niniejszej sprawie zachodzi przypadek wyszczególniony w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tezę tę w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać jednak za co najmniej budzącą poważne wątpliwości.

Celem publicznym jest między innymi wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa i utrzymywanie tych dróg (art. 6 pkt 1 analizowanej ustawy). Podkreślić w tym miejscu należy, że powyższe rozwiązanie oznacza, że nie chodzi o wydzielenie gruntu pod jakiekolwiek drogi, ale dotyczy ono wyłącznie wydzielenia gruntu pod drogi publiczne.

Pojęcie drogi publicznej należy rozumieć według przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). Drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 ustawy o drogach publicznych). Zasadniczymi wyróżnikami drogi publicznej zatem są dwa elementy: nieograniczona podmiotowo możliwość korzystania z drogi oraz zaliczenie drogi do określonej ustawowo kategorii (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 1989r. sygn. akt IV SA 992/87, ONSA 1989, z. 2, poz. 70).

Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych w art. 2 ust. 1 dzieli drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej na następujące kategorie: 1) drogi krajowe, 2) drogi wojewódzkie, 3) drogi powiatowe, 4) drogi gminne. Podział ten przejmuje ustawa o gospodarce nieruchomościami, na co jednoznacznie wskazuje brzmienie jej art. 98 ust. 1.

Z art. 7 ust.1 wskazanej wyżej ustawy o drogach publicznych wynika, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.

Do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezbędne jest określenie prawnego statusu dróg przewidzianych w załączonym do akt sprawy miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkaniowego "[...]" - Południe w Gminie "[...]". Niezbędne jest przede wszystkim wyjaśnienie, czy droga, mająca przebiegać przez działkę nr "[...]", wydzielona w wyniku podziału działki "[...]", stanowiącej własność J. Ł., spełnia kryteria dające podstawę do zakwalifikowania jej jako drogi publicznej w rozumieniu art. 1 ustawy o drogach publicznych. Zakwalifikowanie tej drogi do dróg publicznych może uzasadniać wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości będącej własnością skarżącego. W takim tylko wypadku mamy do czynienia z realizacją celu publicznego, jakim jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i budowa tych dróg (art. 97 ust. 3 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zespołu mieszkaniowego "[...]" - Południe w Gminie "[...]", zatwierdzony uchwałą Nr "[...]" Rady Gminy "[...]" z dnia "[...]" przewiduje na terenach oznaczonych na rysunku planu symbolami ze znakiem: MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ( "[...]" planu), G 2/2, Z1/2, L1/2, D1/2, KS – tereny urządzeń i tras komunikacyjnych ( "[...]" planu).

Podlegająca podziałowi działka skarżącego o nr ewid. "[...]", oznaczona została w planie symbolami o znakach: E12MN - tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego i E14UR- tereny usług technicznych i drobnej wytwórczości ( "[...]" planu i "[...]" planu). Na terenach tych przewiduje się lokalizację dróg dojazdowych i parkingów niezbędnych do obsługi obszaru. Ze stanowiącego integralną część rysunku planu, będącego załącznikiem nr 1 uchwały Rady z dnia "[...]" wynika, iż na wskazanej wyżej działce skarżącego zaprojektowano budowę dróg: 05 L 1/2 (lokalna droga publiczna klasy L), 06 D 1/2 ( ulica dojazdowa klasy D ) i 04 Z ½ ( zbiorowa droga publiczna klasy Z ).

Według załącznika graficznego do planu zagospodarowania przestrzennego część działki nr "[...]" (projektowana działka numer "[...]") miałaby zostać przeznaczona pod część ulicy dojazdowej, która to ulica według tegoż załącznika graficznego jest ulicą bez wylotu. Z materiału dokumentacyjnego akt sprawy nie wynika aby projektowana ulica dojazdowa została zaliczona do jakiejkolwiek kategorii dróg, o których mowa w ustawie o drogach publicznych. Brak jest także uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że "ulica dojazdowa" odpowiada którejś z kategorii dróg wymienionych w ustawie o drogach publicznych.

Rysunek planu zagospodarowania przestrzennego określa projektowaną drogę 06 D 1/2 jako ulicę dojazdową, pozostałe zaś drogi jako drogi publiczne. Z kolei w części opisowej planu jedynie w § "[...]" drogę 06 D 1/2 określono jako drogę gminną, jednakże nie wiadomo z czego takie zakwalifikowanie wynika. Tych istotnych rozbieżności nie wyjaśniono w przeprowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym, mimo że organy zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy.

Skarżący wskazał, że projektowana droga 06 D 1/2, nie ma połączenia z żadną inną drogą i jest jedynie kawałkiem ulicy w środku jego gospodarstwa rolnego. Okoliczność ta, jak wskazano powyżej, znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, przede wszystkim w graficznym załączniku do planu zagospodarowania przestrzennego.

Według art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o drogach publicznych drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi, a ich budowa, utrzymanie, zarządzanie i oznakowanie należy do zarządcy terenu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2002r., sygn. akt II SA/Łd 1093/01, ONSA 2004/1/15, wskazał, iż postępowanie o podział nieruchomości nie może być wszczęte z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w celu utworzenia drogi wewnętrznej; nie jest to droga publiczna i jej budowa nie jest realizacją celu publicznego.

Skoro drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, to tym samym nie są także drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ich budowa nie stanowi realizacji celu publicznego. Jak wyżej wykazano, tylko realizacja celu publicznego pozwala na wszczęcie z urzędu postępowania o podział nieruchomości na mocy art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Działka nr ewid. "[...]" nie jest własnością gminy, co oznacza, że nie zachodzi przypadek określony w art. 97 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z akt administracyjnych nie wynika też, aby wystąpiły przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu, o jakich mowa w art. 97 ust. 4 w związku z art. 95 pkt 3-6 tej ustawy.

Z powyższych ustaleń wynika, że Gmina mogła z urzędu wszcząć postępowanie podziałowe nieruchomości skarżącego jedynie w celu wyznaczenia projektowanych dróg: : 05 L 1/2 (lokalna droga publiczna klasy L) i 04 Z 1/2 ( zbiorowa droga publiczna klasy Z ). Natomiast odnośnie do drogi 06 D 1/2, oznaczonej na rysunku planu jako ulica dojazdowa klasy D, wszczęcie tegoż postępowania z urzędu nie było uprawnione.

Akta administracyjne nie wskazują również, aby projektowana droga 06 D 1/2 leżała w ciągu drogi publicznej, co pozwoliłoby na uznanie danego odcinka za drogę tej samej kategorii, w której ciągu leży.

Wskazać zatem należy, że zasadny jest zarzut strony skarżącej naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących trybu wszczęcia postępowania administracyjnego o podział nieruchomości.

Należy także wskazać na istotne rozbieżności w treści orzeczeń wydanych w niniejszej sprawie. Wójt Gminy w postanowieniu z dnia "[...]", zaopiniował pozytywnie proponowany podział nieruchomości nr "[...]" na działki, wyznaczając między innymi działkę nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha. Wskazał, że w planie zagospodarowania przestrzennego działka ta przeznaczona została pod drogę gminną, oznaczoną na rysunku planu symbolami 05 L 1/2, 06 D 1/2. Z kolei w decyzji z dnia "[...]", Wójt Gminy zatwierdził projekt podziału nieruchomości oznaczonej nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, położonej w "[...]", między innymi na działkę nr "[...]" o powierzchni "[...]" ha, w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczoną pod tereny urządzeń i tras komunikacji, oznaczoną na rysunku planu symbolem 06 D 1/2.

Słuszny jest więc zarzut skarżącego co do tego, iż opiniując proponowany podział nieruchomości organ pierwszej instancji określił inną (większą) powierzchnię działki nr "[...]" ("[...]" ha), niż w decyzji zatwierdzającej ten podział ("[...]" ha). Należy podkreślić, iż rozbieżności tej organ nie wyeliminował w trybie art. 113 § 1 k.p.a., w wydanym postanowieniu z dnia "[...]".

Za zasadny i oczywisty należy także uznać zarzut rozbieżności we wskazanych wyżej orzeczeniach, co do celu przeznaczenia działki nr "[...]". Należy zauważyć, iż w decyzji zatwierdzającej podział nie wskazano w ogóle drogi o symbolu 05L1/2. Z powyższego zapisu można wysnuć wniosek, że Gmina zrezygnowała z planowania budowy drogi 05 L 1/2.

Nadto działanie organów administracji publicznej w niniejszej sprawie może wywoływać przekonanie, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zmierzają do obejścia przepisów o wywłaszczeniu.

Reasumując należy wskazać, iż z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie nie wynika, że grunty wydzielone z nieruchomości skarżącego "[...]" są w całości przeznaczone dla realizacji celu publicznego, o jakich mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie mogło zatem dojść do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału przedmiotowej nieruchomości w takim zakresie jak orzekły organy administracji w niniejszej sprawie. Oznacza to, że Wójt Gminy z naruszeniem powołanego przepisu art. 97 ust. 3 pkt 1 wszczął z urzędu i prowadził postępowanie opiniodawcze, wydając postanowienie opiniujące projektowany podział. Wadliwe są również decyzje Wójta Gminy i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w których uznano podział nieruchomości skarżącego w celu zrealizowania drogi wskazanej w planie jako "ulica dojazdowa", za możliwy, uzasadniony i zgodny z przepisami prawa, w tym także z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy.

Naruszenia te, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkowały uchyleniem orzeczeń wydanych w obu instancjach oraz postanowienia z dnia "[...]".

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny wziąć pod uwagę powyższe wskazania Sądu.

Uwzględniając skargę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art.152 cytowanej wyżej ustawy orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.