Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Dominika na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia czerwca 2016r. w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę

Decyzją z dnia kwietnia 2016 roku Wójt Gminy na podstawie art. 33 ust. 1 oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (Dz. U. 2010.217.1427) i art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016.23. ze zmianami, dalej: kpa) orzekł o odmowie wymeldowania Jarosława z domu mieszkalnego.

Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji ustalił, że postępowanie niniejsze toczyło się z wniosku Dominika - właściciela nieruchomości. Jarosław– ojciec wnioskodawcy, od maja 2015r. nie przebywał w miejscowości. Opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca zamieszkania nie było jednak dobrowolne ,nastąpiło w wyniku awantury i nie miało charakteru stałego opuszczenia lokalu. Wymiana zamków w drzwiach wejściowych uniemożliwiła jego powrót. Jarosław zwrócił się do Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania o czym orzeczono wyrokiem z dnia z dnia 04.2016r. W ocenie organu opuszczenie lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i stałego zatem przesłanka zezwalająca na wymeldowania nie zaistniała.

Odwołanie od decyzji Wójta Gminy złożył wnioskodawca Dominik. Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia zgodnie z wnioskiem. W odwołaniu wskazał na błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie za wiarygodne zeznań uczestnika postępowania Jarosława co do braku dobrowolności opuszczenia nieruchomości i rzeczywistej woli powrotu. Odnośnie wymiany zamków podniósł, że wymienił je za wiedzą i zgodą ojca. Podkreślił, żę wyprowadzka była całkowita a uczestnik postępowania zamieszkał we Wrocławiu pod innym adresem z kobietą z którą założył rodzinę.

Decyzją z dnia czerwca 2016 roku Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (Dz. U. 2015.388) po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podniósł,. że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności musi być dobrowolne i trwałe. Tymczasem wymiana zamków czyni opuszczenie przedmiotu sporu wymuszonym. W takim wypadku spór przede wszystkim ogniskuje się wokół dobrowolności absencji Jarosława w spornym lokalu. Poza tym, postanowieniem z dnia kwietnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim orzekł o przywróceniu powodowi Jarosławowi utraconego przez niego, wskutek naruszenia przez pozwanego skarżącego, posiadania nieruchomości.

Powyższe skarżący zaskarżył w całości przed tutejszym Sądem i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. C ppsa decyzji zarzucił inne naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 kpa, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z powołanych przepisów oraz niedokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz w związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji administracyjnej i przysądzenie kosztów postępowania.

Swoje stanowisko skarżący uzasadnił argumentacją dotychczas podnoszoną w toku sprawy, uzupełniając ją o stwierdzenie, że wymiana zamków nastąpiła o wiele później niż wyprowadzka Jarosława. Jarosław zdaniem skarżącego dobrowolnie wyprowadził się z nieruchomości, a skutek ten nie nastąpił w wyniku bezprawnych działań innych osób.

W odpowiedzi organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjne zważył, co następuje:

Skarga okazała się być bezzasadna.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz.U.2014.1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2016. poz. 718, dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie, w myśl art. 135 ppsa następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Wojewody Wielkopolskiego z dnia czerwca 2016 roku utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia kwietnia 2016 roku odmawiająca wymeldowania Jarosława.

Materialnoprawną podstawę decyzji organów administracji publicznej w zakresie wymeldowania stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2010 r., Nr 217, poz. 1427 ze zm.), dalej zwanej ustawą.

Stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i stanowi jedynie rejestrację danych o faktycznym miejscu pobytu osoby. Rejestracja pobytu danej osoby w określonej miejscowości i pod oznaczonym adresem powinna być zgodna ze stanem faktycznym, bowiem w przeciwnym razie – utrzymywanie zameldowania niezgodnego z rzeczywistością stanowiłoby fikcję meldunkową i byłoby sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami.

Podstawę prawną wymeldowania stanowi wprost art. 15 ust. 2 ustawy, na mocy którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przy czym za pobyt stały uznaje się zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).

Istotną rolę w zakresie interpretacji cytowanego przepisu odgrywa dorobek dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, który wskazuje, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 – orzeczenie publ. w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Bez jednoczesnego zaistnienia obu tych przesłanek tj. dobrowolności i trwałości nie może być mowy o opuszczeniu przez stronę dotychczasowego miejsca zamieszkania dającego podstawę do orzeczenia przez organ o wymeldowaniu.

Poprzez pojęcie "opuszcza" należy rozumieć, dobrowolne wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez dopełnienia formalności meldunkowych, przy czym pojęcie to zawiera w sobie element woli osoby, która w opuszczonym przez siebie miejscu nie zamierza nadal przebywać. Zamiar ten należy natomiast rozumieć jako wolę skoncentrowania w innym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Aby jednak zachowaniu polegającym na opuszczeniu miejsca zameldowania na pobyt stały przypisać cechę dobrowolności, niezbędne jest ustalenie takiego zamiaru u osoby wymeldowanej. Zamiar ten należy rozumieć nie tylko jako wolę wewnętrzną, ale także jej zewnętrzny przejaw, dający się ocenić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Oceniając taki zamiar według kryteriów obiektywnych, nie można zatem pominąć także faktycznej możliwości realizacji woli przebywania w danym lokalu. Dlatego brak dobrowolności opuszczenia lokalu według art. 15 ust. 2 ustawy występuje również wówczas, gdy wskutek bezprawnych działań osób trzecich dana osoba nie przebywa w lokalu zameldowania, jednakże swoim zachowaniem manifestuje wolę powrotu do opuszczonego lokalu.

Odnosząc powyższe uwagi do badanej sprawy należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgromadzony w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy był wystarczający do jego zakończenia i dokonania oceny. Kluczowe w niniejszej sprawie było ustalenie przez organy ,że ojciec wnioskodawcy Jarosław, nie może powrócić do mieszkania gdyż syn Dominik wymienił w drzwiach zamki. Wobec tej okoliczności przyznanej przez wnioskodawcę, słusznie organ uznał, że Jarosław nie opuścił domu w rozumieniu wyżej przedstawionego wywodu, lecz jedynie wyjechał. Deklarowana przez niego chęć powrotu pozostaje w zgodzie z faktem pozostawienia tam rzeczy osobistych. Okoliczności wyjazdu przyznane przez obie strony były związane z kłótnią rodzinną powiązaną z rozpadem małżeństwa matki wnioskodawcy i Jarosława, zatem wymiana zdań w takiej sytuacji nie może być traktowana jako definitywna deklaracja opuszczenia domu, zwłaszcza wobec powtórzonej deklaracji powrotu.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynikało nadto, że aktem notarialnym z dnia 04.2015r.oboje rodzice podarowali wnioskodawcy trzy nieruchomości w tym dom objęty wnioskiem o wymeldowanie. W $ 4 umowy wnioskodawca ustanowił na rzecz obojga rodziców dożywotnią i nieodpłatną służebność osobistą polegającą na prawie korzystania z jednego pokoju, współkorzystania ze wspólnej kuchni i łazienki oraz wszystkich innych pomieszczeń i urządzeń wspólnego użytku w opisanym budynku. Zestawienie daty umowy darowizny wraz z zastrzeżeniem służebności osobistej, z datą wyjazdu Jarosława która miała miejsce maja 2015r. a więc po zaledwie dwóch tygodniach , wzmacnia argumentację prowadzącą do wniosku, że był to jedynie wyjazd a nie opuszczenie wskazanej nieruchomości.

Prawidłowo organy administracyjne oceniły i wykorzystały informację o orzeczeniu Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 27 kwietnia 2016r. przywracającym Jarosławowi utracone przez niego posiadanie nieruchomości. Według ustaleń Sądu , sprawa już po zakończeniu postępowania administracyjnego, została rozpoznana przez sąd drugiej instancji który apelację wnioskodawcy oddalił. W toku postępowania administracyjnego nie był istotny sam wyrok lecz samo wytoczenie powództwa posesoryjnego świadczącego o poszukiwaniu ochrony prawnej.

Pozostałe twierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi sprowadzały się do twierdzenia ,że Jarosław założył nowa rodzinę w innym miejscu i faktycznie tam mieszka, nie miały znaczenia w niniejszym postępowaniu. Dokonywanie tak dalekoidących ustaleń nie było konieczne i wykraczało poza zakres sprawy administracyjnej dotyczącej wniosku o wymeldowanie.

Wobec bezzasadności skargi należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Dodatkowo podkreślić należy, że organy badały analizowaną sytuację na dzień wydania decyzji drugoinstancyjnej. Oznacza to, że gdyby Jarosław nie skorzystał z prawomocnego orzeczenia Sądu cywilnego przywracającego posiadania powstałby nowy stan faktyczny który być może pozwoli na ustalenie nowych przesłanek i wymeldowanie Jarosława.