Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność "[...]" M. Z. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę.

Stowarzyszenie [...] (dalej "Skarżąca", "Stowarzyszenie") pismem z 29 października 2021 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność NZOZ [...] M.Z. (dalej: "Organ", "NZOZ [...]") w zakresie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W sprawie ustalony został następujący stan faktyczny.

Pismem z [...] lipca 2021 r. przesłanym pocztą elektroniczną Stowarzyszenie zwróciło się do NZOZ [...] o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:

1. czy w Państwa podmiocie leczniczym wykonuje się procedury założenia i zdjęcia domacicznej wkładki antykoncepcyjnej;

2. ile zrealizowali Państwo procedur 69.7 Wprowadzenie wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej w 2020 roku i w bieżącym roku;

3. ile zrealizowali Państwo procedur 97.71 Zdjęcie wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej w 2020 roku i w bieżącym roku;

4. jakie opłaty są pobierane w Państwa podmiocie leczniczym za wykonanie odpowiednio procedury założenia i procedury zdjęcia domacicznej wkładki antykoncepcyjnej, bez wliczania ceny samej wkładki.

Wniosek pozostawiony został bez odpowiedzi.

Następnie Stowarzyszenie pismem z 29 października 2021 r. złożyło opisaną na wstępie skargę na bezczynność NZOZ [...], w której wniósł o stwierdzenie, iż Organ dopuścił się bezczynności, orzeczenie o charakterze tej bezczynności pod kątem rażącego naruszenia prawa oraz nakazanie Organowi rozpoznania wniosku. Wniosło ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu podkreślono, że NZOZ [...] jest podmiotem świadczącym usługi lecznicze na podstawie kontraktu z NFZ w oparciu o przepisy powszechnie obowiązującego prawa – a zatem jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1641 ze zm., dalej "u.d.i.p."). W ocenie Skarżącej, informacje, o które się zwróciła są Informacjami publicznymi - dotyczą wykonywania zadań publicznych przez podmiot finansowany ze środków publicznych. Wskazała, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie.

.

W odpowiedzi na skargę (pismo z 8 grudnia 2021 r.) NZOZ [...] wniosła o odrzucenie skargi, względnie o jej oddalenie podnosząc, że na oficjalny adres mailowy ([...]) nie wpłynęło żadne zapytanie ze strony Stowarzyszenia. Podkreślono, że Stowarzyszenie nie przedstawiło żadnego dowodu przesłania załączonej do skargi kopii wniosku na ww. adres, a także nie próbowało nawet wyjaśnić przyczyn braku jakiegokolwiek stanowiska przedsiębiorcy. Wraz z odpowiedzią na skargę, Organ przesłał wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej potwierdzający oficjalny adres mailowy.

Pismem z 25 stycznia 2022 r. Organ oświadczył, że z uwagi na brak wpływu do NZOZ [...] wniosku o udzielenie informacji publicznej, akta administracyjne nie były w sprawie prowadzone.

Pismem z 7 kwietnia 2022 r. Skarżąca przekazała do akt postępowania wydruk wiadomości e-mail stanowiący dowód złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej. Z wydruku wynikało, że wniosek został przesłany na adres e-mail: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna i podlegała oddaleniu. W ocenie Sądu NZOZ [...] na dzień wniesienia skargi nie pozostawał w bezczynności

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności.

Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 61 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Konkretyzację powyższej zasady stanowi ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje natomiast wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie albo, podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej.

Zaznaczyć należy, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów, będące w posiadaniu takich informacji. W świetle powyższej regulacji, nie ulega wątpliwości, że Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej, który świadczy usługi medyczne na podstawie zawartej umowy z NFZ, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wyroki z 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 358/11; z 12 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2594/17).

Aby można było mówić o niedopełnieniu przez podmiot zobowiązany obowiązku wynikającego z u.d.i.p., wniosek z żądaniem musi dotrzeć do adresata. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela wyrażany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że ciężar dowodu świadczącego o wniesieniu wniosku do podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej obciąża wnioskodawcę, a nie adresata wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 973/12; z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OZ 1414/15 publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z całości okoliczności sprawy niewątpliwie wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez Stowarzyszenie wysłany na adres mailowy [...]. Nie budzi wątpliwości, że przesłanie tego rodzaju wniosku może nastąpić zarówno drogą pocztową, jak i elektroniczną, natomiast sam fakt wysłania pisma nie może stanowić sam w sobie dowodu potwierdzającego jego prawidłowe doręczenie właściwemu organowi. Tymczasem oficjalnym ujawnionym w CEIDG adresem mailowym organu jest [...] CEIDG jest elektronicznym rejestrem przedsiębiorców – osób fizycznych – działających na terenie Polski. W myśl art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy - domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Zatem w ocenie Sądu przedstawione przez stronę skarżącą dowody i argumentacja niepotwierdzają by przesłany drogą mailową wniosek z [...] lipca 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej dotarł do adresata, czyli NZOZ [...]. Wniosek został bowiem przesłany na odmienny adres mailowy, niż oficjalny adres skarżącej ujawniony w CEIDG.

Reasumując, w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organu w niniejszej sprawie bezczynności, a zatem skarga podlega oddaleniu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.