II SA/Gl 1406/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-12-12	
Data wpływu	2023-08-14	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/
Krzysztof Nowak
Renata Siudyka /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6320 Zasiłki celowe i okresowe	
Hasła tematyczne	Pomoc społeczna	
Sygn. powiązane	I OSK 1197/24	
Skarżony organ	Samorządowe Kolegium Odwoławcze	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2023 nr 0 poz 901;  art. 39 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2023 nr 0 poz 259;  art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. Z. (Z.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 23 czerwca 2023 r. nr SKO.4106.448.2023 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.	
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 23 czerwca 2023 r., nr SKO.4106.448.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. nr [...] z dnia 23 marca 2023 r. w przedmiocie przyznania zasiłku celowego w kwietniu 2023 r. w wysokości 200 zł na dofinansowanie: do zakupu opału 100 zł, leków i leczenia – 50 zł i bieżące potrzeby, w tym zakup żywności, środków czystości, odzieży – 50 zł.

Rozstrzygnięcie powyższe zapadło w następującym stanie faktycznym:

W dniu 27 lutego 2023 r. A. Z. (skarżący) złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału, leków i leczenia, zakup żywności, środków czystości oraz odzieży i dokonanie opłat.

Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 10 marca 2023 r. wynikało, że skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe zamieszkując w jednorodzinnym domu, nie pracuje zawodowo z powodu złego stanu zdrowia. Skarżący posiada orzeczenie o niepełnosprawności, w którym zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Skarżący zażądał również przyznania zasiłku chorobowego z tytułu długotrwałej choroby, jednakże pismem z dnia 7 kwietnia 2023 r. poinformowano go, że organ ten nie wypłaca tego rodzaju zasiłku.

Decyzją Wójta Gminy K. nr [...] z dnia 23 marca

2023 r. przyznano skarżącemu zasiłek celowy w miesiącu kwietniu 2023 r. w łącznej wysokości 200 zł: na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 100 zł, na dofinansowanie do zakupu leków i leczenia w kwocie 50 zł oraz na dofinansowanie do bieżących potrzeb w tym zakup żywności, środków czystości, odzieży i opłat w kwocie 50 zł. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu tej decyzji organ przeprowadził analizę przepisów ustawy

o pomocy społecznej w zakresie odpowiadającym treści ww. wniosku. Wyliczył wysokość poszczególnych komponentów składających się na zasiłek celowy. Wskazał, że przy przyznawaniu pomocy wzięto pod uwagę możliwości finansowe oraz politykę świadczeń organu.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący wyrażając niezadowolenie

z kwoty przyznanego zasiłku. Domagał się przyznania kwoty 2000 zł na zakup węgla oraz 2000 zł na zakup środków do życia.

Decyzją z dnia 23 czerwca 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w Częstochowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji opisało stan faktyczny sprawy oraz zastosowało przepisy ustawy o pomocy społecznej odnoszące się do zasiłku celowego. Podkreśliło, że świadczenie z pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, jednakże nie dowolny. Organ musi zatem przeprowadzić wszechstronne postępowanie wyjaśniające i rozważyć wszystkie okoliczności faktyczne sprawy. Zaakcentowało, że organy administracji działają

w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko

w wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Ograniczone możliwości finansowe budżetu Państwa, a w ślad za tym ośrodków pomocy społecznej są faktem powszechnie wiadomym, tym samym pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią ubiegających się. Oznacza to jedynie udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudnych sytuacji życiowych, a nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb. Nadto podkreśliło, że pomoc przyznawana na gruncie ustawy o pomocy społecznej ma jedynie charakter przejściowy, czasowy i zakłada wykształcenie odpowiednich postaw u osób z niej korzystających, w celu pokonania życiowych trudności. Nie ma natomiast w żadnym wypadku zmieniać się w stałe i jedyne źródło utrzymania dla osób o nią występujących, niezalenie od ich sytuacji życiowej. Wskazało, również, że skarżacy w dniu 24 marca 2023 r. został zakwalifikowany do otrzymania pomocy żywnościowej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020 współfinasowanego z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebujących –Program 2021 Plus.

Pismem z dnia 29 czerwca 2023 r. skarżacy wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, ponownie wyrażając niezadowolenie z podjętych decyzji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Kolegium wniosło ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez organy administracji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021, poz. 2268 ze zm. – dalej "u.p.s.") oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022, poz. 2000 – dalej jako: k.p.a.).

Poza sporem w okolicznościach badanej sprawy pozostaje, że skarżący zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup opału, leków i leczenia, zakup żywności, środków czystości oraz odzieży i dokonanie opłat. Kwestią bezsporną pozostaje, że skarżącemu przyznano w kwietniu 2023 r. zasiłek celowy w wysokości

200 zł na dofinansowanie: do zakupu opału 100 zł, leków i leczenia – 50 zł i bieżące potrzeby, w tym zakup żywności, środków czystości, odzieży – 50 zł. Istota sporu sprowadza się do zasadności przyznania – w okolicznościach badanej sprawy – zasiłku celowego, na częściowe, a nie pełne pokrycie wskazanych przez wnioskodawcę potrzeb.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowiący, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Zaznaczyć należy, że decyzja o przyznaniu albo odmowie przyznania zasiłku celowego ma charakter decyzji uznaniowej. Taki charakter decyzji oznacza, że organ administracji ma swobodę co do ustalenia treści rozstrzygnięcia, związaną z realizowaniem określonej polityki państwa. Kontrola sądu administracyjnego, prowadzona z punktu widzenia legalności decyzji administracyjnych, jest w stosunku do takich decyzji ograniczona. Sprowadza się bowiem do badania, czy w toku postępowania w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy, czy dokładnie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a zatem – czy prowadząc postępowanie organ rozpoznający sprawę nie uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz czy w sposób wszechstronny i wnikliwy rozważył cały zebrany w sprawie materiał dowodowy i czy po wszechstronnym i wnikliwym jego rozważeniu dokonał prawidłowej oceny istnienia przesłanek warunkujących zastosowanie przepisu przewidującego możliwość przyznania określonego uprawnienia i zakresu tego uprawnienia. Istotne znaczenie przy tym posiada uzasadnienie wydanej przez organ decyzji rozstrzygającej sprawę.

W ocenie Sądu organy rozpoznające niniejszą sprawę nie uchybiły wskazanym powyżej przepisom, w szczególności w wystarczającym stopniu zebrały i oceniły materiał dowodowy.

Rozpoznając niniejszą sprawę należało mieć na uwadze w szczególności podstawowe cele, jakie spełniać powinna instytucja pomocy społecznej. Z art. 2 ust. 1 u.p.s. wynika, że ma ona na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zwrócić należy również uwagę na treść art. 3 ust. 1 u.p.s., w którym wskazano, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ponadto istotnym jest, że z art. 3 ust. 4 u.p.s. wynika, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Zdaniem Sądu organy obu instancji przekonująco wyjaśniły, że kwota przyznana z tytułu zasiłku celowego jest adekwatna zarówno do potrzeb skarżącego jak i możliwości organu. Skarżący argumentował, że przyznane kwoty są zbyt niskie i nie wystarczą na zaspokojenie zgłaszanych potrzeb. Sąd wskazuje, że rolą świadczeń z pomocy społecznej nie jest pełne sfinansowanie każdorazowo wszystkich zgłaszanych potrzeb w wysokości odpowiadającej wnioskodawcy. Zdaniem Sądu przyznany skarżącemu zasiłek celowy pomoże zaspokoić zgłaszane przez skarżącego potrzeby. Sąd w niniejszym składzie podziela bowiem pogląd, w myśl którego organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 20 grudnia 2016 r., I OSK 2837/15; z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06 – Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07 – Lex nr 500091).

Wbrew zarzutom skargi, organy nie naruszyły przepisów postępowania, prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i uzasadniły swoje rozstrzygnięcie. Przyznana pomoc mimo, iż nie spełnia oczekiwań skarżącego, została przyznana w zakresie adekwatnym zarówno do potrzeb skarżącego, jak również wysokości środków finansowych posiadanych na ten cel przez organ pomocy społecznej. Zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami prawa i zostały wydane po przeprowadzeniu przez organy postępowania administracyjnego, zgodnie z jego naczelnymi zasadami i celem tego postępowania. Tak więc Sąd nie znalazł jakichkolwiek podstaw normatywnych do ich uchylenia.

Mając na uwadze powyższe rozważania, uznając, że skarga jest bezzasadna Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.