Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Jolanta Dargas (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Żurawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiające wydania z akt sprawy nr [....] uwierzytelnionych kserokopii żądanych dokumentów.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Infrastruktury podał, iż decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Minister ten odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. dotyczącej sprawy uwłaszczenia z dniem 5 grudnia 1990 r. Przedsiębiorstwa [...] w W. gruntem zabudowanym położonym w W. przy ul. [...], oznaczonym jako działka nr [...] w obrębie [...], w części dotyczącej objęcia decyzją działki gruntu nr [...] oraz części działki nr [...].

Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 października 2009 r. Spółdzielni [...] w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmówił wydania z akt sprawy nr [...] uwierzytelnionych kserokopii żądanych dokumentów.

Ponownie rozpatrując sprawę Minister Infrastruktury zauważył, że zgodnie z art. 73 § 2 kpa strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony.

Minister wskazał, iż w myśl przepisu art. 73 § 1 kpa organ administracji obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Zasadą jest zatem możliwość zapoznania się przez strony z aktami sprawy w siedzibie organu. Natomiast wydanie z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów musi być uzasadnione ważnym interesem strony.

Minister ustalił, że wniosek pełnomocnika skarżącej adw. M. R. z dnia [...] października 2009 r. dotyczył wydania z akt sprawy [...] kserokopii szeregu dokumentów tj. pisma [...] S.A. z dnia [...] października 2009 r., z dnia [...] maja 2009 r. z załącznikami tzn. protokołem z dnia [...] czerwca 1952 r. i zaświadczeniem z dnia [...] grudnia 1951 r. (bez KW i KRS), pełnomocnictwa z dnia [...] lutego 2009 r. oraz akt uwłaszczeniowych (karta 1-10), przy czym w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. sprecyzowano, że wniosek dotyczy "wydania poświadczonych kserokopii dokumentów". W związku z powyższym Minister uznał, iż wnioskodawca żądał wydania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów, a nie zwykłych kserokopii.

W ocenie organu skarżąca zarówno w piśmie z dnia 26 października 2009 r. jak i w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. nie wykazała ważnego interesu prawnego do uzyskania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów. gdyż w w/w pismach wskazano jedynie, że "interes prawny strony postępowania polega na tym, że naruszono jej prawo dostępu do drogi publicznej, co bezpośrednio godzi w jej prawa i obowiązki, odpisy z kart postępowania są niezbędne do właściwego przygotowania pism procesowych, w tym poprzez załączenie ich jako dokumentów." Minister podniósł, iż nie zostało wskazane do jakich postępowań miałyby być składane pisma procesowe, ani jaki związek te postępowania miałyby z żądanymi dokumentami. Zdaniem organu nie jest ważnym interesem zamiar właściwego przygotowania pism procesowych.

Skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] w W. zarzucając mu naruszenie art. 73 § 2 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, art. 8, 9, 10 oraz 12 kpa poprzez utrzymanie w mocy odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy w sytuacji, gdy zachodziły materialne i formalne przesłanki wydania należycie opłaconych odpisów z uwagi na ważny interes strony.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w sprawie niniejszej zachodzi ważny interes strony, co strona wykazała w pismach z dnia 26 października 2009 r., 2 listopada 2009 r. i 27 listopada 2009 r., a wydanie jej uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy było niezbędne z uwagi na konieczność wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w toczącym się postępowaniu administracyjnym, a także celem ich wykorzystania w odrębnych postępowaniach, zmierzających do uregulowania należnego stronie dostępu do drogi publicznej. W ocenie skarżącej organ działał z naruszeniem zasad zaufania obywateli do organów państwowych, udzielania informacji, szybkości i prostoty postępowania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] grudnia 2009 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Przedmiotem kontroli sądu jest rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 73 kpa. Przepis ten określa zasady udostępniania akt stronie postępowania. § 1 tego artykułu stanowi, iż w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronom przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Zatem przepis ten nakłada na organ administracji określony obowiązek, to jest obowiązek stworzenia stronie warunków umożliwiających przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów. Jak wynika z treści § 2 cytowanego artykułu strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów lub kopii akt sprawy, lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Z tego unormowania wynikają dwa wnioski. Po pierwsze, wskazane w nim uprawnienia strony przysługują jej o tyle, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem. Po drugie zaś z przepisu tego nie wynika obowiązek sporządzania przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronom. Tak więc uzasadnienie istnienia ważnego interesu tylko koniecznością posiadania uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, czy to dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, czy to w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych jest niewystarczające.

Uzyskiwanie uwierzytelnionych odpisów lub kopii pozostaje pod kontrolą organu administracji, ponieważ powstają wtedy nowe dokumenty, które mogą być wykorzystywane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego właśnie powodu art. 73 § 2 kpa, odnośnie uwierzytelniania odpisów z akt sprawy, stawia wymaganie wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu takiego dokumentu. Żądając wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów musi jeszcze wykazać, że nie ma się samemu możliwości sporządzenia pożądanych odpisów z akt sprawy – wyrok NSA z 25 lipca 2007 r. I OSK 1319/06, wyrok NSA z 27 listopada 1996 r. I SA/Lu 139/96, niepubl.

Skarżąca nie wykazała istnienia tej drugiej przesłanki. Analizując przedmiotową sprawę należy zwrócić uwagę, że organ umożliwił skarżącej zapoznanie się z materiałami sprawy i stworzył warunki do ewentualnego sporządzania z nich notatek bądź odpisów. Skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał możliwość sporządzenia odpisów, kopii z akt sprawy i ich uwierzytelniania. Pełnomocnik skarżącej jako ważny interes wskazał, że dokumenty są mu niezbędne do właściwego przygotowania pism procesowych, do zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie.

Strona żądając wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów winna jest wykazać w tym swój ważny interes. Jednakże to organ rozpatrując takie żądanie, dokonuje własnej oceny, czy ze względu na okoliczności prowadzonego postępowania lub ze względu na potrzeby strony w innej sprawie zaistniał faktycznie ważny interes, w rozumieniu art. 73 § 2 kpa. Nie można uznać, iż tylko wydanie uwierzytelnionych odpisów jest jedyną metodą spełnienia przysługujących stronie gwarancji procesowych zawartych w art. 73 § 1 kpa. Pełnomocnik skarżącej mógł przecież dokonać odpisów udostępnionych akt, zażądać ich uwierzytelnienia oraz zaświadczenia, że są to wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Należy zauważyć, iż zarzuty skargi niewzięcia pod uwagę ważnego interesu strony, wynikającego z konieczności wykorzystania żądanych dokumentów w odrębnych postępowaniach, zmierzających do uregulowania należytego stronie dostępu do drogi publicznej zostały sformułowane po raz pierwszy dopiero w skardze do sądu, dlatego też nie sposób czynić z nich skutecznego argumentu wobec organu.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia zasad zaufania obywateli do organów państwowych, udzielanie informacji szybkości i prostoty postępowania, skoro zapewniono skarżącej wgląd do akt sprawy, poinformowano o treści art. 73 kpa (pismo z dnia 3 listopada 2009 r.).

W konsekwencji zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, bowiem wystarczającym powodem odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów było niewykazanie istnienia przesłanki niemożności sporządzenia odpisów z akt sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.