Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran, sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2020 r. sprawy ze skargi G. S.K.A. z siedzibą w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej jako "Naczelnik") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej G. S.K.A. z siedzibą w P. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2017r. Nr [...], [...], [...] obejmujących odsetki od należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres 04-06/2016 w łącznej kwocie 10 227 zł.

Zawiadomieniem z dnia 2 czerwca 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A. S.A.

Skarżąca pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 6

i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (D.Z.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej jako "u.p.e.a."), wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Naczelnik postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej jako "Dyrektor") postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy w/w postanowienie organu egzekucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 994/18 uchylił zaskarżone postanowienie 26 stycznia 2018 r.

Dyrektor skargą kasacyjną z dnia 27 marca 2019 r. zakwestionował ten wyrok.

Pismem z dnia 11 kwietnia Skarżąca działając na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, podnosząc niedopuszczalność egzekucji oraz nieistnienie obowiązku.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2018. Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych.

Postanowieniem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Dyrektor po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z dnia [...] maja 2018 r.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Dyrektora z dnia [...] września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 2764/18 oddalił przedmiotową skargę.

Naczelnik zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S. S.A.

Skarżąca pismem z dnia 11 grudnia 2018 r. wniosła skargę na tą czynność egzekucyjną, w której na podstawie art. 59 § 1, 2a w zw. z art. 60 § 1 u.p.e.a. wystąpiła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i o uchylenie dokonanych zajęć egzekucyjnych. Podniosła nieistnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji. Argumentowała, że w deklaracji za maj 2016 r. wykazała kwotę zwrotu podatku od towarów i usług i wniosła o zaliczenie tej kwoty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. Z kolei niedopuszczalność egzekucji Strona wywiodła z faktu toczącego się postępowania sądowego, dotyczącego odmowy zaliczenia w/w. zwrotu.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Naczelnik oddalił ww. skargę z dnia 11 grudnia 2018 r., a Dyrektor postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika.

Naczelnik rozpoznając wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpoznając zażalenie strony z dnia 11 marca 2019 r. na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] lutego 2019 r. Dyrektor postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] uchylił w całości postanowienie Naczelnika z dnia [...] lutego 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2017r. o numerach [...], [...], [...]. W uzasadnieniu Naczelnik podkreślił, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek zawartych w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., ponieważ zobowiązanie nie zostało przez stronę wykonane dobrowolnie, nie nastąpiło umorzenie przedawnienie lub wygaśnięcie obowiązku. Natomiast sam fakt istnienia obowiązku podatkowego i obowiązku zapłaty zobowiązania z tytułu odsetek stałych od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych, potwierdzony został przez spółkę w momencie złożenia w dniu 30 marca 2017r. zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT-8 za 2016r.

Pismem z dnia 24 lipca 2019 r. pełnomocnik Skarżącej wniosła zażalenie na w/w postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...]. Skarżonemu postanowieniu pełnomocnik spółki zarzuciła naruszenie:

• art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności;

• art. 45 § 1 u.p.e.a. poprzez nieodstąpienie od czynności egzekucyjnych pomimo, że NUS był obowiązany umorzyć przedmiotowe postępowanie egzekucyjne;

• art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego, pomimo że Naczelnik był do tego zobowiązany z uwagi na nieistnienie obowiązku:

• art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez nieumorzenie postępowania egzekucyjnego w skutek zastosowania przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie.

Dyrektor postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 18, art. 59 § 1 pkt 2, 3 i § 5 u.p.e.a. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z dnia [...] lipca 2019 r.

Organ stwierdził, że Naczelnik zastosował się do wytycznych zawartych w postanowieniu Dyrektora z dnia [...] maja 2019r. i merytorycznie ocenił żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zawarte w treści pisma z dnia 11 grudnia 2018 r.

Dyrektor zaznaczył, że zgodnie z treścią art. 59 § 1pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, iż umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji następuje w ściśle określonych przypadkach, przy czym wystąpienie któregokolwiek z nich w sposób jednoznaczny obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia w tym przedmiocie, a w przypadku określonym w art. 59 § 2 u.p.e.a. opiera się na właściwej ocenie i uznaniu administracyjnym.

Odnosząc się do argumentacji dotyczącej nieistnienia obowiązku Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2019r., poz. 865. ze zm., dalej jako p.d.o.p.) podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 1b, 2a, 3-6a, art. 21, art. 22 i art. 24a, są obowiązani wpłacać na rachunek urzędu skarbowego zaliczki miesięczne w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku podatkowego a sumą zaliczek należnych za poprzednie miesiące.

Dyrektor wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania CIT-8 wynikało, że Skarżąca na poczet podatku od osób prawnych za okres 04,05,06/2016r. winna wnieść zaliczki odpowiednio za kwiecień 2016 r. w wysokości 79.484,00 zł, za maj 2016r. w wysokości 42.286.00 zł oraz za czerwiec 2016 r. w kwocie 38.484 zł. W związku z tym, że spółka nie dokonała wpłat w/w zaliczek w terminie przepisanym, powstała zaległość podatkowa, za którą stosownie do 51 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019r., poz. 900, ze zm., dalej jako o.p.) uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a, lub ratę podatku.

Odnośnie zaś argumentacji pełnomocnika Strony, że Naczelnik powinien zgodnie z wnioskiem spółki zaliczyć zwrot za maj 2016 r. na poczet zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek CIT oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł PIT8 organ podkreślił, że stosownie do art. 76 § 1 o.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwlokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Ponadto Dyrektor podkreślił, iż wniosek Strony dotyczący zaliczenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 609.247 zł wynikającej z deklaracji VAT-7 za okres 05/2016r. na poczet zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okresy 04,05,06/2016r., był przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego ostatecznym w administracyjnym toku instancji postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...].

że argumentacja Spółki nie odnosi się do zobowiązania w podatku VAT za marzec 2016 r., a deklaracja za ten właśnie okres stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Nadto wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 listopada 2018r., sygn. akt III SA/Wa 183/18, umarzający postępowanie egzekucyjne (z uwagi na błędy w tytule wykonawczym) nie ma przymiotu prawomocności, wobec powyższego w sprawie nie wystąpiła okoliczność, którą można by uznać za niedopuszczalność egzekucji, o której mowa w art. 59 §1 u.p.e.a.

Odnosząc się także, do podnoszonej przez pełnomocnika strony kwestii, iż złożona przez spółkę korekta deklaracji CIT-8 za 2016r. spowodowała, że postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu, tutejszy organ wskazuje, że zgodnie z art. 81 § 1 o.p. Z akt sprawy wynika, że organ podatkowy po sprawdzeniu poprawności złożonej w dniu 12 marca 2018 r. korekty deklaracji CIT-8 za 2016r., stwierdził w w/w deklaracji błędnie wypełnioną sumę zaliczek wpłaconych przez podatnika. Z uwagi na powyższe Dyrektor nie podzielił stanowiska Skarżącej, iż złożenie korekty deklaracji z dnia 12 marca 2018r. spowodowało, że obowiązek objęty w/w tytułami wykonawczymi przestał istnieć.

Odnośnie podnoszonej w zażaleniu z dnia 24 lipca 2019 r. argumentacji, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 994/18 uchylił postanowienie Dyrektora utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika o uznaniu wniesionych zarzutów za bezzasadne, a skoro zaś organ egzekucyjny posiadał wiedzę na temat wadliwości wydanych w sprawie tytułów wykonawczych, pomimo nieprawomocności wyroku powinien był uznać prowadzoną egzekucję za niedopuszczalną, organ wskazał, że niniejsza argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, przy czym moc wiążąca orzeczenia, w odniesieniu do sądów i organów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Skoro zatem od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 14 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 994/18 została wniesiona skarga kasacyjna, to okoliczność ta spowodowała, że w/w wyrok był nieprawomocny. Tym samym w/w wyrok sądu administracyjnego nie posiadał mocy wiążącej.

Odnosząc się z kolei do podnoszonej w zażaleniu okoliczności, że postępowanie egzekucyjne, w myśl art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. winno zostać umorzone z uwagi na zastosowanie przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie, bowiem zawiadomienie z dnia 20 listopada 2018 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S. S.A., winno zostać doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi należy wskazać, że okoliczność ta nie zasługuje na uwzględnienie. W związku z powyższym należy wyjaśnić, że zgodnie treścią art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie i które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2).

Spółka w skardze z dnia 6 listopada 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwróciła się o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz postanowienia organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego w sprawie. Nadto wniosła o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów sądowych.

Przepisów prawa procesowego:

art 29 § 1 u.p.e.a. poprzez wszczęcie egzekucji administracyjnej bez zbadania jej dopuszczalności, co z kolei przyświadczałoby o bezprzedmiotowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego;

art 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego, pomimo, że zarówno Dyrektor jak i Naczelnik byli do tego zobowiązani z uwagi na nieistnienie obowiązku, który został wykonany z chwilą złożenia wniosków o zaliczenie zwrotu podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2016 r., co w konsekwencji spowodowało wygaśnięcie zobowiązań Spółki, a także przez wzgląd na dokonanie korekty zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 r.;

art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak umorzenia postępowania egzekucyjnego, mimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 stycznia 2019 r. o sygn. akt III SA/Wa 994/18 uznał wadliwość tytułu wykonawczego;

art 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez nie umorzenie postępowania egzekucyjnego w skutek zastosowania przez Organ Egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie;

art 60 § 1 u.p.e.a. w związku z art 59 § 1 pkt 2, 7 oraz 10 poprzez nie uchylenie czynności egzekucyjnych wskutek wystąpienia obligatoryjnych przesłanek skutkujących obowiązkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego;

art. 6 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez działanie organów egzekucyjnych pozostające w sprzeczności z przepisami u.p.e.a.;

art 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nie podjęcie wszelkich czynności zmierzających do ustalenia dokładnego stanu faktycznego sprawy, co z kolei skutkowałoby odstąpieniem od czynności egzekucyjnych oraz umorzeniem postępowania egzekucyjnego;

art. 8 k.p.a. w związku z art 18 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów egzekucyjnych.

W odpowiedzi na Skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm. – zwaną dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).

Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania).

Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie Sąd zauważa, że Skarżąca upatruje zasadności obowiązku umorzenia postępowania egzekucyjnego w różnych podstawach prawnych. Ponieważ zarzuty w tym zakresie zostały zaprezentowane w tzw. części opisowej nin. uzasadnienia, Sąd odstępuje od ich ponownego przedstawienia, wskazując w punkcje wyjścia, że instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz jej podstawy zostały enumeratywnie określone w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a.

I tak: zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Dodatkowo postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

We wniosku o umorzenie postępowania wskazano, oprócz naruszeń prawa procesowego, w szczególności, na okoliczność z art. 59 § 1pkt 2 u.p.e.a., z uwagi na nieistnienie obowiązku, który został wykonany z chwilą złożenia wniosków o zaliczenie zwrotu podatku naliczonego nad należnym za miesiąc maj 2016 r., co w konsekwencji spowodowało wygaśnięcie zobowiązań Spółki, a także przez wzgląd na dokonanie korekty zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 r. oraz uznania wadliwości tytułu wykonawczego, co potwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14.01.2019r., sygn. akt 994/18, a także na okoliczność z art. 59 § 1pkt 7 u.p.e.a., na skutek zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie.

Przy tak sformułowanych zarzutach, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy zatem pojęcie "obowiązku" w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Obowiązek taki, jak słusznie stwierdziły organy, należy odnosić do tego obowiązku, który legł u podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a więc obowiązku istniejącego, wymagalnego i jednocześnie, którego niewykonanie przez zobowiązanego doprowadziło do uruchomienia postępowania zmierzającego do jego wyegzekwowania na drodze przymusu administracyjnego. Okoliczność "istnienia obowiązku" lub jego wcześniejszego wykonania jest elementem obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.

W ocenie Sądu, Dyrektor Izby trafnie wywiódł, że podnoszona przez Stronę we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, okoliczność wykazania w deklaracji VAT za maj 2016 r. kwoty zwrotu podatku od towarów i usług oraz wniosku o zaliczenie w/w. zwrotu na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od prawnych za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r. nie ma wpływu na kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego za sporny okres.

Ze znajdującego się w aktach sprawy zeznania CIT-8 wynika, że Zobowiązana na poczet podatku od osób prawnych za okres 04,05,06/2016r. winna wnieść zaliczki odpowiednio za kwiecień 2016r. (do dnia 20.05.2016r.) w wysokości 79.484 zł, za maj 2016r. w wysokości 42.286 zł (do dnia 20.06.2016r.) oraz za czerwiec 2016r. w kwocie 38.484 zł (do dnia 20.07.2016r.).

W związku z tym, że spółka nie dokonała wpłat w/w zaliczek w terminie przepisanym, powstała zaległość podatkowa, za którą - stosownie do 51 § 2 O.p. - uważa się także niezapłaconą w terminie płatności zaliczkę na podatek, w tym również zaliczkę, o której mowa w art. 23a lub ratę podatku. Zobowiązanie z tytułu zaliczek z upływem roku podatkowego straciło swój byt prawny. Niemniej jednak wierzyciel, biorąc pod uwagę treść art. 53 § 1 O.p. stanowiącego, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § I pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę, oraz biorąc pod uwagę treść § 4 w/w przepisu, mówiącego o tym, że odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego, od w/w zaległości podatkowych naliczył odsetki, na które w dniu [...].05.2017r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach [...][...],[...] celem ich przymusowego wyegzekwowania.

Jednocześnie Sąd nie podziela argumentacji Skarżącej, że Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien zgodnie z wnioskiem spółki zaliczyć zwrot podatku za maj 20l6r. na poczet zobowiązania z tytułu zaliczek na podatek CIT oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł PIT8. Zwrócić bowiem należy uwagę, że stosownie do art. 76 § 1 O.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Powyższy przepis na mocy art. 76b § 1 O.p., stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku.

Ponadto, co również wynika z akt sprawy, wniosek Strony dotyczący zaliczenia zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 609.247.00 zł wynikającej z deklaracji VAT-7 za okres 05/2016r. na poczet zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za okresy 04,05,06/2016r., był przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego ostatecznym w administracyjnym toku instancji postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...].11.2016r., na podstawie którego utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].08.2016r. odmawiające zaliczenia zwrotu z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie 609.247.00 zł wynikającego z deklaracji VAT-7 za miesiąc maj 2016r. na poczet zobowiązania wynikającego z podatku dochodowego od osób prawnych CIT za 04/20: 05/2016. 06/2016 i zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z innych źródeł PIT8 za 06/2016.

Jak podnosi się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje, w sytuacji, gdy zwrot podatku nie jest bezsporny i toczy się postępowanie w tym przedmiocie przepis art. 76 § 1 O.p. nie ma zastosowania (por. dla przykładu: wyrok WSA w Gdańsku z dnia I4.07.2004r., sygn. akt I S.A./Gd 1310/03, wyrok NSA z dnia 21,03.2006r., sygn. akt FSK 2507/04). Sąd zauważa też, że postanowieniem z dnia [...].05.2019r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie 609.247,00 zł wynikającej z deklaracji VAT-7, za miesiąc maj 2016r., do dnia 30,09.2019r., z uwagi na konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności, zaś Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...].07.2019r. utrzymał w mocy w/w postanowienie organu podatkowego.

Odnosząc się do poglądu Skarżącej, iż złożona przez spółkę korekta deklaracji CIT-8 za 2016r. spowodowała, że postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu, Sąd wyjaśnia,że zgodnie z art. 81 § 1 O.p., jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. W myśl § 2 tejże regulacji, skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.

Należy podkreślić przy tym, że złożona przez podatnika deklaracja podatkowa jest formą oświadczenia wiedzy. Dokument ten służy ustaleniu przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania. Jak wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 25.04.2018r., sygn. akt II FSK 1801/16, w ten sposób podatnik przedstawia w deklaracji stan faktyczny objęty obowiązkiem podatkowym. Natomiast charakter korekty deklaracji podatkowej wskazuje, że zastępuje ona w całości uprzednio złożoną deklarację podatkową, a sama weryfikacja deklaracji możliwi warunkiem złożenia jej korekty.

Co jednak istotne, skorygowane zeznanie podatkowe (korekta deklaracji podatkowej), może podlegać badaniu przez organ podatkowy, między innymi w obszarze poprawności formalnej, jak również ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami. Jeżeli organ podatkowy w wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających kwestionuje prawidłowość skorygowanej deklaracji podatkowej, oceniając że deklaracja ta budzi wątpliwości, to wówczas prowadzi nadal postępowanie rozpoznawcze (w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty) (por. wyrok NSA z dnia 23.01.2015., sygn. akt II FSK 1927/13).

Odnosząc powyższe do realiów sprawy Sąd stwierdza, że akt sprawy wynika, że organ podatkowy po sprawdzeniu poprawności złożonej w dniu 12.03.2018r. korekty deklaracji CIT-8 za 2016r., stwierdził w w/w deklaracji błędnie wypełniona sumę zaliczek wpłaconych przez podatnika tj. poz. 94 oraz poz. 96 i pismem z dnia 27.03.2018r. oraz pismem z dnia 17.07.2018r. wezwał spółkę do korekty deklaracji CIT-8 za 2016r. wraz z pisemnym wyjaśnieniem przyczyn dokonania korekty. Spółka nie nadesłała jednak żądanej deklaracji i nie udzieliła wyjaśnień na powyższe wezwania (doręczone odpowiednio dnia 03.04.2018r. i dnia 01.08.2018r.).

W tym stanie rzeczy Sąd nie może podzielić stanowiska Skarżącej, iż złożenie korekty deklaracji z dnia 12.03.2018r. spowodowało, że obowiązek objęty w/w tytułami wykonawczymi przestał istnieć.

Wobec powyższych okoliczności także podniesiony w skardze zarzut niedopuszczalności egzekucji, wywodzony przez Stronę z nieistnienia obowiązku, należy uznać za niezasadny.

Odnośnie podnoszonego w skardze zarzutu braku umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14.01.2019r., sygn. akt III SA/Wa 994/18 uznał wadliwość tytułów wykonawczych, wskazać należy, że zgodnie z art. 168 § 1 p.p.s.a. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. W myśl natomiast art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, przy czym moc wiążąca orzeczenia, w odniesieniu do sądów i organów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z dnia 12.03.2019, sygn. akt II FSK 815/17).

Sąd stwierdza, że skoro od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 14.01.2019r., sygn. akt III SA/Wa 994/18 została wniesiona skarga kasacyjna, to okoliczność ta spowodowała, że w/w wyrok był nieprawomocny.

Tym samym w/w wyrok sądu administracyjnego nie posiadał mocy wiążącej. W związku i powyższym, wbrew wywodom skargi, co twierdzi pełnomocnik strony, organ egzekucyjny nie był zobowiązany do umorzenia niniejszego postępowania egzekucyjnego i tym samym nie dopuścił się naruszenia art. 105 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Niezależnie od powyższego Sąd ubocznie zauważa, że postanowieniem z dnia [...].09.2018r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].05.2018r. o odmowie umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, z wniosku strony z dnia 11.04.2018r. oraz, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 25.06.2019r., sygn. akt III SA/Wa 2764/18 oddalił przedmiotową skargę.

Sąd nie podziela również stanowiska Skarżącej, że w realiach sprawy postępowanie egzekucyjne, w myśl art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. winno zostać umorzone z uwagi na zastosowanie przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w sprawie.

Zgodnie treścią art. 7 § I u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie i które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (§ 2). W myśl § 3 stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał albo stał się bezprzedmiotowy.

Jak wynika z przepisów u.p.e.a., egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych jest nie tylko jednym ze stosowanych środków egzekucyjnych, ale i zaliczanym do "łagodniejszych i najczęściej stosowanych środków egzekucyjnych" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20.02.2017r., sygn. akt akt III SA/Wa 3370/16).

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny dokonując zawiadomieniem z dnia 20.11.2018r. zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w S. S.A., skorzystał ze środka egzekucyjnego, którego zastosowanie przewidują przepisy u.p.e.a., zaś samo zastosowanie tego środka, było nie tylko dopuszczalne, ale dostosowane do sytuacji spółki i najmniej dolegliwe.

Wreszcie, nie zasługiwały na uwzględnienie, w ocenie Sądu, zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisu art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 32 i 40 § 2 k.p.a. albowiem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych, doręcza się zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi (por. wyrok NSA z dnia 20.01.2006r., sygn. akt II FSK 164/05).

W świetle przedstawionych rozważań i ustaleń Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawa, zaś zarzuty skargi są nieuzasadnione i dlatego skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a należało oddalić.