III SAB/Gl 65/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-03-30	
Data wpływu	2023-02-17	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Adam Gołuch /sprawozdawca/
Anna Apollo
Dorota Fleszer /przewodniczący/	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Inspektor Sanitarny	
Treść wyniku	Stwierdzono bezczynność organu  - art.149 par.1a ustawy - PoPPSA	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 2176;  art. 4 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1; Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2017 nr 0 poz 1261;  art. 12 ust. 1; Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia NSA Anna Apollo, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C.w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od otrzymania zwrotu akt; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności a bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
W dniu 30 grudnia 2020 r. P. G. (dalej jako strona, skarżący) złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (dalej jako organ) w zakresie rozpatrzenia wniosku strony o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 listopada 2020 r.

Skarżący w skardze zarzucił naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim ten przepis stanowi podstawę do uzyskania informacji publicznej, poprzez błędne uznanie, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej,

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki jednak nie później niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez nieudostępnienie w tym terminie żądanej przez stronę informacji publicznej objętej wnioskiem.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący domagał się zobowiązania organu do udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem.

W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu 25 listopada 2020 r., jako dziennikarz lokalnych mediów na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 3a prawa prasowego, zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci aktualnej sytuacji epidemiologicznej, tj. liczby nowych przypadków zakażeń SARS-CoV-2 w powiecie c., z podziałem na: gminy, liczbę nowych przypadków, liczbę łączną przypadków, liczbę zgonów, aktualnych od dnia otrzymania wniosku do dnia odpowiedzi na wniosek (włącznie), każdy dzień z osobna.

Na jego żądanie, w dniu 8 grudnia 2020 r. organ pismem wyjaśnił, że od dnia 24 listopada 2020 r. informacje dotyczące liczby zakażeń publikowane są w sposób scentralizowany na stronie internetowej Ministra Zdrowia. Organ wskazał jednocześnie adres tejże strony. Organ wskazał również, że żądane informacje wykraczają poza zakres informacji publikowanych w BIP i jako takie nie stanowią informacji publicznej nie podlegając jednocześnie udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Dane te służą wyłącznie wymianie informacji i gromadzeniu niezbędnych materiałów, nie mając przy tym waloru oficjalności i jako takie nie stanowią informacji publicznej. Są to bowiem dokumenty wewnętrzne.

W odpowiedzi na to pismo skarżący w dniu 8 grudnia 2020 r. ponownie zwrócił się o udostępnienie posiadanych przez organ danych, o które wnioskował w dniu 25 listopada 2020 r.

Odpowiadając na kolejny wniosek organ również pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. ponownie wskazał, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko. Ponadto podał, że wszystkie stacje sanitarno-epidemiologiczne gromadzą dane i przesyłają celem ich udostępnienia przez organy rządowe w systemie dostępnym dla całego kraju i obejmującym cały kraj. Organ wskazał również, że skoro wniosek skarżącego dotyczy informacji nie będących informacją publiczną, nie było podstaw do wydania decyzji w tym przedmiocie.

W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie. Przytoczył dotychczas prezentowaną argumentację.

W dniu 3 marca 2021 r. Stowarzyszenie [...] złożyła wniosek o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Postanowieniem z dnia 18 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił wniosek i dopuścił Stowarzyszenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2021 roku, wydanym w sprawie oznaczonej sygnaturą III SAB/Gl 8/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę.

W uzasadnieniu ww. wyroku WSA wskazał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ organ dwukrotnie udzielił odpowiedzi pismem na dwa wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. W pismach tych organ stanął na stanowisku, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej i nie podlegają udostępnieniu w trybie przewidzianym ustawą z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 2176 – dalej jako udip).

Dane w postaci aktualnej sytuacji epidemiologicznej, tj. liczby nowych przypadków zakażeń SARS-CoV-2 w powiecie z podziałem na: gminy, liczbę nowych przypadków, liczbę łączną przypadków, liczbę zgonów, aktualnych od dnia otrzymania wniosku do dnia odpowiedzi na wniosek (włącznie), każdy dzień z osobna nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej ani art. 61 Konstytucji RP. Skoro bowiem informacją publiczną jest informacja o działalności podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych, to dane o zachorowalności taką informacją nie są. Dane te dotyczą obywateli, których dosięgła epidemia, a nie działalności organu. To informacja o działaniach podjętych przez organ w odpowiedzi na zagrożenie epidemią stanowi informację publiczną, a nie dane o liczbie zakażonych. Państwowa Inspekcja Sanitarna jedynie zbiera dane o zachorowalności i przekazuje je do Ministra Zdrowia. Ten z kolei udostępnia te dane za pośrednictwem swojej strony internetowej. Ten stan faktyczny ocenić należy przez pryzmat przepisu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA wniosło Stowarzyszenie [...].

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. Zaskarżając wyrok w całości, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzuciło:

1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 61 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.i.d.p., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż dane, o które wnioskował skarżący we wniosku z dnia 25 listopada 2020 r. nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu powyższych przepisów, w sytuacji, gdy wnioskowane dane zostały wytworzone przez organ publiczny i dotyczą spraw bezpośrednio związanych z wykonywaniem zadań ustawowych nałożonych na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a zatem mają przymiot informacji publicznej;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 149 § 1 pkt.3 p.p.s.a., poprzez bezpodstawne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. nie pozostaje w bezczynności z zakresie udostępnienia informacji publicznej i oddalenie skargi, w sytuacji, gdy podmiot nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej, jak również nie wydał decyzji w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz wydanie orzeczenia reformatoryjnego w trybie art. 188 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Ponadto wniosło o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiło argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów, a zwłaszcza, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w ramach nałożonego na niego obowiązku ustawowego gromadzi dane o liczbie zachorowań na chorobę zakaźną jaką jest wywołana przez koronowirusa SARS-CoV-2 choroba COVID-19, jak również o liczbie zgonów spowodowanych COVID-19, to informacje te stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w C. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ustosunkowując się do powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów stwierdził, że są one niezasadne, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Na tych podstawach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie istoty sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej zwanej w skrócie "p.p.s.a."); względnie o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (art. 176 § 1 pkt 3 w związku z art. 185 § 1 p.p.s.a.). Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt III SAB/Gl 8/21 w sprawie ze skargi na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej wyrokiem z dnia 12 stycznia 2023 r. III OSK 6176/21 uchylił w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 kwietnia 2021 r., sygnatura akt III SAB/Gl 8/21 i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał iż, dane o liczbie zakażeń stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Dane te odnoszą się bowiem do przedmiotu działalności organów inspekcji sanitarnej. Ponadto informują o stanie zdrowia społeczeństwa. Tym samym nie można podzielić poglądu Sądu pierwszej instancji, że powiatowy inspektor sanitarny jest umocowany jedynie do zbierania informacji epidemiologicznych i przekazywania ich Ministrowi Zdrowia, który to Minister udziela informacji publicznej. Rozumowanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zakłada swoisty centralizm w udzielaniu informacji publicznej, który nie ma uzasadnienia w przepisach prawa. Prawo do informacji publicznej, jako prawo polityczne, służy kontroli działania administracji publicznej na różnych jej szczeblach działania. Przyjęcie rozumowania Sądu pierwszej instancji za poprawne stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie tego prawa poprzez ustanowienie odesłania kompetencyjnego w zakresie udzielenia informacji publicznej. Z przepisu art. 4 u.d.i.p. wynika, że podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest każdy podmiot wykonujący funkcje publiczne, który jest w jej posiadaniu. Dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest zatem to, czy podmiot będący adresatem wniosku, dysponuje danymi informacjami.

Z kolei odnosząc się do kwestii odesłania P. G. do strony BIP Ministra Zdrowia, zauważyć należy, iż nie zawsze wskazanie podmiotowi żądającemu informacji publicznej strony BIP, jako jej źródła, będzie jednoznaczne z załatwieniem wniosku. Z taką sytuacją mamy do czynienia wyłącznie wówczas, gdy wnioskowana informacja została udostępniona w BIP, zaś zakres żądania sformułowany we wniosku i zakres informacji znajdujący się w BIP pozwala na stwierdzenie, że są one identyczne, a więc informacje tam zawarte odnoszą się bezpośrednio (wprost) i konkretnie do meritum żądania, zawierają dane istotne z punktu widzenia podmiotu pytającego, a ich uzyskanie nie wymaga podjęcia dodatkowych czynności. W innym przypadku organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt II SAB/Bd 15/13, LEX nr 1351977; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 770/12, LEX nr 1264930). Ponadto, w ocenie składu orzekającego NSA, odesłanie do strony BIP stanowi wypełnienie obowiązku ustawowego, o ile dotyczy ono strony BIP prowadzonej przez ten organ (podmiot administrujący), gdyż tylko w odniesieniu do własnej strony organ ma wpływ na jej strukturę i treść. W konsekwencji nie można było uznać, że udzielenie informacji P. G. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. o stronie BIP Ministra Zdrowia czyniło zadość realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz 2492) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej: ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1- 4 ppsa. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny jest w niniejszej sprawie związany wykładnią, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ppsa )

W tym kontekście Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, przyjął, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać dokonane. Powyższe kwestie mogą jednakże mieć znaczenie dla kwalifikacji bezczynności, jako posiadającej albo nieposiadającej cech rażącego naruszenia prawa (tak m.in. T. Woś (w:) T. Woś red., H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1067/08, LEX nr 491969).

Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej nie jest typowym postępowaniem jurysdykcyjnym. Stwierdzenie po stronie podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej stanu bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga dokonania uprzedniej oceny co do skutecznego skorzystania przez ten podmiot ze środków prawnych służących ochronie przed bezczynnością. Udostępnienie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w powołanej ustawie następuje w formie czynności materialno-technicznej. Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 udip wymagają formy decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 udip).

W tym miejscu wskazać nadto należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym szeroko rozumie się zwrot "udostępnienie informacji", który obejmuje także informację o nieposiadaniu żadnych dokumentów. Przyjmuje się, że w takiej sytuacji niewystarczające jest samo stwierdzenie nieposiadania informacji, ale koniecznym jest wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Ma ono na celu umożliwienie podmiotowi dochodzenie praw i oddalenie ewentualnego zarzutu bezczynności organu (wyr. NSA z 26 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2055/16. dostępne www.cebois.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 4 ust. 3 udip obowiązane są do udostępniania informacji publicznej władze oraz inne podmioty wykonujące administrację publiczną, będące w posiadaniu takich informacji. Oznacza to, że dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest czy podmiot będący adresatem wniosku posiada te informacje. Brak posiadania żądanych informacji wypełnia przesłankę negatywną, która jest podstawą do negatywnego rozpatrzenia żądania. W wyroku z 9 stycznia 2015 r. o sygn. akt I OSK 638/14 (dostępne www.cbois.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił "(...) aby można było uznać, że nie zachodzi bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej (także tej, której organ nie posiada w całości), podmiot zobowiązany do jej udostępnienia, powinien wyraźnie powiadomić o tym wnioskodawcę. Zatem podmiot, który zamierza zawiadomić stronę, że nie posiada jakichkolwiek wnioskowanych informacji, powinien po pierwsze w tym zakresie złożyć wobec strony oświadczenie, a po drugie twierdzenie takie w całości uwiarygodnić. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że strona nie może domniemywać intencji adresata wniosku oraz samodzielnie domyślać się czy dysponuje on żądanymi informacjami, czy też danych tych, nawet w części nie posiada. Tym samym oświadczenie musi być jednoznaczne w swojej treści. Adresat wniosku musi więc wprost wypowiedzieć się nie tyle, że nie posiada np. kompletnej dokumentacji, lecz że nie ma żadnych z wnioskowanych dokumentów. Ponadto powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanej informacji musi odbywać się z zachowaniem ogólnych, powszechnie akceptowanych standardów, w tym zasad "dobrej administracji". Winno więc ono zawierać dane pozwalające na ocenę neutralności takiego twierdzenia. Wnioskodawca nie może być w tym zakresie pozbawiony należnej mu ochrony, a mogłoby to mieć miejsce, gdyby samo ogólnikowe twierdzenie zobowiązanego podmiotu zwalniałoby go z zarzutu bezczynności. W orzecznictwie trafnie więc akceptuje się, że powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów należy rozpatrywać w kontekście zasad przewidzianych w art. 8 KPA, art. 9 KPA i art. 11 KPA, a tym samym powiadomienie winno zawierać informację, dlaczego organ nie posiada żądanej informacji, Sąd powinien między innymi móc ustalić czy informacja ta jest związana z zakresem tego działania i kompetencji (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 127/15, www.cebios.nsa.gov.pl). Tylko przy zachowaniu powyższych zasad możliwe jest zapewnienie wnioskodawcy realnej ochrony i zabezpieczenia go przed arbitralnymi działaniami podmiotu, który z różnych przyczyn może dążyć do nieujawnienia posiadanych informacji publicznych.

Organ tymczasem w piśmie z 8 grudnia 2020 r. w żaden sposób nie wskazał, że żądaną informacją nie dysponuje oraz tego we właściwy sposób nie uargumentował, ograniczając się do stwierdzenia, że wszystkie informacje dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej zawierające liczby nowych przypadków SARS-Cov2 znajdują się na wskazanej stronie internetowej. Niewystarczające jest zatem w ocenie Sądu wskazanie przez organ, że żądane dane wykraczają poza dane zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej i nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu udip. Podniesienie ich nie uzasadnia stwierdzenia, że organ udzielił odpowiedzi na wniosek i ustał stan bezczynności organu.

Według art. 1 ust. 1 udip informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, a także jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1-5 ustawy, według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Bezczynność na tle komentowanej ustawy może być więc oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy oraz podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, natomiast adresat wniosku jest w świetle przepisów ustawy podmiotem zobowiązanym.

W okolicznościach niniejszej sprawy celowe jest przypomnienie, że przedmiotem skargi jest bezczynność Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, tj. podmiotu, który zgodnie z art. 12 ust. 1 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1261) jest organem publicznym wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej. Według art. 12 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawach należących do zakresu zadań i kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej (który to zakres, zgodnie z art. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, obejmuje zdrowie publiczne – przyp. Sądu), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, organem właściwym jest państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, z zastrzeżeniem ust. 1a. Według natomiast art. 12 ust. 1a ww. ustawy, państwowy wojewódzki inspektor sanitarny jest: organem właściwym w stosunku do podmiotów, dla których powiat jest organem założycielskim lub organem prowadzącym, lub w których powiat jest podmiotem dominującym (pkt 1); organem właściwym w zakresie higieny radiacyjnej (pkt 2) oraz organem właściwym w zakresie warunków dotyczących higieny pracy w zakładach inżynierii genetycznej (pkt 3). Będąc zatem organem władzy publicznej, Inspektor Sanitarny, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, niewątpliwie jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej.

Zgodnie z art. 1 ust. 1udip informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w tym m.in. o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1, czyli wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swoich kompetencji. Użyty w art. 6 ust. 1 komentowanej ustawy zwrot "w szczególności" oznacza, że prawodawca wskazuje jedynie przykładowy katalog spraw uznanych za informację publiczną. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd, wedle którego wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 udip stanowi informację publiczną. W szczególności jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, w tym treść dokumentów używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań, niezależnie od tego, od kogo pochodzą. Zatem, o zakwalifikowaniu określonej informacji, jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji (por. wyroki NSA z 30 lipca 2013 r., I OSK 1004/13 oraz I OSK 907/13, dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podkreślić przy tym, należy, że skarżący domagała się jedynie podania liczby nowych przypadków SARS-Cov2 oraz informacji dotyczącej aktualnej sytuacji epidemiologicznej.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygający Sąd na podstawie art. 190 ppsa jest związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą w wyroku z dnia 12 stycznia 2023 r. III OSK 6176/21, który stwierdził, że dane o liczbie zakażeń stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Dane te odnoszą się do przedmiotu działalności organów inspekcji sanitarnej oraz informują o stanie zdrowia społeczeństwa. Z przepisu art. 4 u.d.i.p. wynika, że podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej jest każdy podmiot wykonujący funkcje publiczne, który jest w jej posiadaniu. Dla realizacji obowiązku udostępnienia informacji publicznej istotne jest zatem to, czy podmiot będący adresatem wniosku, dysponuje danymi informacjami.

W ocenie rozstrzygającego Sądu udzielenie informacji w żądanym zakresie było możliwe w oparciu właśnie o posiadane dane gromadzone przez organ i przeznaczone do podania do publicznej wiadomości w sposób scentralizowany, jak to podnosi organ w odpowiedzi na skargę. W konsekwencji przyjąć należy, że twierdzenie organu, iż wszystkie informacje dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej zawierające liczby nowych przypadków SARS-Cov2 znajdują się na stronie internetowej, nie stanowi prawidłowego udzielenia informacji publicznej w niniejszej sprawie. Organ dopuścił się zatem bezczynności w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 8 grudnia 2020 r., ponieważ żądane przez skarżącego w pismach z dnia 8 i 21 grudnia 2020 r. informacje, dotyczące danych w zakresie liczby nowych przypadków SARS-Cov2 oraz informacje dotyczące aktualnej sytuacji epidemiologicznej są informacjami publicznymi w rozumieniu art. 1 i art. 6 udip.

Jeśli wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, to podmiot zobowiązany do udostępniania tej informacji ma obowiązek udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 14 ust. 1 udip), bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 udip). Jak wskazano powyżej w niniejszej sprawie organ w istocie nie udzielił informacji publicznej zgodnie z wnioskiem.

Podsumowując, skarga jest zasadna i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zobowiązany jest załatwić wniosek skarżącego. Sąd zobowiązany jest nadto do oceny, czy stwierdzona bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę, że kwalifikacja naruszenia prawa jako "naruszenie rażące" musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu, organowi w tym zakresie nie można przypisać złej woli ponieważ udzielił dwukrotnej odpowiedzi.

W opinii Sądu w przedmiotowej sprawie okres bezczynności organu nie był podyktowany celowym działaniem, czy też uporczywym zaniechaniem organu, a był podyktowany błędną oceną organu odnośnie zakresu informacji publicznej.

Wobec powyższego w na podstawie art. 145a § 1 w zw., z art.190 ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.

W konsekwencji Sąd uznał, iż nie zachodzą podstawy do przyjęcia, że nieudzielenie informacji publicznej stanowiło rażące naruszenie prawa (pkt II wyroku).

O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi 100 zł (pkt III wyroku)., Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.